Danıştay 10. Daire E.2019/8745 K.2023/6814

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Bitki Koruma Ürünleri Bayi İzin Belgesinin verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Sakarya Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün … tarih ve E…. sayılı işleminin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının daha önce adına düzenlenmiş olan Bitki Koruma Ürünleri Bayi İzin Belgesinin davalı idare tarafından işlem tarihinde (2006) yürürlükte olmayan mevzuat uyarınca iptal edildiği oysa bahsi geçen tarihte yürürlükte bulunan 21/08/1996 tarih ve 22734 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan mülga Zirai Mücadele İlaçlarının Toptan ve Perakende Satılması ile Depolanması Hakkında Yönetmelik'te nakil talebinde bulunulmaması halinde izin belgesinin iptal edileceğine ilişkin herhangi bir yaptırıma yer verilmediği,

davalı idare tarafından yürürlükte bulunmayan bir mevzuat uyarınca davacıya ait Bitki Koruma Ürünleri Bayi İzin Belgesinin iptali ile davacı tarafından yapılan başvuru üzerine anılan belgenin iptal edildiğinden bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesince; davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının bayi izin belgesinin iptal edildiğinden haberdar olduğu, bu nedenle izin belgesi alabilmek için sınavlara katıldığı, tesis edilen işlemlerin hukuka uygun olduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava dosyasının incelenmesinden;

1. Ziraat mühendisi olan davacının, 1987-2006 yılları arasında 1095 sayılı Geyve Tarım Kredi Kooperatifinde görev yaptığı, 11/05/2006 tarihinde ise Sakarya Tarım Kredi Kooperatifleri Bölge Birliği Müdürlüğüne şef olarak tayininin çıktığı ve 2011 yılında emekli olduğu, görev yaptığı dönemde Bitki Koruma Ürünleri Bayi İzin Belgesine sahip olduğu,

2. 29/03/2011 tarihli başvuru ile emekli olduğundan bahisle serbest olarak zirai ilaç bayiliği yapabilmesi için Sakarya Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden, daha önce sahip olduğu Bitki Koruma Ürünleri Bayi İzin Belgesi'nin yeniden düzenlenerek tarafına verilmesinin istenildiği,

3. Sakarya Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı yazısı ile davacının adına düzenlenen ruhsatın iptal edildiği ve yeniden ruhsat alabilmesi için 10/03/2011 tarih ve 27870 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Bitki Koruma Ürünlerinin Toptan ve Perakende Satılması ile Depolanması Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre Bakanlıkça yapılacak sınavlara katılması ve en az 70 puan alması gerektiği belirtilerek davacının başvurusunun reddedildiği,

4. Davacı tarafından, 2011, 2014, 2015 ve 2016 yıllarında Bitki Koruma Ürünleri Bayi ve Toptancılık Sınavlarına başvuruda bulunulduğu, ancak söz konusu sınavlarda başarılı olunmadığı,

5. 03/12/2014 tarih ve 29194 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Bitki Koruma Ürünlerinin Önerilmesi, Uygulanması ve Kayıt İşlemleri Hakkında Yönetmelik kapsamında davacı adına Bitki Koruma Ürünü Reçete Yazma Yetki Belgesi düzenlendiği ve davacının bu belgeyi aktif olarak kullanarak reçete yazdığı,

6. Davacı tarafından, Bitki Koruma Ürünleri Bayi İzin Belgesi'nin tarafına verilmesi istemiyle yapılan 26/01/2018 tarihli başvurunun Sakarya Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğünce … tarih ve E…. sayılı işlemle reddi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasında, "Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür." hükmüne. 10. maddesinin 1. fıkrasında, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler." hükmüne.

11. maddesinin 1. fıkrasında, "İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir.

Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur." hükmüne; dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 2. fıkrasında, "Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır." hükmüne.

3. fıkrasında, "İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır." hükmüne yer verilmiş olup, aynı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendinde, dava dilekçesinin süre aşımı yönünden inceleneceği; son fıkrasında, ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı.

15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, davanın, süresinde açılmadığının belirlenmesi durumunda davanın reddine karar verileceği hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık konusu olayda; davacı tarafından, 29/03/2011 tarihli başvuru ile Sakarya Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden Bitki Koruma Ürünleri Bayi İzin Belgesinin düzenlenerek tarafına verilmesinin istenildiği, Sakarya Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemiyle başvurunun reddedildiği, her ne kadar bu işlemin davacıya tebliğ edildiği yönünde dosya kapsamında bir bilgi belge bulunmamaktaysa da, davacı tarafından başvurusu zımnen reddedilmiş sayılarak dava açılması gerekmekteyken, bu işleme karşı dava açılmadığı görülmektedir.

Öte yandan, muhtelif yıllarda Bitki Koruma Ürünleri Bayi ve Toptancılık Sınavlarına başvuruda bulunduğu ve Bitki Koruma Ürünleri Bayi İzin Belgesi ile birlikte kullanılması mümkün olmayan Bitki Koruma Ürünü Reçete Yazma Yetki Belgesi'ni aktif olarak kullanarak reçete yazdığı görülen davacının, Bitki Koruma Ürünleri Bayi İzin Belgesi'nin iptal edildiğinden haberdar olmamasının da hayatın olağan akışına uygun olmadığı açıktır.

Bu nedenle, davacı tarafından, görev yaptığı süre içerisinde sahip olduğu Bitki Koruma Ürünleri Bayi İzin Belgesi'nin iptalinin ancak mevzuatta belirtilen nedenlerle olabileceği ve belgenin haklı ve hukuki bir nedenle iptal edildiğinin tarafına bildirilmediği belirtilerek Bitki Koruma Ürünleri Bayi İzin Belgesi'nin düzenlenerek tarafına verilmesi istemiyle yapmış olduğu 26/01/2018 tarihli başvurunun, iptal edilen Bitki Koruma Ürünleri Bayi İzin Belgesi bakımından dava açma süresini canlandırmayacağı sonucuna varılmaktadır.

Bu itibarla, davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, dava konusu işlemin iptali yolundaki …. İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X)-KARŞI OY

Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararı usul ve yasaya uygun olup, onanması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.