Danıştay 10. Daire E.2019/9163 K.2020/5193

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince gereği görüşüldü: Danıştay dava daireleri ile İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurullarının temyiz üzerine verilen kararları hakkında, ancak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmaya devam edilen) 54. maddesinde yazılı nedenlerle kararın düzeltilmesi istenebilir. Kararın düzeltilmesi dilekçesinde öne sürülen hususlar ise, anılan maddede yazılı nedenlerden hiçbirine uymamaktadır. Bu nedenle, kararın düzeltilmesi isteminin reddine, 23/11/2020 tarihinde oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X)-KARŞI OY

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 13. maddesi uyarınca, idari eylemlerden hakları ihlal edilenlerin, bu eylemleri öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerekmektedir. Anılan maddenin devamında “Bu isteklerin kısmen veya tamamen reddi halinde, bu konudaki işlemin tebliğini izleyen günden itibaren veya istek hakkında altmış gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren, dava süresi içinde dava açılabilir.” hükmü yer almaktadır.

Buna göre, idari eylemlerden doğan tam yargı davalarında, belirtilen bir ve beş yıllık süreler içinde ilgili idareye başvurarak ön karar alınması zorunlu olmakta, ancak böyle bir ön karar alındıktan sonra tam yargı davası açılabilmektedir.

Tam yargı davası açabilmek için bir ön şart olarak getirilen ve dava süresinin başlamasına esas olacak olan 'ön karar', anılan madde hükmüne göre iki şekilde alınmaktadır. İlki 'isteklerin kısmen veya tamamen reddine dair işlem tesisi', ikincisi 'istek hakkında altmış gün içinde cevap verilmeyerek (zımnen) reddi'. Dava açma süresi de ilk durumda işlemin tebliği, ikinci durumda altmış günlük sürenin bittiği tarihten itibaren başlamaktadır.

Madde hükmüne göre, işlem tesisi suretiyle isteğin kısmen veya tamamen ret halinin, altmış günlük süre içinde gerçekleşmesi gerekmektedir. Bu durum, maddenin devamında altmış gün içinde cevap verilmeme halinin düzenlenmiş olmasından da anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla maddede, 'isteğin altmış günlük süre içinde işlem tesis edilerek kısmen veya tamamen reddedilmesi’ ile 'istek hakkında bu süre içinde cevap verilmeyerek (zımnen) reddedilmesi’ halleri dışında, ‘altmış günlük sürenin geçmesinden sonra isteğin cevaplandırılması’ durumu dava süresini başlatacak bir ön karar hali olarak öngörülmemiştir.

Bir başka ifadeyle, anılan madde hükmü, altmış günlük sürenin cevapsız geçmesi halinde, bu sürenin bitiminde ‘ön karar'ın tesis edilmiş olacağını ve dava açma süresinin bu tarihten başlayacağını hükme bağladığından, altmış günlük sürenin bitiminden sonra verilen cevabı Kanunun aradığı anlamda bir ön karar saymaya ve yeni bir dava açma süresini başlattığından söz etmeye imkan bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, isteğin altmış günlük süre içinde cevap verilmeyerek (zımnen) reddedilmesi sonrasında verilen cevabın yeni bir dava açma süresini başlattığının kabulü.

2577 sayılı Kanunun 10. maddesinde yer alan, ‘dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra cevap verilmesi durumunda, cevabın tebliğinden itibaren dava süresi içinde dava açılabileceği’ yolundaki kurala benzer bir yaklaşım getirmekte olup; yasa koyucunun, iradesinin bu yönde olması halinde Kanunun 13.maddesine de benzer bir hükmü açıkça getireceği düşünülmelidir.

Kaldı ki, 10. maddedeki söz konusu hüküm, anılan madde kapsamında yapılan başvuruların yeniden yapılıp reddi halinde dava konusu edilebilmesi imkanı karşısında bir anlam bulmaktadır. 13. madde uygulamasında ise yeniden başvuru imkanı bulunmamaktadır.

Ayrıca, altmış günlük sürenin bitiminden sonra verilen cevabın ön karar sayılıp yeni bir dava açma süresini başlattığının kabulü halinde, altmış günlük bu yasal bekleme süresinin bitiminden sonra verilebilecek cevap için ikinci bir yasal bekleme süresi de bulunmadığından, idarenin ucu açık bir süre zarfında bir şekilde cevap vermesi sınırsız bir dava açma süresini doğurabilecektir.

Bu durum karşısında, incelenen dosyada; davacı tarafından ...

İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında açılan davada verilen … tarih ve K:… sayılı karar ile 2577 sayılı kanunun 13. maddesi uyarınca idareye başvuru yapılmadığı gerekçesiyle dava dilekçesinin Osmaniye Valiliği'ne tevdiine karar verildiği, kararın … tarihinde idareye, … tarihinde de davacıya tebliğ edildiği, dolayısıyla davacı tarafından idareye … tarihinde başvuruda bulunulmuş olduğu, bu başvurunun altmış gün içinde cevap verilmemek suretiyle … tarihinde reddedildiği,

bu tarihten itibaren altmış günlük dava açma süresi içinde en geç … tarihinde dava açılması gerekirken, dava açma süresini yeniden başlatması mümkün olmayan davalı idarenin … tarihli cevabının tebliği üzerine … tarihinde açılan davanın süresinde açılmadığı anlaşıldığından, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 21/11/2018 tarih ve E:2016/12307, K:2018/3610 sayılı kararının kaldırılarak, davacının temyiz isteminin reddi ve usul ve hukuka uygun olan temyize konu Mahkeme kararının onanması gerektiği oyuyla aksi yöndeki Daire kararına katılmıyorum.