Danıştay 10. Daire E.2019/1741 K.2023/2414

Dava konusu istem: Davacıya ait işyerinde emniyet görevlilerince yapılan denetimde, sigortasız çalışanların olduğunun tespiti üzerine sigortalı işe giriş bildirgelerinin, 2015/03 ayına ait ek aylık prim ve hizmet belgesi ile işten ayrılış bildirgelerinin yasal süresi içinde verilmediğinden bahisle, 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi uyarınca toplam 33.041,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla.

Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 14/02/2017 tarih ve E:2016/8119, K:2017/689 sayılı bozma kararına uyularak, tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, anılan tutanak ile işyeri çalışanı olduğu tespit edilen kişilere ilişkin işe giriş bildirgelerinin kanunda öngörülen sürede verilmediğinden bahisle tekerrür hükümlerinin uygulanarak asgari ücretin 5 katı tutarında uygulanan 30.037,50 TL idari para cezasının; tekerrüre esas alınan idari para cezasının.

İdare Mahkemesi Hakimliği'nin … tarih ve E: … , K:… sayılı kararıyla kesin olarak iptaline karar verilmesi nedeniyle dayanaksız kaldığı, bu nedenle de davaya konu idari para cezasının bu kısım yönüyle hukuka aykırı olduğu, işten ayrılış bildirgeleri ile 2015/3. dönemine ait ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresinde kuruma verilmediği gerekçesiyle, 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi uyarınca uygulanan 3.003,75 TL idari para cezasının ise;

bu hususta kanunen görevli bulunan Emniyet Müdürlüğü görevlilerince tutulan, ayrıntılı ve hayatın olağan akışına uygun tespitlere yer verilen tutanağa dayalı olarak davalı idarece usulüne ve mevzuat hükümlerine uygun tesis edildiği anlaşıldığından hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu idari para cezasının 30.037,50 TL'ye ilişkin kısmının iptaline, 3.003,75 TL'ye ilişkin kısmı bakımından davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacı tarafından; işleme esas alınan polis tutanaklarının soyut, hukuka aykırı ve hayatın olağan akışına aykırı olarak tutulduğu, bu tutanaklara dayanılarak tesis edilen işlemin iptali talebiyle açılan davada Mahkemece tümden işlemin iptaline hükmedilmesi gerekirken kısmen davanın reddi yolundaki kararının usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

Davalı idare tarafından, işlemde hukuka aykırılık olmadığı, Kurumun denetim ve kontrol ile görevli memurları tarafından düzenlenen tutanakların aksi sabit oluncaya kadar geçerli olduğu, harçtan muaf olmalarına rağmen harca hükmedildiği, İdare Mahkemesi kararının aleyhine olan kısmının temyizen incelenerek bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Davacının temyiz isteminin kısmen kabulü, davalı idarenin temyiz isteminin ise reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Atakum İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından davacıya ait. Mahallesi,. Bulvarı, No:. Atakum/Samsun adresinde bulunan Çamlık Aile Tesisleri (...) Restoran adlı işyerinde, 29/03/2015 tarihi saat 00.35 sıralarında yapılan denetimde.

D.Y., D.K., F.Ş. isimli şahısların kons halinde olduğu, A.F., A.İ. isimli kişilerin de işyeri çalışanları arasında bulunduğu yönünde tespitlere yer verilmesi ve bu tespitlerin de … tarih ve … sayılı üst yazıyla davalı Kurum'a bildirilmesi üzerine Kurum tarafından sigortalı işe giriş ve işten ayrılış bildirgeleri ile 2015/3. dönemine ait ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresinde kuruma verilmediği gerekçesiyle, 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi uyarınca toplam 33.041,00-TL idari para cezası uygulandığı, bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 9. maddesinin 3. fıkrasında, "birinci fıkranın (a), (c) ve (d) bentlerine göre sigortalılığı sona erenlerin durumları işverenleri tarafından, (b) bendinde belirtilen şekillerde sona erenlerin durumlarının ise kendileri ve sözü edilen bentte belirtilen faaliyetin sona erme halinin bildirildiği kuruluşlar veya vergi daireleri tarafından, en geç on gün içinde Kuruma bildirilir." hükmü, 102. maddesinin 1. fıkrasının "j" bendinde ise.

"9'uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre sigortalılığı sona erenlere ilişkin bildirim ile 506 sayılı Kanunun geçici 20'nci maddesinde yer alan sandıklara, sandık iştirakçiliğinin başlama veya sona ermesine ilişkin bildirimi, süresi içinde ya da Kurumca belirlenen şekle ve usule uygun olarak yapmayanlar veya Kurumca internet, elektronik veya benzeri ortamda göndermekle zorunlu tutulduğu halde anılan ortamda göndermeyenler hakkında,

bir takvim ayında işlenen bu fiillerden dolayı tutmakla yükümlü bulunulan defter ve belgelerin ibraz edilmemesi nedeniyle verilmesi gereken ceza tutarını aşmamak kaydıyla her bir sigortalı veya sandık iştirakçisi için asgari ücretin onda biri tutarında idari para cezası uygulanır." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Mahkeme kararının, dava konusu işlemin işe giriş bildirgelerinin yasal süresinde verilmediği gerekçesiyle tekerrür hükümleri uygulanarak asgari ücretin 5 katı tutarında uygulanan idari para cezasına ilişkin kısmının iptaline dair kısmının incelenmesi:

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın anılan kısmı usul ve hukuka uygun olup, davalı idarece temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Mahkeme kararının, dava konusu işlemin 2015/03 ayına ait ek aylık prim ve hizmet belgesinin yasal süresinde verilmediği gerekçesiyle uygulanan idari para cezasına ilişkin kısmı yönünden davanın reddine dair kısmının incelenmesi:

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın anılan kısmı usul ve hukuka uygun olup, davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Mahkeme kararının, dava konusu işlemin işten ayrılış bildirgelerinin yasal süresinde verilmediği gerekçesiyle uygulanan idari para cezasına ilişkin kısmı yönünden davanın reddine dair kısmının incelenmesi:

5510 sayılı Kanun'un, anılan hükümlerine göre ceza verilebilmesi için öncelikle cezaya esas alınan fiil ve olayların somut, kesin ve hiçbir duraksamaya yer vermeyecek şekilde davalı idarece tespiti gerekli ve zorunludur. Bu tespitler çalışanların şikayet ve itirazlarına, işverene ait kayıt ve defterlere, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının işlemlerine bakılarak yapılabilecek ve aksi sabit oluncaya kadar bu tespitlere itibar edilecektir.

Davacıya ait iş yerinde çalıştığı tespit edilen işçilerin, işten ayrıldığına dair herhangi bir bilgi, belge ya da ifade bulunmadığı görülmektedir.

Bu durumda, davacı hakkındaki fiilin, somut bilgi ve belge ile tereddüte yer vermeyecek şekilde ispatlanarak sübuta erdirilmesi üzerine ceza yaptırımı uygulanabileceğinden dava konusu işlemin bu kısmı yönünden davanın reddi yolunda verilen kararda hukuka uyarlık bulunmadığından İdare Mahkemesi kararının bu kısmının bozulması gerekmektedir.