Danıştay 10. Daire E.2019/11520 K.2023/6651

Dava konusu istem: Davacı tarafından, özel güvenlik görevlisi olarak çalışmakta iken işlediği suç nedeniyle yapılan yargılama sonucunda ... Asliye Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile hakkında 1 yıl hapis cezası verildiğinden bahisle iptal edilen özel güvenlik belgesinin, anılan Mahkemenin 11/05/2018 tarihli ek kararı ile yasaklanmış haklarının iadesine karar verildiği için yenilenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı Adana Valiliği işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacıya, Adana Valiliğince 09/12/2005 tarihli çalışma izin belgesi ile 10/02/2006 tarihli silahlı özel güvenlik kimlik kartı verildiği, ...

Asliye Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile yaralama suçundan 1 yıl hapis cezası verildiği ve hapis cezasının kesinleşerek adli sicil kaydına işlendiğinin anlaşılması üzerine, Valilik Makamının … tarih ve … sayılı Oluru ile özel güvelik görevlisi kimlik kartı ve çalışma izninin iptal edildiği, bu haliyle davacının 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'da öngörülen özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartları taşımadığı anlaşıldığından,

iptal edilen özel güvenlik kimliğinin yenilenmesi istemiyle yapmış olduğu başvurusunun reddine dair … tarih ve … sayılı işlemde mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davacı tarafından, ... Asliye Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile yaralama suçundan 1 yıl hapis cezası alması nedeniyle tesis edildiği, bu mahkumiyetten kaynaklı memnu hakların iadesine karar verildiği, anılan cezaya ilişkin olarak adli sicil kaydının ve arşiv kaydının silinmesi için Adalet Bakanlığına başvuruda bulunulduğu ancak henüz bir yanıt gelmediği, söz konusu mahkumiyet kararının üzerinden 10 yıl geçtiği, dolayısıyla bu hükmün zamanaşımına uğradığı ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

10/02/2006 tarihli silahlı özel güvenlik kimlik kartı ile özel güvenlik görevlisi olarak çalışmakta iken ... Asliye Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile yaralama suçundan hakkında 1 yıl hapis cezası verildiği ve temyiz edilmeden kesinleştiğinden bahisle özel güvenlik belgesi … tarih ve … sayılı Adana Valiliği işlemiyle iptal edilen davacının, anılan Mahkemenin 11/05/2018 tarihli ek kararı ile yasaklanmış haklarının iadesine karar verildiği için özel güvenlik belgesinin yenilenmesi istemiyle 06/06/2018 tarihinde yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı Adana Valiliği işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

26/06/2004 tarih ve 25504 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un "Özel güvenlik komisyonu" başlıklı 4. maddesinde, Özel güvenlik komisyonunun, Kanunda belirtilen özel güvenlikle ilgili kararları almak üzere valinin görevlendireceği bir vali yardımcısının başkanlığında, il emniyet müdürlüğü, il jandarma komutanlığı, ticaret odası başkanlığı, sanayi odası başkanlığı temsilcisinden oluşacağı, sanayi odasının bulunmadığı illerde komisyona ticaret ve sanayi odası başkanlığının temsilcisinin katılacağı,

özel güvenlik izni verilmesi ya da bu uygulamanın kaldırılması için başvuran kişi ya da kuruluşun temsilcisinin ilgili komisyon toplantısına üye olarak katılacağı kuralına yer verilmiş; anılan Kanun'un 10. maddesinde, özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar sayılmış.

"Çalışma izni" başlıklı 11. maddesinde, özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilecekler ile özel güvenlik şirketlerinde, alarm izleme merkezlerinde ve özel güvenlik eğitimi verecek kurumlarda kurucu ve/veya yönetici olarak çalışacaklar hakkında valilikçe güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacağı, soruşturma sonucu olumlu olanlara, bu Kanunun 14. maddesinde belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla bitirmiş olmak şartıyla, valilikçe çalışma izni verileceği.

"Kimlik" başlıklı 12. maddesinde, özel güvenlik görevlilerine valilikçe kimlik kartı verileceği düzenlenmiş olup.

07/10/2004 tarih ve 25606 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik'in "Özel Güvenlik Görevlisi Çalışma İzni" başlıklı 17. maddesinde, özel güvenlik görevlilerinde ve yöneticilerde aranan şartlardan herhangi birisinin kaybedildiğinin tespiti halinde kimlik kartının ve çalışma izninin Bakanlıkça/valiliklerce iptal edileceği kuralına.

17/07/2012 tarih ve Bakanlık Genelge No:2012/42, Emniyet Genel Müdürlüğü Genelge No:2012/71 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Birleştirilmiş Genelgesi'nin "Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması" başlıklı bölümünde yer alan "Usûl" alt başlıklı 6.1. maddesinin (ç) bendinde, 5188 sayılı Kanunun 10. maddesi (d) bendinde belirtilen şartları taşımasına rağmen hakkında yapılan güvenlik soruşturması olumsuz olan şahıslara çalışma izni verilip verilmemesine il özel güvenlik komisyonunun karar verebileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat düzenlemeleri bir bütün halinde değerlendirildiğinde, özel güvenlik kimlik kartı ve özel güvenlik çalışma izni başvurularının vali yardımcısı başkanlığında toplanan ve birden çok katılımcının bulunduğu bir komisyonca değerlendirilmesi akabinde valilik makamının ya da onun yetkilendirdiği bir makamca sonuçlandırılmasının öngörüldüğü, özel güvenlik çalışma izni işlemlerinde komisyon kararı olmaksızın valilik makamınca ya da onun yetkilendirdiği bir makamca tek başına işlem tesis edilebileceği yönünde bir düzenleme öngörülmediği, başka bir ifadeyle işleme ilişkin yetkinin komisyon ile valilik makamı ya da onun görevlendirdiği makam tarafından birlikte değerlendirme yapılarak kullanılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, özel güvenlik görevlisi olarak çalışmakta iken ...

Asliye Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile yaralama suçundan davacı hakkında 1 yıl hapis cezası verildiğinden bahisle iptal edilen özel güvenlik belgesinin, anılan Mahkemenin 11/05/2018 tarihli ek kararı ile yasaklanmış haklarının iadesine karar verildiği için yenilenmesi istemiyle yapılan başvurunun, memnu hakların iadesi kararı verilmiş olanlar hakkında sonuç itibarıyla verilmiş bir hüküm bulunduğu,

bu nedenle 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un "özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar" başlıklı 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin 1 numaralı alt bendinde sayılan şartı sağlayamadığından bahisle reddedildiği, anılan işlemin Komisyon Kararı olmaksızın İl Emniyet Müdür Yardımcısı/2.

Sınıf Emniyet Müdürü tarafından tesis edildiği oysa özel güvenlik görevlisi olarak çalışmak isteyenlerin başvurularının bu iş için oluşturulan komisyonda şartlar yönünden araştırma ve değerlendirme yapmak suretiyle karara bağlanması gerekirken bunun yapılmadığı görülmektedir.

Bu durumda; davacının, özel güvenlik belgesinin yenilenmesine ilişkin başvurusu üzerine 5188 sayılı Kanun'da öngörülen özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartları sağlamadığından bahisle başvurusunun reddedilmesine dair … tarih ve … sayılı işlemin İl Emniyet Müdürü adına İl Emniyet Müdür Yardımcısı/2. Sınıf Emniyet Müdürü tarafından tesis edilmesi nedeniyle söz konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık görülmemiştir.

Öte yandan, dava konusu işlemin belirtilen gerekçe ile hukuka uygun olmadığına karar verilmiş olması, davacıya doğrudan çalışma izni verileceği anlamına gelmeyeceği davacının Kanun'da aranan şartları sağlayıp sağlamadığı yönünde araştırmaya tabi tutulacağı açıktır.

Bu itibarla, davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik davacının istinaf isteminin reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.