Danıştay 10. Daire E.2019/8100 K.2021/3353

Dava konusu istem: Davacı tarafından, askerliğe elverişli olduğuna ilişkin …tarih ve …sayılı Etimesgut Askeri Hastanesi sağlık raporunun iptali ile GATA Göğüs Hastalıkları Klinik Konseyi'nin "…" kararının işleme konulması ve 50.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesi …Dairesinin …tarih E:…, K:…sayılı (…İdare Mahkemesi'nin E:…esasına kaydedildikten sonra 30/12/2016 tarih ve K:2016/5522 sayılı kararı ile Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesine gönderilen) kararıyla; davacının 29/09/2015 tarihinde …Bölge İdare Mahkemesinde, 05/10/2015 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kayda giren dilekçesinin incelenmesi neticesinde, davacının sevk işleminin yapılıp yapılmadığının, askerliğe elverişlidir raporuna yaptığı itirazın halen sonuçlanıp sonuçlanmadığının belirtilmesi gerekirken belirtilmediği,

dilekçe ve eklerinden kesinleşmiş hangi işleme dava açıldığının açık bir şekilde anlaşılamadığı gerekçesiyle 11/11/2015 tarihinde dilekçenin reddedildiği, bu kararın bizzat davacıya 30/11/2015 tarihinde tebliğ edildiği, davacının yenileme dilekçesini 30 günlük süre sonu olan en son 30/12/2015 mesai bitimine kadar vermesi gerekirken, bu süreden sonraki bir tarih olan 07/01/2016 tarihinde …Nöbetçi İdare Mahkemesinde, 12/01/2016 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kayda giren yenileme dilekçesinde süre aşımı bulunduğundan davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davacının temyiz başvurusu üzerine Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesince, dosyadaki belgeler ile temyiz dilekçesindeki iddiaların incelenmesinden, temyiz istemine konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, kararın bozulmasını gerektirecek yasal bir sebebin bulunmadığı sonucuna varılarak temyiz isteminin reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME

TALEP_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, temyiz aşamasında ileri sürdüğü iddiaların değerlendirilmediği, idarenin kesin işleminin beklendiği ve kesin işlemin de sürenin son günü açıklandığı için sürenin kendisinin kaçırıldığı ve bu konuda herhangi bir ihmalinin olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Düzeltilmesi istenen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, ileri sürülen nedenlerin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 54. maddesine uymadığı, bu nedenle istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 15/11/2018 tarih ve E:2018/2281, K:2018/7612 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından; öğrencilik nedeniyle tehirli durumda olan askerlik görevi, 10/03/2008 tarihinde öğrencilikle ilişiği kesildiği için yoklama kaçağı olarak aranmaya başlanmış, bunun üzerine 04/01/2008 tarihinde …Askerlik Şubesi Başkanlığına müracaatı sonucu sevk edildiği Diyarbakır Asker Hastanesi Baştabipliğince 12/01/2010 tarihinde "C/46 6 ay sevk tehiri" kararı verilmiş, davacının defaatle başvuruları neticesinde benzer şekilde sevk tehiri kararının ardından kesin karar için Diyarbakır Asker Hastanesi Baştabipliğince 19/01/2015 tarihli sevk neticesinde GATA Baştabipliğince 30/01/2015 tarihinde "A/46 F3 Askerliğe elverişlidir. Komando olamaz." kararı verilmiştir.

Davacının anılan karara itirazı neticesinde …Askerlik Şubesi Başkanlığınca tekrar GATA Baştabipliğine sevki yapılmış, 16/03/2015 tarihinde GATA Göğüs Hastalıkları Klinik Konseyi tarafından bu defa "A/46 F-3, B/46 F-2" kararı verilmiş ancak bu karar GATA Sağlık Kurulu tarafından onaylanmamış, davacının itirazı üzerine Milli Savunma Bakanlığı emriyle askerlik şubesince 24/12/2015 tarihinde kontrol muayenesi için bu defa Etimesgut Askeri Hastanesi Baştabipliğine sevk edilmiştir.

Davacı tarafından 29/09/2015 tarihinde …Bölge İdare Mahkemesinde, 05/10/2015 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kayda giren dilekçesiyle kendisi hakkında verilen "A/46 F3 Askerliğe elverişlidir.

Komando olamaz." kararının iptali ve uğradığı zararın tazmini için 20.000TL maddi, 40.000TL manevi tazminat talebiyle Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde açılan dava, Mahkemece "davacının sevk işleminin yapılıp yapılmadığının, askerliğe elverişlidir raporuna yaptığı itirazın halen sonuçlanıp sonuçlanmadığının belirtilmesi gerekirken belirtilmediği, dilekçe ve eklerinden kesinleşmiş hangi işleme dava açıldığının açık bir şekilde anlaşılamadığı" gerekçesiyle 11/11/2015 tarihinde dilekçenin reddedildiği, bu kararın bizzat davacıya 30/11/2015 tarihinde tebliğ edildiği,

dilekçenin yenilenmesi için verilen sürenin son günü ile aynı tarihe tekabül eden 30/12/2015 tarihli Etimesgut Asker Hastanesi Baştabipliği Rapor Ön Bildirim Belgesi davacıya tebliğ edilmiş, bunun üzerine davacı tarafından belgede yer alan "(46/A/3) Askerliğe elverişlidir.

Komando olur" kararının iptali ve uğradığı zararın tazmini için 50.000TL maddi, 50.000TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi istemiyle 07/01/2016 tarihli dilekçe ile bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

27 Nisan 2017 tarihinde yürürlüğe giren 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla Anayasaya eklenen Geçici 21. maddenin (E) bendi hükmüyle askeri yargı kaldırılmış ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde görülmekte olan dosyalardan kanun yolu incelemesi aşamasında olanların Danıştaya, diğer dosyaların ise görevli ve yetkili idari yargı mercilerine bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 ay içinde gönderileceği hükme bağlanmıştır.

Anayasa'nın 121. maddesi ile 25/10/1983 tarihli ve 2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanununun 4. maddesine göre, Cumhurbaşkanının başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulunca 15/08/2017 tarihinde kararlaştırılan ve 25/08/2017 tarih ve 30165 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname’nin 36. maddesinde ise; kaldırılan askeri yargı mercilerinde görülmekte olup, işi bitmemiş dosyalardan Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kanun yolu incelemesinde olanların Danıştaya, diğerlerinin ise Ankara İdare Mahkemelerine gönderileceği kurala bağlanmıştır.

Uyuşmazlığa ilişkin olarak, "usul kurallarının derhal uygulanırlığı ilkesi" gereğince dava dosyalarının devrini müteakip uyuşmazlığın çözümünde 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerinin uygulanacağı hususunda bir duraksama bulunmamaktadır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kararın Bozulması" başlıklı 49. maddesinin 2. fıkrasında; temyiz incelemesi sonucu Danıştayın; a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması sebeplerinden dolayı incelenen kararı bozacağı kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla.

"Davacının, 29/09/2015 tarihinde …Bölge İdare Mahkemesinde, 05/10/2015 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kayda giren dilekçesinin incelenmesi neticesinde, davacının sevk işleminin yapılıp yapılmadığının, askerliğe elverişlidir raporuna yaptığı itirazın halen sonuçlanıp sonuçlanmadığının belirtilmesi gerekirken belirtilmediği, dilekçe ve eklerinden kesinleşmiş hangi işleme dava açıldığının açık bir şekilde anlaşılamadığı" gerekçesiyle 11/11/2015 tarihinde dilekçenin reddedildiği, bu kararın bizzat davacıya 30/11/2015 tarihinde tebliğ edildiği,

dilekçenin yenilenmesi için verilen sürenin son günü ile aynı tarihe tekabül eden 30/12/2015 tarihli Etimesgut Asker Hastanesi Baştabipliği Rapor Ön Bildirim Belgesinin davacıya tebliğ edilmesi üzerine davacı tarafından belgede yer alan "(46/A/3) Askerliğe elverişlidir.

Komando olur" kararının iptali talebiyle 07/01/2016 tarihli dilekçe ile dava açılmış olduğu görülmekle, bu dilekçenin, AYİM tarafından 11/11/2015 tarih ve E:2015/1758, K:2015/1742 sayılı kararıyla reddedilen dilekçede yer alan "Gülhane Askeri Tıp Akademisi tarafından düzenlenen 30/01/2015 tarihli (A/46/F3 Askerliğe elverişlidir.

Komando olamaz.) kararın iptali" talebinden farklı olarak yeni bir idari işleme karşı yeni bir dava dilekçesiyle dava açılmış olması nedeniyle, 07/01/2016 tarihinde açılan davanın süresinde olduğunun kabulü gerekmektedir.

Bu durumda, işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken, davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.