Danıştay 10. Daire E.2020/3026 K.2024/497

Dava konusu istem: Davacılar tarafından, yakınları ...'in Süleymaniye ... Kadın Doğum ve Çocuk Hastanesinde 03/08/2015 tarihinde yapmış olduğu doğum sırasında rahim yırtılması sebebiyle aşırı kan kaybı sonucu maruz kaldığı yetersiz tıbbi uygulama ve ameliyat neticesi vefat ettiğinden bahisle baba ve iki çocuğun her biri için şimdilik 10,00 TL olmak üzere 30,00TL destekten yoksun kalma tazminatı ile çocukların herbiri için 70.000,00 TL, baba ... için ise 40.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 180.030,00 TL tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince; mevzuat uyarınca davada taraf olanlara, hükme esas alınan bilirkişi raporunun tebliğ edilerek itiraz hakkı tanınmasından sonra Mahkemece karar verilmesi gerekirken, İdare Mahkemesince hükme esas alınan Adli Tıp Kurumu 1. Adli Tıp İhtisas Kurulunca düzenlenen ...tarih ve ... sayılı raporun taraflara tebliğ edilmeden, tarafların yasal haklarını kullanmalarına imkan tanınmaksızın karar verildiğinin görüldüğü,

bu itibarla, sağlıklı bir istinaf incelemesi ile iki dereceli yargılamanın gerçekleştirilebilmesini teminen, İdare Mahkemesince hükme esas alınan Adli Tıp Kurumu raporunun taraflara tebliğ edilerek bu rapora tarafların yapacakları itirazlar değerlendirilmek suretiyle itirazların haklı bulunması halinde de gerekli görülürse bir üniversite hastanesinden kadın ve doğum uzmanlarından oluşturulacak bir heyete bilirkişi incelemesi yaptırılarak yeniden bir karar verilmesi gerektiği, öte yandan, dava konusu uyuşmazlıkta verilen kararın, müteveffaya hastanede tıbbi müdahaleleri gerçekleştiren asistan doktorlar ...,

...ve ...'in hukuki menfaatlerini etkileyebileceği anlaşıldığından adı geçen şahıslara davanın ihbar edilmesi gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurularının kabulüne, ...İdare Mahkemesi'nin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının kaldırılmasına, yeniden bir karar verilmek üzere 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 5. fıkrası uyarınca dava dosyasının Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından, istinaf mercinin dosyanın esasına girip esasa ve usule ilişkin eksiklikleri gidererek istinaf kanun yolu aşamasındaki talepleri dikkate alınarak karar vermesi gerekirken dosyayı ilk derece mahkemesine göndermesinin usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı ile davalı yanında müdahil tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı ...'in eşi, diğer davacıların anneleri olan ...'in Süleymaniye ... Kadın Doğum ve Çocuk Hastanesinde 03/08/2015 tarihinde normal yoldan gerçekleştirilen doğum ile sağlıklı bir kız çocuğu dünyaya getirdiği, doğum esnasında vajinada meydana gelen yırtılmaya müdahale edilerek müteveffanın yatağına alındığı, hastanın kendisini iyi hissetmemesi ve genel durumunun kötüleşmesi üzerine görevli doktor ve hemşirelerin müdahalede bulunmasına rağmen hastanın şuurunun kapalı olması,

solunum hızındaki artışa istinaden hastanenin imkanlarının yetersiz kalacağı öngörülerek ambulans ve doktor eşliğinde İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesine sevk edilen ...'in tüm müdahalelere rağmen 04/08/2015 tarihinde hayatını kaybettiği, bebeğin anne ve babası olan davacılar tarafından bebeğin ölümü nedeniyle destekten yoksun kaldıkları ve manevi olarak zarara uğradıklarından bahisle zararlarının karşılanması istemiyle davalı idareye yaptıkları başvurunun zımnen reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesi, 1. fıkrasında, "İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir.

Ancak, konusu beş bin Türk lirasını geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar kesin olup, bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz.". 2. fıkrasında, "İstinaf, temyizin şekil ve usullerine tabidir.

İstinaf başvurusuna konu olacak kararlara karşı yapılan kanun yolu başvurularında dilekçelerdeki hitap ve istekle bağlı kalınmaksızın dosyalar bölge idare mahkemesine gönderilir.". 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.".

4. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir. İnceleme sırasında ihtiyaç duyulması hâlinde kararı veren mahkeme veya başka bir yer idare ya da vergi mahkemesi istinabe olunabilir.

İstinabe olunan mahkeme gerekli işlemleri öncelikle ve ivedilikle yerine getirir.". 5. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderir.

Bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararları kesindir." kurallarına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinde; bölge idare mahkemesinin, ilk derece mahkemesi kararlarına karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine yaptığı incelemede, kararı hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararını kaldıracağı ve işin esası hakkında yeniden bir karar vereceği kuralına yer verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesini gerektiren sebepler ise anılan maddenin 5. fıkrasında, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunun haklı bulunması, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması şeklinde tahdidi olarak sayılmış olup bu hallere yorum yoluyla ilave yapılması mümkün değildir.

Bakılan uyuşmazlıkta; İdare Mahkemesince uyuşmazlığın esası incelenmek suretiyle davacıların maddi ve manevi tazminat istemleri yönünden davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiş olup, bu kararın 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesi, 5. fıkrasında belirtilen ilk inceleme üzerine verilen kararlardan olmadığı açıktır.

Hal böyle olunca, Bölge İdare Mahkemesince 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesi, 3. veya 4. fıkrası uyarınca bir karar verilmesi gerektiği kuşkusuzdur.

Bu durumda; Bölge İdare Mahkemesince, davacıların istinaf başvurusu hakkında 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesi, 3. veya 4. fıkrası uyarınca bir karar verilmesi gerekmekte iken, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesi, 5. fıkrası uyarınca İdare Mahkemesi kararı kaldırılarak dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere Mahkemesine gönderilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.