Danıştay 10. Daire E.2013/7594 K.2016/2833

Düşüncesi

Davacı şirketin yurtdışından Rusya'dan ithal ettiği DDGS isimli ürünün işlenmiş kompozit bir ürün olduğu, kalıntı ve bulaşan olma ihtimali bulunmadığı, söz konusu ürünün özel işleme tabi tutulması talebinin kabul edilmesini gerektirecek somut ve geçerli bir durum bulunmadığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Dava konusu işlemin iptali yolunda verilen idare mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Onuncu Dairesince gereği görüşüldü: Dava; davacı şirketin yurtdışından Rusya'dan ithal ettiği DDGS isimli ürünün (Dried Distillers Grains with Solubles) mısır ve buğdayın etanol/alkol üretimi için işlenmesinden sonra kalan küspesi) özel işleme tabi tutularak yeniden analiz edilmesi talebinin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

...

İdare Mahkemesince; davacının Rusya'dan ithal ettiği DDGS isimli ürünün analizi sonucu içeriğinde kloramfenikol maddesi tespit edilmesi sonucu ithaline izin verilmediği, bunun üzerine davacı şirket tarafından ürünün özel işleme tabi tutulması yani havalandırılma suretiyle zararlı kalıntıların giderilmesi sonrası yeniden analize tabi tutulması talebinin davalı idarece reddedildiği, davalı idarenin bu konuda takdir yetkisi olmakla birlikte somut herhangi bir gerekçe gösterilmeksizin talebin reddedildiği,

ayrıca özel işleme tabi tutulma sırasında yapılacak tüm masrafların ürün sahibi tarafından karşılanacağı ve üründen yeniden numune alınacağı, ilk numune analiz sonuçları dikkate alınmaksızın yeniden yapılacak analiz sonuçlarına göre değerlendirme yapılacağı ve dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Davalı idare tarafından, anılan idare mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

13/6/2010 tarih ve 27610 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun, 34. maddesinin 5. fıkrasında, "Bakanlık, resmî kontrol sonucu ülkeye girişi uygun olmayan canlı hayvan, ürün ve diğer maddeleri alıkoyar.

Bunlara, sahibinin bilgisi dâhilinde, karantina altına alma, geri gönderme, özel işleme tâbi tutma, esas kullanım amacı dışında başka bir amaçla kullanılmasına izin verme veya itlaf ve imha önlemlerinden bir veya birkaçını uygular veya uygulatır. Bu önlemler, insan, bitki ve hayvan sağlığı ile çevre için doğrudan ya da dolaylı herhangi bir olumsuz etkiye sebep olmayacak şekilde uygulanır. Bu iş ve işlemler için yapılacak tüm masraflar sahibi tarafından karşılanır.

İmha ve itlaf hâlinde Bakanlıkça herhangi bir tazminat ödenmez." hükmüne yer verilmiştir.

17/12/2011 tarih ve 28145 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Bitkisel Gıda ve Yem İthalatının Resmi Kontrollerine Dair Yönetmeliğin, "Özel İşleme Tabi Tutma" başlıklı 8. maddesinde, "(1) İthali söz konusu ürünün Türk gıda ve yem mevzuatına uygun olmaması durumunda ithalatçı talebi doğrultusunda ürün özel işleme tabi tutulabilir. Özel işleme tabi tutulabilecek ürünler ve yapılacak işlemler Bakanlıkça belirlenir. Özel işleme tabi tutma işlemleri, insan, bitki ve hayvan sağlığı ile çevre için doğrudan ya da dolaylı herhangi bir olumsuz etkiye sahip olmayacak şekilde uygulanır.

(2) Özel işleme tabi tutulan üründen yeniden numune alınır, ilk numune analiz sonuçları dikkate alınmaksızın, risk teşkil edebilecek kriterler göz önünde bulundurularak laboratuvarda muayene ve analiz yaptırılır. Analiz sonuçlarına göre değerlendirme yapılır." hükmüne yer verilmiştir.

Öte yandan, 29/12/2011 tarih ve 28157 sayılı 3. Mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Pestisitlerin Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliği'nin 4. maddesinde; aktif madde, hastalıklar, zararlılar ve yabancı otlar ile diğer etmenler üzerine asıl biyolojik etkiyi yapan madde; maksimum kalıntı limiti (MRL - Maximum Residue Level), iyi tarım uygulamaları ve ADI değerleri temel alınarak belirlenen en yüksek pestisit kalıntı limiti; pestisit, zirai mücadele uygulamalarında kullanılan her türlü kimyasal madde olarak tanımlanmıştır.

6. maddesinin (f) bendinde, bu Yönetmelikte belirtilen MRL'leri karşılamayan pestisit kalıntı değerine sahip taze, işlenmemiş, işlenmiş veya kompozit bir ürün, MRL'leri düşürülmek üzere, kendisiyle aynı veya diğer ürünlerle karıştırılarak veya işlenerek piyasaya arz edilemeyeceği hükmüne yer verilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden, davacı şirket tarafından Rusya'dan ithal edilen DDGS isimli ürünün analizi sonucunda "Kloramfenikol" isimli antibiyotik tespit edildiği ve yurda girişine izin verilmediği, sonrasında davacı şirket tarafından ürünün Bitkisel Gıda ve Yem İthalatının Resmi Kontrollerine Dair Yönetmeliğin 8. maddesi uyarınca özel işleme tabi tutulması ve yeniden analiz edilmesi istemiyle yaptığı başvurunun antibiyotiklerin yem hammaddesi ve yemlerde kullanılmasına izin verilmediği, ayrıca DDGS ürününün işlenmiş ürün olduğu, işlenmiş ürünlerde kalıntı ve bulaşan olma ihtimalinin bulunmadığı sebebiyle reddi üzerine olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yemlerin Piyasaya Arzı ve Kullanımı Hakkındaki Yönetmelik eki maddeler listesinde antibiyotiklerin ve ilaç niteliğindeki maddelerin yemlerde kullanılmasının yasak olduğu kurala bağlanmıştır.

Bakılan davada; davacı şirketin yurtdışından Rusya'dan ithal ettiği DDGS (Dried Distillers Grains with Solubles) isimli ürün hayvan yeminde kullanılmak istenilen mısır ve buğdayın etanol/alkol üretimi için işlenmesinden sonra kalan küspesi/artığı olup, bu üründen alınan birinci numune ve şahit üzerinde yapılan iki ayrı analizde de "Kloramfenikol" isimli antibiyotik bulunduğu tespit edilmiştir.

Bunun üzerine davacı şirket tarafından özel işleme tabi tutulması sonrasında yeniden analiz yapılması talep edilmiştir. Zira özel işleme tabi tutularak zararlı kalıntıların giderilmesi suretiyle ithaline izin verilebilmesi imkanı doğacağı iddia edilmektedir.

Davacı şirket tarafından düşük bir ihtimal de olsa bazı ürünlerde depoda, gemide taşınma esnasında veya çeşitli etkenlerle kalıntı ve bulaşanlara maruz kalabileceği ve özel işleme tabi tutularak/havalandırılarak bu kalıntı ve bulaşanlardan arındırılabileceği iddia edilmiş ise de, anılan ürünün mısırın etanol/alkol üretimi için işlenmesinden sonra kalan küspesi/artığı niteliğinde olduğu yani işlenmiş kompozit bir ürün olduğu dikkate alındığında bulaşan ve kalıntı olma ihtimalinin bulunmadığı gibi özel işleme tabi tutma ve seyreltme yoluyla anılan maddenin yok edilmesine de olanak bulunmamaktadır.