Danıştay 10. Daire E.2016/13579 K.2021/1030

Dava konusu istem: Kırgızistan vatandaşı olan ve 04/02/2009 tarihinde Türk vatandaşı ile evlenen davacı tarafından, evlenme yoluyla Türk vatandaşlığını kazanma istemiyle yaptığı başvurunun reddedilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Adana İl Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Müdürlüğü işlemi ile bildirilen davalı idarenin … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; evlenme yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılabilmesi için aile birliği içinde yaşama şartının sağlanması gerektiği, davacının Türk vatandaşı ile 04/02/2009 tarihinde evlendiği, davacının eşinin 25/03/2011 tarihinden itibaren tutuklu ve hükümlü olarak cezaevinde bulunması karşısında aile birliği içinde yaşama şartının gerçekleşmesinden söz edilemeyeceği, Devletin Türk vatandaşlığına kabul etme konusundaki hükümranlık yetkisi ve davalı idarenin takdir yetkisi çerçevesinde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, evlendikleri tarihten eşinin cezaevine alındığı tarihe kadar birlikte yaşadıkları, eşinin cezaevinde bulunduğu sürede kendisinin maddi olarak destekte bulunduğu, eşinin 23/05/2015 tarihinde şartlı tahliye edildiği, bu tarihten itibaren birlikte yaşamaya devam ettikleri, 20/12/2017 tarihinde ortak çocuklarının dünyaya geldiği, bu hususların aile birliği içinde yaşama şartının sağlandığını gösterdiği iddialarıyla Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kırgızistan vatandaşı olan davacı, 04/02/2009 tarihinde Türk vatandaşı ile evlenmiştir. 09/02/2012 tarihinde 5901 sayılı Kanunun 16. maddesi uyarınca evlenme yoluyla Türk vatandaşlığını kazanma istemiyle başvuruda bulunmuştur. Davalı idare tarafından, davacının durumunun 5901 sayılı Kanun'un 10. maddesine uygun olmadığı gerekçesiyle … tarih ve …sayılı işlem ile başvurunun reddedilmesi üzerine söz konusu işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun "Yetkili makam kararı ile Türk vatandaşlığının kazanılması" başlıklı 10. maddesinde; "Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen bir yabancı, bu Kanunda belirtilen şartları taşıması halinde yetkili makam kararı ile Türk vatandaşlığını kazanabilir. Ancak, aranan şartları taşımak vatandaşlığın kazanılmasında kişiye mutlak bir hak sağlamaz." hükmüne, "Türk vatandaşlığının evlenme yoluyla kazanılması" başlıklı 16. maddesi, 1. fıkrasında, "Bir Türk vatandaşı ile evlenme doğrudan Türk vatandaşlığını kazandırmaz. Ancak bir Türk vatandaşı ile en az üç yıldan beri evli olan ve evliliği devam eden yabancılar Türk vatandaşlığını kazanmak üzere başvuruda bulunabilir. Başvuru sahiplerinde;

a) Aile birliği içinde yaşama,

b) Evlilik birliği ile bağdaşmayacak bir faaliyette bulunmama,

c) Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmama, şartları aranır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, Kırgız uyruklu davacının 04/02/2009 tarihinde Türk vatandaşı ile evlendiği, 09/02/2012 tarihinde 5901 sayılı Kanunun 16. maddesi uyarınca evlenme yoluyla Türk vatandaşlığını kazanma istemiyle davalı idareye başvurduğu, davacıyla yapılan mülakat sonucunun olumlu olduğu, davacı hakkında düzenlenen İl Emniyet Müdürlüğü tahkikat raporunda ve MİT arşiv sonucunda olumsuz bir unsurun bulunmadığı; diğer yandan davacının Türk vatandaşı olan eşinin 25/03/2011 tarihinde tutuklandığı, hakkında yapılan yargılama sonucunda … Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla 6 yıl 3 ay hapis cezasıyla cezandırılmasına karar verildiği, 18/04/2012 tarihinden itibaren Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak bulunduğu, daha sonra şartlı tahliye edildiği anlaşılmaktadır.

İdare Mahkemesince, davacının Türk vatandaşı ile 04/02/2009 tarihinde evlendiği, eşinin 25/03/2011 tarihinden itibaren tutuklu ve daha sonra hükümlü olarak cezaevinde bulunması nedeniyle evlenme yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılabilmesi için kanunda aranan "aile birliği içinde yaşama" şartının gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği görülmekte ise de, davacının başvuru tarihi olan 09/02/2012 tarihi itibariyle "bir Türk vatandaşı ile en az üç yıldan beri evli olma" şartını taşıdığı,

dosyaya sunulan belgelerden 25/03/2011 tarihinden sonra davacının eşinin önce tutuklu, daha sonra hükümlü olarak cezaevinde bulunduğu sürede düzenli olarak maddi olarak destekte bulunduğunun anlaşıldığı, ayrıca davacının eşinin ailesiyle aynı apartmanda yaşadığı hususu da göz önünde bulundurulduğunda davacının eşi ile evlilik birliğini fiilen aynı çatı altında olmasa da manevi olarak sürdürmeye devam ettiği, dolayısıyla davacı açısından bu şartın gerçekleştiği kanaatine varıldığından İdare Mahkemesince yukarıda yer verilen gerekçe ile davanın reddine karar verilmesinde hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, Mahkemece 5901 sayılı Kanun'un 16. maddesi, 1. fıkrası (a) bendinde yer alan şartı sağladığı anlaşılan davacının mevzuatta aranan diğer şartları taşıyıp taşımadığı yönünde değerlendirme yapıldıktan yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.