Danıştay 10. Daire E.2016/2798 K.2020/4201

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, gereği görüşüldü: Danıştay dava daireleri ile İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurullarının temyiz üzerine verilen kararları hakkında, ancak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmaya devam edilen) 54. maddesinde yazılı nedenlerle kararın düzeltilmesi istenebilir. Kararın düzeltilmesi dilekçesinde öne sürülen hususlar ise, anılan maddede yazılı nedenlerden hiçbirine uymamaktadır. Bu nedenle, kararın düzeltilmesi isteminin reddine, 26/10/2020 tarihinde oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY

Dava; davacı şirket adına İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'nün 04/04/2011 tarih ve 31280 sayılı yazısı ile bildirilen 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 65. maddesi gereğince 66.415,88 TL katılım payı tahakkuk ettirilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İşlem tarihi itibarıyla mevzuat incelendiğinde. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun "Kimlik ve Adres Paylaşımı Sistemlerinin Kullanılması" başlıklı 45. maddesinde; "(1) Bakanlık, Kimlik Paylaşımı Sistemi ve Adres Paylaşımı Sistemi veri tabanlarında tutulan bilgileri bu Kanunda belirtilen esas ve usûller çerçevesinde kurumlar ile diğer kişilerin hizmetine açabilir.

Yerleşim yeri adresi bilgileri ancak (Değişik ibare: 18/02/2009-5838 S.K./32.madde) kurumlar ile 5411 sayılı Bankacılık Kanunu çerçevesinde faaliyette bulunan bankaların paylaşımına açılabilir. (2) Kimlik Paylaşımı Sistemi veri tabanındaki bilgilerin tamamı veya bir kısmı toplu halde hiçbir kuruma veya diğer kişilere verilemez. Kurumlar ve diğer kişiler kendi iş ve işlemlerine esas olmak üzere sadece kayıtlarını tuttukları kişilerin bilgilerini alabilirler.

(3) Kurumlar aldıkları bilgileri tanımlanmış hizmetlerin yerine getirilmesi dışında başka hiçbir amaçla kullanamaz; ilgilisi veya bu Kanunun 44 üncü maddesinde belirtilenler dışında kimseye veremez. Sistemin bütün aşamalarında görev yapan yetkililer de bu kurallara uymakla yükümlüdür. Bu yükümlülük, kamu görevlilerinin görevlerinden ayrılmalarından sonra da devam eder." hükmüne. "Katılma payı" başlıklı 65. maddesinde.

(1) Kimlik Paylaşımı Sisteminde ve Adres Paylaşımı Sisteminde yer alan bilgilerin genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri dışındaki kamu kurum ve kuruluşları ve diğer kişilerle paylaşılması karşılığında katılma payı alınır. Katılma payı, Kimlik ve Adres Paylaşımı Sisteminden yapılan her bir sorgu için 2 kuruş olarak ve Bakanlık kayıtları esas alınmak suretiyle hesaplanır.

Bakanlar Kurulu bu tutarı elli katına kadar artırmaya, yarısına kadar indirmeye ve yeniden kanuni tutarına getirmeye yetkilidir. (2) Katılma payları, takvim yılının üçer aylık dönemleri itibarıyla her bir dönemde yapılan sorgulamalar üzerinden hesaplanır. Hesaplanan katılma payları, dönemi takip eden ayın 15 inci günü akşamına kadar sorgulama yapan kurumlara bildirilir ve bildirimin yapıldığı ayın sonuna kadar Bakanlık merkez muhasebe birimine ödenir.

(3) Süresinde ödeme yapmayanların sistemle bağlantısı kesilir. Süresinde ödenmeyen katılma payları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre vergi dairelerince takip ve tahsil edilir. Katılma payları genel bütçeye gelir kaydedilir. (5) Bu maddenin uygulamasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlık ile Maliye Bakanlığınca müştereken belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.

16/11/2006 tarihli ve 2006/11249 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla kabul edilerek 08/12/2006 tarihli ve 26370 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Kimlik Paylaşımı Sistemi Yönetmeliği'nin " Başvuru ve anlaşma" başlıklı 7. maddesinde " (1) Kimlik Paylaşımı Sisteminden yararlanmak isteyen alıcı kurumlar ve diğer kişiler, Bakanlığa yazılı olarak başvururlar. Yapılan başvurularda talep edilen bilgilerin kullanılma gerekçesi ve hangi yasal dayanakla istenildiğinin belirtilmesi zorunludur.

(2) Alıcı kurumlar ve diğer kişiler aldıkları bilgilerin gizliliğini korumakla yükümlüdürler. Alınan bilgiler tanımlanmış hizmetlerin yerine getirilmesi dışında başka hiçbir amaçla kullanılamaz.

(3) Bakanlık, Kimlik Paylaşımı Sistemi veri tabanında tutulan bilgileri, bu Yönetmelikte belirlenen usul ve esaslara göre Bakanlık ile alıcı kurumlar ve diğer kişiler arasında yapılacak anlaşma çerçevesinde paylaşıma açabilir. Bu bilgilerin

anlaşmalarda belirtilen esaslar doğrultusunda kullanılması zorunludur.

(4) Anlaşmalarda aşağıda belirtilen hususlara yer verilir:

a) Alıcı kurumların ve diğer kişilerin yetkileri.

b) Kayıtlara erişim şekli.

c) Kayıtlara erişim süresi.

ç) Alıcı kurumların ve diğer kişilerin Kimlik Paylaşımı Sistemi veri tabanını kullanma amacı.

d) Sorumluluk.

e) Eğitim.

f) Taraflarca uygun görülecek diğer hususlar.

(5) Anlaşma, 5490 sayılı Kanun ve bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde imzalanır. Bu hükümler uyarınca anlaşma

hükümlerinin daraltılması veya süresinin kısıtlanmasının gerekmesi halinde anlaşma yenilenir.

(6) Kimlik Paylaşımı Sistemi içerisinde elde edilecek bilgilerin kullanılmasının hukukî sonuçları bilgiyi alan alıcı

kurumun ve diğer kişilerin sorumluluğundadır. Kimlik Paylaşımı Sistemi kapsamında paylaşılan bilgilerden faydalanan diğer görevliler bu hükme tâbidir. Kimlik Paylaşımı Sisteminin bütün aşamalarında görev yapan yetkililer de anlaşmalarda belirtilen esaslara uymakla yükümlüdürler. Bu yükümlülük, kişilerin görevlerinden ayrılmalarından sonra da devam eder.

(7) Alıcı kurumların ve diğer kişilerin isim, adres veya yapısal değişikliği, en geç iki ay içerisinde Bakanlığa bildirilir. Bildirim yükümlülüğü yerine getirilmediği takdirde alıcı kurumların ve diğer kişilerin Kimlik Paylaşımı Sisteminden faydalanması geçici olarak askıya alınır veya iptal edilir.

Birden fazla kurumun yapısının değişerek birleşmesi durumunda, ayrı ayrı olarak imzalanan anlaşmalar iptal edilerek üç ay içerisinde alıcı kurum ve diğer kişilerin talebi ile tekrar anlaşma imzalanı "Kimlik paylaşımı sisteminin ücretlendirilmesi" başlıklı 23.maddesinde. (1) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 65'inci maddesi kapsamında alınacak hizmetler ücrete tâbidir.

(2) Ücretlendirmenin usul ve esasları, Bakanlık ve Maliye Bakanlığının birlikte hazırlayacağı tebliğle belirlenir." kuralı bulunmaktadır.

21/09/2006 tarihli ve 26296 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Kimlik Paylaşımı Sistemi Üzerinden Alınan Bilgilerin Ücretlendirilmesine İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Tebliğin "Ücretlendirme esasları" başlıklı 4. maddesiyle; (1) Ücret ödemekle yükümlü kamu kurum ve kuruluşları ile diğer kişilerin Kimlik Paylaşımı Sisteminden alacakları her türlü kayıt ücrete tabidir." kuralına, "Ücretin hesaplanması" başlıklı 5. maddesinde; "(1) Ücretin hesaplanmasında Kimlik Paylaşımı Sisteminden yapılan her bir sorgu birim kabul edilir. Her birim sorgu 1 YKr‘tur. Bu tutar, her yıl Ocak ayından geçerli olmak üzere İçişleri Bakanlığı ve Maliye Bakanlığınca yeniden belirlenir." kuralı getirilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, davacı ile davalı idare arasında imzalanan … tarihli İkili Anlaşma hükümleri uyarınca, davacı tarafından yapılan iş ve işlemlerinde 18 yaş ve kimlik doğrulaması amacıyla Kimlik Paylaşımı Sistemi veri tabanındaki bilgilerden yararlandığı, …-… tarihleri arası dönemde yapılan toplam … adet sorgulama için 66.415,88 TL katılım payı tahakkuk ettirilmesi üzerine, bu işlemin iptalli amacıyla bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinin ve dosyada bulunan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinde, davacı ile davalı irade arasında imzalanan İkili Anlaşma'nın, yukarıda anılan Yönetmeliğe göre hazırlandığı, doğrudan idari düzenlemelere dayanan hükümler içerdiği, dolayısıyla idari bir sözleşme niteliğinde olduğu gibi, kamu alacağı olan ücretlerin ödemesinin yapılmaması halinde takibin de 6183 sayılı Kanuna göre yapılacağı görülmektedir.

Buna durumda, davacının karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizce uyuşmazlığın görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğu gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına dair kararın kaldırılarak işin esasının temyizen incelenerek bir karar verilmesi gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyoruz