Danıştay 10. Daire E.2019/9765 K.2020/6706

Dava konusu istem: İstanbul ili, Kadıköy ilçesi, …, … ve … Mahallerinde bulunan ve alkollü içecek satan market, bakkal, büfe, tekel ve kuruyemiş bayilerinin (... Bölgesi hariç) açılış saatlerinin 08.00, kapanış saatlerinin 22.00 olarak belirlenmesine ilişkin Kadıköy Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince; davacının sebep, konu ve maksat yönlerinden aykırılık iddiasının somut belgeye dayalı olmadığı ve aksine dava konusu encümen kararının alınmasının neticelerinin asayiş olaylarında düşüşe neden olduğunun davalı tarafça belge ibrazı suretiyle tevsik edildiği görülmekle, iş yeri açma ve kapama saatlerine ilişkin yeni düzenleme ile beklenilen kamusal faydanın da hasıl olduğu hususu dikkate alındığında ilgili mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, asayişin sağlanamamasının sorumluluğunun vatandaşa yükletildiği, işlemin gerekçesinin somut biçimde açıklanamadığı, başka semtlerdeki işletmeler hakkında herhangi bir düzenleyici işlem tesis edilmediği ve bu suretle eşitlik ilkesinin ihlal edildiği, İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kadıköy Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile İstanbul ili, Kadıköy ilçesi, …Mahallesinde yer alan … Caddesi ile …, Dr. …, …, …, …, … … ve … Sokaklarında bulunan tekel, büfe ve kuruyemiş bayilerinin açılış-kapanış saatleri 06.00-24.00 olarak belirlenmiştir.

Ancak idarece, şikayetlerin yoğunlaşması gerekçe gösterilerek Kadıköy Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı dava konusu kararı ile …, … ve …Mahallerinde bulunan ve alkollü içecek satan market, bakkal, büfe, tekel ve kuruyemiş bayilerinin (Rıhtım Bölgesi hariç) açılış saatlerinin 08.00, kapanış saatlerinin 22.00 olarak belirlenmesine karar verilmiştir.

Bunun üzerine, …Mahallesinde tekel bayisi işleten davacı tarafından bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 27. maddesinde, büyükşehir kapsamındaki belediyeler arasında hizmetlerin yerine getirilmesi bakımından uyum ve koordinasyonun, büyükşehir belediyesi tarafından sağlanacağı hüküm altına alınmış iken 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 34. maddesinde, umuma açık yerlerin açılış ve kapanış saatlerini belirleme görev ve yetkisinin belediye encümenine ait olduğu düzenlenmiş, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 33. maddesinde de umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılış ve kapanış saatlerinin belediye sınırları içinde belediye encümeni, bu yerler dışında il encümeni tarafından tespit edileceği hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; belediye sınırları içinde bulunan umuma açık yerlerin açılış ve kapanış saatlerini belirleme yetkisinin ilgili belediye encümenine ait olduğu, büyükşehir belediyesine ise büyükşehir kapsamındaki belediyeler arasında hizmetlerin yerine getirilmesi bakımından uyum ve koordinasyon sağlama görevinin verildiği anlaşılmaktadır.

Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılış ve kapanış saatlerini belirleme yetkisinin belediyelerin takdir yetkisi içerisinde bulunduğu açıksa da bu yetkinin işletmenin tür ve niteliği ile aynı türden aynı ilçede ya da çevre ilçelerde bulunan işletmeler için belirlenen çalışma saatleriyle uyumlu olacak şekilde kamu yararına ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanılması gerekmektedir.

Davacı tarafından tekel bayisi olarak işletilen iş yerinin çalışma saatlerine ilişkin düzenlemenin işletmenin türü ve niteliği ile bulunduğu yer ve bölgenin konut veya iş yeri yoğunluğu dikkate alınarak yapılmadığı, somut tespitlere ve gerekçelere yer verilmediği, aynı türden işletmelerin daha geç saatlere kadar çalıştığı, bu düzenlemenin işletmenin aynı türden işletmelerle rekabet etme kabiliyetini ortadan kaldırdığı sonucuna varıldığından; tesis edilen dava konusu encümen kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Öte yandan, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından koordinasyon yetkisi çerçevesinde alınan encümen kararında da bakkal, büfe, tekel ve kuruyemiş bayileri için çalışma saatlerinin 08.00-04.00 olarak belirlendiği, bu açıdan da iş yerinin açılış-kapanış saatlerinin bu koordinasyon yetkisi içerisinde belirlenen saatlere uygun olmadığı, dava konusu işlemin, ilçe içindeki işletmelerin diğer işletmelerle rekabet edebilme gücünü sınırladığı açıktır.

Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.