Özgün Analiz
Olay Özeti: Hakaret suçundan açılan davaya bakan Van 11. Asliye Ceza Mahkemesi, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'na 7531 sayılı Kanun'la eklenen geçici 7. maddenin (2) numaralı fıkrasının Anayasa'nın 38. maddesine aykırı olduğunu ileri sürerek iptalini istemiştir. Kural, yürürlük tarihinde soruşturma veya kovuşturma evresindeki dosyalarda uzlaştırmaya ilişkin değişikliğin uygulanmayacağını ve bu dosyaların 253. maddenin üçüncü fıkrasının değişiklikten önceki hükümlerine göre sonuçlandırılacağını öngörmekteydi.
Hukuki İlke: Anayasa Mahkemesi, itiraz konusu fıkranın başvurunun incelendiği tarihten önce kendi verdiği başka bir kararla iptal edildiğini ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlandığını tespit etmiştir. İptal edilerek hukuk düzeninden çıkarılan bir kural yeniden denetlenemeyeceğinden, ona yönelen itiraz başvurusunun konusu kalmamaktadır. Mahkeme bu durumda kuralın Anayasa'ya uygunluğunu yeniden tartışmamış, başvuruyu usul yönünden sonuçlandırmıştır.
Uygulama Sonucu: Konusu kalmayan itiraz başvurusu hakkında karar verilmesine yer olmadığına oybirliğiyle karar verilmiştir.
Dava Strateji Notu: Uzlaştırma kapsamına ilişkin geçiş hükmünün uygulandığı ceza dosyalarında savunma, artık iptal edilmiş olan bu fıkraya dayanılarak uzlaştırma yolunun kapatılmasına karşı çıkabilir. Yeni bir itiraz talebi yerine, kuralı iptal eden önceki kararın Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihi dosyaya sunmak ve yargılamanın bu tarihe göre yürütülmesini istemek daha işlevsel bir yoldur.
Karar Metni
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2025/125
Karar Sayısı : 2025/111
Karar Tarihi : 3/6/2025
R.G. Tarih – Sayı : Tebliğ edildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Van 11. Asliye Ceza Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’na 7/11/2024 tarihli ve 7531 sayılı Kanun’un 18. maddesiyle eklenen geçici 7. maddenin (2) numaralı fıkrasının Anayasa’nın 38. maddesine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.
OLAY: Hakaret suçundan açılan davada itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı geçici 7. maddesi şöyledir:
“Geçici Madde 7- (Ek:7/11/2024-7531/18 md.)
(1) Bu maddeyi ihdas eden Kanunla 5237 sayılı Kanunun 73 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yapılan düzenleme, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla soruşturma veya kovuşturma evresine geçilmiş dosyalar bakımından uygulanmaz.
(2) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla soruşturma veya kovuşturma evresinde bulunan dosyalar bakımından bu maddeyi ihdas eden Kanunla 253 üncü maddenin üçüncü fıkrasında yapılan değişiklik ve 5237 sayılı Kanunun 75 inci maddesinin altıncı fıkrasında yapılan değişiklik uygulanmaz. Bu dosyalar, 253 üncü maddenin üçüncü fıkrasının değişiklikten önceki hükümlerine göre sonuçlandırılır.
(3) Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, 253 üncü maddenin yirmidördüncü fıkrasında yapılan düzenleme, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılan uzlaştırmacı yazılı sınavlarında başarılı olanlar hakkında uygulanmaz. Bu kişiler, diğer koşulları taşımaları halinde uzlaştırmacı siciline ve listelerine kaydedilebilir.
(4) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla 254 üncü maddenin ikinci fıkrası uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen dosyalar bakımından bu maddeyi ihdas eden Kanunla 254 üncü maddenin ikinci fıkrasında yapılan değişiklik uygulanmaz. Bu dosyalar, 254 üncü maddenin ikinci fıkrasının değişiklikten önceki hükümlerine göre sonuçlandırılır.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Ahmet Hakan SOYTÜRK tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 5271 sayılı Kanun’un geçici 7. maddesinin itiraz yoluna başvuran Mahkemenin iptalini talep ettiği (2) numaralı fıkrasının Anayasa Mahkemesinin 27/3/2025 tarihli ve E.2024/197, K.2025/86 sayılı kararıyla iptaline karar verilmiştir. Anılan karar 29/5/2025 tarihli ve 32914 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Bu itibarla söz konusu Kanun’un geçici 7. maddesinin iptaline karar verilen (2) numaralı fıkrasına yönelik itiraz başvurusunun konusunun kalmadığı anlaşılmıştır.
3. Açıklanan nedenle konusu kalmayan başvuru hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekir.
III. HÜKÜM
4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’na 7/11/2024 tarihli ve 7531 sayılı Kanun’un 18. maddesiyle eklenen geçici 7. maddenin (2) numaralı fıkrasına ilişkin itiraz başvurusu hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA 3/6/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Basri BAĞCI
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR
Üye
Metin KIRATLI
Anayasa Mahkemesi, E. 2025/125, K. 2025/111, 3 Haziran 2025 tarihli karar · Kaynak: AYM Norm Denetimi Kararlar Bilgi Bankası