Danıştay 10. Daire E.2019/5189 K.2023/6897

Dava konusu istem: Hakkari ili, Merkez ilçesi, Merkez Çaltıkuru (Sevin) ve mezralarındaki (Yukarı Çaltıkuru ve Guncork) mal varlığına, yerleşim biriminde meydana gelen terör olayları nedeniyle ulaşamadığını iddia eden davacı tarafından, uğradığını ileri sürdüğü zararların 5233 sayılı Kanun kapsamında karşılanması istemiyle yapılan başvurunun, "aynı yere ilişkin birden fazla başvuru yapıldığı" gerekçesiyle reddine ilişkin Hakkari Valiliği 1 No'lu Zarar Tespit Komisyonunun … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesince, Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 14/10/2016 tarih ve E:2016/6056, K:2016/4878 sayılı bozma kararına uyularak, önceden yapmış olduğu başvurular neticesinde davacının Çaltıkuru köyüne ilişkin tüm zararının karşılanmadığı, bu nedenle dava konusu başvurunun mükerrer sayılamayacağı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının uyuşmazlık konusu yerleşim birimine ilişkin tüm zararının karşılandığı iddiasıyla kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, Hakkari Valiliği Zarar Tespit Komisyonu'na 5233 sayılı Kanun'dan kaynaklı tazminat talebiyle ilgili olarak Hakkari ili Merkez ilçesi, Çaltıkuru köyüne ilişkin üç ayrı başvuru yapmıştır.

13/07/2006 tarihli başvurusu üzerine ve 25647 numaralı dosyada komisyon tarafından … tarih … sayılı karar ile davacıya 24.867,17 TL ödenmesine karar verilmiş ve davacı ile sulhname imzalanmıştır.

Davacının dava konusu 13/07/2005 tarihli, Hakkari Merkez Çaltıkuru (Sevin) ve Mezralarına (Yukarı Çaltıkuru ve Guncork) ilişkin zararları belirterek yaptığı başvuru dilekçesi; Hakkari 1 Nolu Zarar Tespit Komisyonu'nca, … numaralı dosyada … tarih ve … sayılı karar ile aynı yere ilişkin birden fazla başvuru yapıldığı gerekçesiyle reddedilmiştir.

Davacı tarafından Hakkari 1 No'lu Zarar Tespit Komisyonu'nun … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

Davacı, dava dilekçesinde Çaltıkuru yerleşim biriminin "İspi" mezrası dışındaki kısımlarına ilişkin mal varlığına ulaşamamaktan kaynaklı tüm zararının karşılandığını, "İspi" mezrasına ilişkin 5233 sayılı Kanun'dan kaynaklı zararının karşılanması amacıyla bu davayı açtığını belirtmektedir.

Dairemizin 18/05/2023 tarihli ara kararı ile davalı idareden, davacıya ait … ve … numaralı başvuru dosyaları ile 17/07/2006 tarihli, Hakkari ili, Merkez ilçesi, … köyü, İspi mezrasına yönelik mal varlığına ulaşamamaktan kaynaklı zararının karşılanması istemine ilişkin başvuru dilekçesinin kaç numaralı dosya kapsamında incelemeye alındığının, söz konusu dosyanın sonuçlandırılıp sonuçlandırılmadığının bildirilmesi ve dosyanın bir örneğinin gönderilmesi istenilmiş, davalı idarece cevaben; davacının "İspi" mezrasına ilişkin zararının "…" numaralı dosyada karşılandığı, … numaralı başvuru dosyasının ise halen incelenme aşamasında olduğu belirtilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

17/07/2004 tarihinde kabul edilip, 27/07/2004 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, Kanun'un amacının, terör eylemleri veya terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle maddî zarara uğrayan kişilerin, bu zararlarının karşılanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemek olduğu.

2. maddesinin 1. fıkrasında, Kanun'un, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun 1 inci, 3 üncü ve 4 üncü maddeleri kapsamına giren eylemler veya terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle zarar gören gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel kişilerinin maddî zararlarının sulhen karşılanması hakkındaki esas ve usullere ilişkin hükümleri kapsadığı belirtilmiş.

7. maddesinde ise, hayvanlara, ağaçlara, ürünlere ve diğer taşınır ve taşınmazlara verilen her türlü zararlar; yaralanma, engelli hâle gelme ve ölüm hâllerinde uğranılan zararlar ile tedavi ve cenaze giderleri; terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle kişilerin mal varlıklarına ulaşamamalarından kaynaklanan maddî zararların, bu Kanun hükümlerine göre sulh yoluyla idarece ödeneceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, davacı tarafından Hakkari ili, Merkez ilçesi, … köyü, … mezrasına yönelik mal varlığına ulaşamamaktan kaynaklı zararının karşılanmasının istenildiği görülmekle birlikte, bakılan iptal davasına konu edilen işlemin Hakkari ili, Merkez ilçesi, … köyü (…) ve mezralarına (Yukarı … ve …) ilişkin olarak yapılan zarar tazmin başvurusunun reddi üzerine tesis edilen işlem olduğu, İspi mezrasının bu davanın konusunu oluşturamayacağı dava dosyasındaki bilgi ve belgelerden net biçimde anlaşılmaktadır. Ayrıca, davacı tarafından Çaltıkuru yerleşim biriminin "İspi" mezrası dışındaki kısımlarına ilişkin mal varlığına ulaşamamaktan kaynaklı tüm zararının karşılandığı da kabul edilmiştir.

Bu durumda, davacının Hakkari ili, Merkez ilçesi, … (…) ve mezralarına (Yukarı … ve …) ilişkin mal varlığına ulaşamamaktan kaynaklanan zararlarını konu ettiği başvurunun aynı yere ilişkin birden fazla başvuru yapıldığı gerekçesiyle reddine ilişkin olarak Hakkari 1 No'lu Zarar Tespit Komisyonu'nca tesis edilen … tarih ve … sayılı dava konusu işlemde hukuka aykırılık, işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.