Danıştay 10. Daire E.2019/4634 K.2021/2691

Dava konusu istem: Davacı tarafından, 2006-2010 yıllarına ilişkin aylık prim ve hizmet belgelerinin süresi içerisinde Kuruma verilmediğinden bahisle 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi uyarınca 54.909,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin Muğla Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün ...tarih ve ...sayılı işlemi ile bu cezaya yapılan itirazın reddine ilişkin ...tarih ve Karar No:...sayılı Muğla Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü İdari Para Cezası Komisyon kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ....

İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; davacıya ait öğrenci apartı iş yerinde yapılan denetim sonucu hazırlanan ...tarih ve ...sayılı raporda ...'ın 23/10/2010 tarihinden itibaren, ...'ın ise 07/11/2006 tarihinden itibaren iş yerinde çalıştığının tespit edilmesi üzerine 2006/11-12, 2007/01 ila 12; 2008/01 ila 12; 2009/01 ila 12; 2010/01, 02, 03, 04, 10. aylarına ilişkin aylık prim ve hizmet belgelerinin süresi içerisinde Kuruma verilmediğinden bahisle 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi uyarınca 54.909,00 TL idari para cezası verilmesine karar verildiği,

söz konusu işleme yapılan itirazın ...tarih ve ...sayılı Komisyon kararı ile reddi üzerine bakılan davanın açıldığı, uyuşmazlık konusu olayda, Mahkemece bekletici mesele yapılan .... Asliye Hukuk Mahkemesinin E:...sayılı dosyasının bağlı olduğu ve anılan mahkemece de bekletici mesele yapılan ... tarafından hizmet tespiti istemiyle ....

Asliye Hukuk Mahkemesinin E:...sayılı esasında açılan davada, ...tarih ve K:...sayılı kararla ... adlı şahsın davacıya ait öğrenci apartı işyerinde 22/08/2006-14/04/2010 tarihleri arasında kalorifercilik yaparak çalıştığının tespitine karar verildiği,

bu durumda, ... adlı şahsın davacı iş yerinde 22/08/2006 tarihinden itibaren çalıştığı sabit olduğundan, 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesinde yer alan asıl veya ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin süresi içerisinde Kuruma bildirilmediğinden bahisle 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi uyarınca 54.909,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, ... tarafından açılmış bir hizmet tespit davası olmadığı, .... İdare Mahkemesinin E:...sayılı dosyasında aynı olaya ilişkin işe giriş bildirgesinin süresinde verilmemesine dair verilen idari para cezasının iptali için açılan davada verilen kararda, iş yerinde çalıştığını kanıtlayan somut bilgi belge olmadığı gerekçesiyle ... yönünden dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, bu nedenle ... için 2010/10. ayına ilişkin aylık prim ve hizmet belgesinin süresinde Kuruma verilmemesine dair cezanın iptal edilmesi gerektiği, ... yönünden ise hizmet tespiti davası kabul edilse de rapor tarihinden 1 yıl öncesine kadar ceza verilebileceği, işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY_TETKİK_HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Mahkeme kararının; dava konusu işlemin ... için 2010/10. dönemi, ... için ise 2007/01 ila 12; 2008/01 ila 12; 2009/01 ila 12; 2010/01, 02, 03, 04. dönemlerine ait aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresinde verilmediği gerekçesiyle uygulanan idari para cezasına ilişkin kısmı yönünden davanın reddine dair kısmının onanması; dava konusu işlemin ... için ise 2006/11-12. dönemlerine ait aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresinde verilmediği gerekçesiyle uygulanan idari para cezasına ilişkin kısmı yönünden davanın reddine dair kısmının ise bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Danıştay Başkanlık Kurulunun 07/03/2019 tarih ve 2019/24 sayılı kararıyla Danıştay Onbeşinci Dairesinin kapatılması üzerine Danıştay Onuncu Dairesine gönderilen dava dosyasında, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacıya ait iş yerinde çalıştığını iddia eden ... adlı kişinin şikayeti üzerine davacıya ait öğrenci apartı iş yerinde yapılan denetim sonucu düzenlenen ...tarih ve ...sayılı rapora istinaden, ...'ın 23/10/2010 tarihinden itibaren, ...'ın ise 07/11/2006 tarihinden itibaren iş yerinde çalıştığı gerekçesiyle, 2006/11-12, 2007/01 ila 12; 2008/01 ila 12; 2009/01 ila 12; 2010/01, 02, 03, 04, 10. aylarına ilişkin aylık prim ve hizmet belgelerinin süresi içerisinde Kuruma verilmediğinden bahisle 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi uyarınca 54.909,00 TL idari para cezası verilmesine karar verildiği, söz konusu işleme yapılan itirazın 10/02/2012 tarih ve 2012/12 sayılı Komisyon kararı ile reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun, işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 86. maddenin 1. fıkrasında, “İşveren bir ay içinde 4 üncü ve 5 inci maddeye tâbi çalıştırdığı sigortalıların ve sosyal güvenlik destek primine tâbi sigortalıların;

a) Ad ve soyadlarını, T.C. kimlik numaralarını, b) 80 inci maddeye göre hesaplanacak prime esas kazançlarını, c) Prim ödeme gün sayıları ile prim tutarlarını gösteren ve örneği Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenen asıl veya ek aylık prim ve hizmet belgesini, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındakiler için en geç Kurumca belirlenecek günün sonuna kadar, diğer sigortalılar için ise ait olduğu ayı takip eden ayda Kurumca belirlenecek günün sonuna kadar Kuruma vermekle veya sigortalı çalıştırmadığı takdirde, bu hususu sigortalı çalıştırmaya son verdiği tarihten itibaren,

on beş gün içinde Kuruma bildirmekle yükümlüdür.” hükmü, aynı maddenin 8. fıkrasında, (Ek fıkra: 17/4/2008-5754/50 md.) Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca işyerinde fiilen yapılan tespitlerden ve kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatı gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemelerden kayıt ve belgelere dayanmaksızın çalıştığı belirlendiği halde, hizmetlerinin veya prime esas kazançlarının Kuruma bildirilmediği anlaşılan veya eksik bildirildiği tespit edilen sigortalıların geriye yönelik hizmetlerinin veya prime esas kazançlarının,

en fazla tespitin yapıldığı tarihten geriye yönelik bir yıllık süreye ilişkin kısmının dikkate alınacağı, 11. fıkrasında, “Bu maddede belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde, 102. maddeye göre işlem yapılır.” hükümlerinin yer aldığı, yine aynı Kanun'un 102. maddesinin (1) fıkrasının (c) bendinin 4 nolu alt bendinde.

Belgenin mahkeme kararı, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca yapılan tespitler veya diğer kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatları gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemeler neticesinde ya da bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden, hizmetleri veya kazançları Kuruma bildirilmediği veya eksik bildirildiği anlaşılan sigortalılarla ilgili olması halinde, belgenin asıl veya ek nitelikte olup olmadığı,

işverence düzenlenip düzenlenmediği dikkate alınmaksızın, aylık asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanacağı, aynı maddenin 7. fıkrasında; idarî para cezalarının on yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu, zamanaşımı süresinin, fiilin işlendiği tarihten itibaren başlayacağı, 8. fıkrasında idari para cezaları hakkında, bu kanun ve 5502 sayılı Kanun'da hüküm bulunmayan hallerde 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümlerinin uygulanacağı, 106/1. maddesinde.

17/7/1964 tarih ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 142 ve 143'üncü, ek 36'ncı, geçici 20'nci, geçici 81'inci ve geçici 87'nci maddeleri hariç diğer maddelerinin yürürlükten kaldırıldığı, "Yürürlük" başlıklı 108. maddesinde ise: bu Kanunun 86, 102, 106, ve 108. maddelerinin 2008 yılı Ekim ayı başında yürürlüğe gireceği kurala bağlanmıştır.

Mülga 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 140. maddesinin 1. fıkrasının a, b ve c bentlerinde; bu Kanun uyarınca verilmesi gereken belgeleri belirtilen sürede Kuruma vermeyenlere idari para cezası uygulanacağı hükme bağlanmış; aynı Kanun'un 29/07/2003 tarih ve 4958 sayılı Kanun hükmü ile değiştirilen 140. maddesinin 5. fıkrası ile de fiilin işlendiği günden itibaren beş yıl içinde tebliğ edilemeyen idari para cezalarının zamanaşımına uğrayacağı kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Mahkeme kararının, dava konusu işlemin ...için 2010/10 dönemi, ...için ise 2007/01 ila 12; 2008/01 ila 12; 2009/01 ila 12; 2010/01, 02, 03, 04. dönemlerine ait aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresinde verilmediği gerekçesiyle uygulanan idari para cezasına ilişkin kısmı yönünden davanın reddine dair kısmının incelenmesi: İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Davacı tarafından, ...İdare Mahkemesinin E:...sayılı dosyasında işe giriş bildirgesinin iptali için açılan davada verilen kararda, iş yerinde çalıştığını kanıtlayan somut bilgi belge olmadığı gerekçesiyle ... yönünden dava konusu işlemin iptaline karar verildiği belirtilse de; söz konusu karara karşı taraflarca itiraz yoluna başvurulması üzerine ...Bölge İdare Mahkemesinin ...tarih, E:..., K:...sayılı kararıyla davacıya ait defter ve belgelerin incelenmek üzere istenmesine dair yazının, 23/10/2010 tarihinde daimi işçisi sıfatıyla ...'a tebliğ edildiği,

bu tarih itibariyle söz konusu kişinin davacının yanında çalıştığı sonucuna varıldığı gerekçesi ile anılan kararın bozulduğu ve karar düzeltme aşamasında kararın kesinleştiği görüldüğünden, temyizen incelenen kararın ... için 2010/10 dönemi; ... için ise 2007/01 ila 12; 2008/01 ila 12; 2009/01 ila 12; 2010/01, 02, 03, 04 dönemlerine ait aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içinde verilmediği gerekçesiyle uygulanan idari para cezasına ilişkin kısmı yönünden davanın reddi yolundaki kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Mahkeme kararının, ... için 2006/11-12 dönemlerine ait aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresinde verilmediği gerekçesiyle uygulanan idari para cezasına ilişkin kısmı yönünden davanın reddine dair kısmının incelenmesi: ... adlı işçinin 07/11/2006 tarihinde çalışmaya başladığı, idari para cezasının ise 20/01/2012 tarihinde tebliğ edildiği görüldüğünden, fiilin işlendiği tarihten itibaren beş yıl içinde tebliğ edilemeyen idari para cezalarının zamanaşımına uğrayacağı kuralı gereğince 20/01/2007 tarihinden önceki döneme ilişkin olarak tebliğ edilemeyen idari para cezalarının zamanaşımına uğradığı anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenle ... için 2006/11 ve 12. dönemlerine ait aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresinde verilmediği gerekçesiyle uygulanan idari para cezasına ilişkin kısmı yönünden dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerekmekte iken bu kısım açısından davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.