Danıştay 10. Daire E.2019/5043 K.2023/6605

Dava konusu istem: Gümrük müşaviri olan davacının 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun Geçici 6/2-b maddesi uyarınca kınama cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Ege Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, disiplin cezası verilebilmesi için kusurlu halin tespitinden sonra kanunda belirtilen süreler içinde ilgili hakkında soruşturma açılması, bu soruşturma sonucunda oluşturulan soruşturma raporu değerlendirilerek yetkili disiplin amiri veya kurulu tarafından bir disiplin cezası verilmesi gerektiği halde, konuya ilişkin düzenlenen fezleke üzerine kuvvetli suç şüphesi bulunduğu iddiası ile usulüne uygun bir soruşturma yapılmadan disiplin amirince savunma alınması ile yetinilerek davacının kınama disiplin cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME

TALEP EDENİN_İDDİALARI: Davalı idare tarafından, bir disiplin soruşturmasında izlenmesi gereken tüm usul ve esasların uygulandığı, olayı ortaya koyan incelemenin yapıldığı, olayla ilgili savunmanın ve taraf ifadelerinin alındığı, suç duyurusunda bulunulduğu ileri sürülerek Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 13/11/2018 tarih ve E:2016/5498, K:2018/7498 sayılı kararı kaldırılarak davalı idarenin temyiz istemi yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden;.

Gümrük Müşavirliği Anonim Şirketinde Gümrük Müşaviri olarak çalışmakta olan davacı ve diğer çalışan 2 kişi hakkında, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Aliağa Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Bölge Amirliği tarafından … tarih ve … sayılı dilekçe ile Aliağa Cumhuriyet Başsavcılığına Türk Ceza Kanunu'na Muhalefet suçlamasıyla suç duyurusunda bulunulduğu, anılan suç duyurusunda özetle, "Aliağa Gümrük Müdürlüğünün İzmir Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğüne muhatap … tarih ve … barkot no'lu yazılarında;.

Yem Gıda Tarım Ürünlüri San. ve Tic. Ltd. Şti. Firmasının Aliağa Gümrük Müdürlüğüne verdiği … tarih ve … sayılı dilekçe ile mesai harici çalışma talebinde bulunduğu, bunun üzerine saat 18:30 civarında Müdürlüklerince adı geçen firma adına tescilli … sayılı ve 12/08/2014 tarihli serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile eklerinin kabul servisine sunulduğunun belirtildiği,

Beyannamenin Gümrük Genel Tebliği 16 Seri No'lu Tebliğinin 8. maddesi kapsamında olması nedeniyle beyanname ekinde fotokopileri bulunan söz konusu tebliğ kapsamında eşyanın konulacağı yere ilişkin Müdürlüklerince oluşturulan heyet marifeti ile düzenlendiği beyan edilen 08/08/2014 tarihli görgü tutanağının ve İzmir Gıda Tarım ve Hayancılık İl Müdürlüğü'ne ait … sayılı, 12/08/2014 tarihli ithalat işlemi tamamlanıncaya kadar geçici depoya tahliyesine ilişkin müsaade yazısının tetkikinde terreddüt oluşması nedeniyle, beyannameye ilişkin onay işleminin yapılmayarak işlemin ertesi güne bırakıldığı,

13/08/2014 tarihinde Müdürlüklerinin GDA servisinde yapılan araştırmada sözkonusu ithalat işlemine ilişkin dosyasının verilmediği, dolayısı ile 08/08/2014 tarihli adı geçen firma adına görgü tutanağı düzenlenmediği, diğer taraftan … tarih ve … barkot numaralı dilekçe ile Gümrük Genel Tebliği 16 seri no'lu Tebliğinin 8. maddesi kapsamında müracaatta bulunulduğunun tespit edildiği, konuyla ilgili Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğünün 12/08/2014 müsaade yazısının görülmesi üzerine … tarih ve … sayılı yazıları ile iki yazının müdürlüklerince düzenlenip düzenlenmediğinin sorulduğu,

Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazının kendileri tarafından düzenlenmediğini belirttikleri, 13/08/2014 tarihli yazının ise kendileri tarafından düzenlendiğinin belirtildiği, bunun üzerine soruşturmaya başlandığı, sahte olduğu tespit edilen Essen Gümrük Müşavirliği çalışanının ibraz ettiği yazı ile sahte olduğu ortaya çıkan görgü tutanağının bölge amirliğine gönderildiği,

buna ilişkin olarak kişilerin ifadelerinin alındığı,(...) kriminal polis labaratuvarı müdürlüğünün yazısı ekinde ekspertiz raporunda "... muhtemelen başka belgelerden kes yapıştır yöntemiyle oluşturulmuş kayıtdışı ve sahte oluşturulmuş bir belge olduğu görüşüne varıldığı, ...

Belgenin aldatma kabiliyetini haiz olduğu kanaatine varıldığı"nın belirtildiği, sonuç olarak her ne kadar Essen Gümrük Müşavirliği çalışanlarının ifadelerinde Aliağa Gümrük Müdürlüğüne ibraz ettikleri ve sahte oldukları tespit edilen iki adet fotokopi halindeki evrağın gerçekleştirecekleri ithalat işlemleri için gerekli evraklar olmadığı, bunların örnek şablon olarak görderildiğini beyan ettikleri anlaşılmış ise de; bu işin aldatmaya yönelik olduğu kanaatine varıldığı"nın belirtildiği, 22/08/2014 tarihinde davacıdan Bölge Müdürü imzası ile konuya ilişkin savunmasının istenildiği,

davacı tarafından verilen 10/09/2014 tarihli savunma yeterli bulunmayarak eyleminin 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun Geçici 6/2-b maddesinde yer alan "Kınama: Meslek mensubuna görevinde ve davranışında kusurlu sayıldığının yazı ile bildirilmesidir." hükmüne temas ettiğinin anlaşıldığından bahisle davacının aynı madde hükmü uyarınca kınama cezası ile tecziye edildiği, davacı tarafından karara yapılan itiraz üzerine Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğünün 08/11/2014 tarihli yazısı ile "4458 sayılı Yasanının geçici 6. maddesinde müşavir ve müşavir yardımcılarına uygulanacak disiplin cezasının usul ve esaslarının belirlendiği,

disiplin cezalarına karşı idari yargı yolunun açık olduğu" yolunda cevap verilmesi üzerine, anılan cezanın iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun, gümrük müşavirleri ve gümrük müşavir yardımcıları çıkarılacak bir kanunla bağlı bulundukları gümrük ve muhafaza başmüdürlüğü görev alanı itibariyle kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu şeklinde örgütleninceye kadar uygulanacak hükümleri gösteren geçici 6. maddesi, 1. fıkrası, (2) numaralı bendinde, gümrük müşavirliği veya gümrük müşavir yardımcılığı mesleğinin vakar ve onuruna aykırı fiil ve hareketlerde bulunanlarla, görevlerini yapmayan veya kusurlu olarak yapan ya da görevinin gerektirdiği güveni sarsıcı hareketlerde bulunan meslek mensupları hakkında, gümrük müşavirliği hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesi amacıyla, durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre verilecek disiplin cezaları gösterilmiş olup, anılan cezalar;

"a) Uyarma: Meslek mensubuna mesleğinin icrasında daha dikkatli davranması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir.

b) Kınama: Meslek mensubuna görevinde ve davranışında kusurlu sayıldığının yazı ile bildirilmesidir.

c) Geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma: Mesleki sıfatı saklı kalmak şartıyla altı aydan az, bir yıldan çok olmamak üzere mesleki faaliyetten alıkoymadır.

d) Meslekten çıkarma: Meslek mensubunun izin belgesinin geri alınarak, bir daha bu mesleği icra etmesine izin verilmemesidir." şeklinde tanımlanmıştır.

Anılan fıkranın 3. bendinde, mesleki kurallara, mesleğin vakar ve onuruna aykırı fiil ve harekette bulunanlarla, görevin gerektirdiği güveni sarsıcı harekette bulunan meslek mensupları hakkında, ilk defasında uyarma, tekrarında ise kınama cezası uygulanacağı; görevini bağımsızlık, tarafsızlık ve dürüstlükle yapmayan veya kusurlu olarak yapan ya da bu Kanunda yer alan mesleğin genel prensiplerine aykırı harekette bulunan meslek mensupları için geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma cezası uygulanacağı;

sahte belgelere dayanılarak yanlış beyanda bulunulduğunun, ancak bu durumun gümrük müşavirinin bilgisi dışında olduğunun, bununla birlikte, bir araştırma sonucunda gerçek durumun öğrenilebileceğinin Gümrük Müsteşarlığı merkez denetim elemanlarınca rapora bağlandığı durumlarda, ilgili gümrük müşavirine ilk defasında kınama cezası verileceği, bu hususun tekerrür etmesi halinde geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma cezası uygulanacağı.

4. bendinde, disiplin kurullarının bir derece ağır veya bir derece hafif disiplin cezasının uygulanmasına karar verebileceği, takibat ve hüküm tesisinin, disiplin soruşturması yapılmasına ve disiplin cezası uygulanmasına engel olmadığı. 5. bendinde de, meslek mensubu hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemeyeceği kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden; Ege Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü'nce … tarih ve … sayılı yazı ile davacının savunmasının istenildiği, savunma istem yazısında davacının görevinin icrasında gereken dikkat ve özeni göstermediğine yönelik eylemleri belirtilerek, bu eylemleri nedeniyle alabileceği disiplin cezaları ile savunma verme süresinin bildirildiği, olayla ilgili taraf ifadelerinin alındığı ve kriminal inceleme yaptırıldığı, bu suretle bir disiplin soruşturmasında izlenmesi gereken tüm usul ve esaslar içerisinde somut olayı ortaya koyan gerekli araştırmanın idare tarafından yapıldığı görülmektedir.

Bu durumda, mahkeme tarafından işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken usulüne uygun disiplin soruşturması yapılmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.