Danıştay 12. Daire E.2020/3036 K.2024/1315

.

VEKİLİ

Hukuk Müşaviri ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...'i temsilen... Sendikası VEKİLİ : Av....

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Ankara İli Sincan İlçesi... İlkokulunda öğretmen olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (a) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin MEB Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı tarafından "Haydi oylar ...'ye" söyleminin 2015 genel seçimleri döneminde olduğu bu sebeple ceza verme zamanaşımının dolmuş olması sebebiyle verilen disiplin cezasının hukuka aykırı olduğu iddia edilmiş ise de; davacıya isnat olunan "İdeolojik veya siyasi amaçlarla kurumların huzur, sükün ve çalışma düzenini bozmak" fiilinin, davacının tutum ve davranışlarının bütününün sonucu olduğu, dolayısıyla süregelen bir süreç olan fiillerin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna, varıldığından davacının zamanaşımı iddiası yerinde görülmediği;

davacının, cezaya konu fiillerinden dolayı 30/06/2016 tarihli soruşturma raporu ile getirilen teklif uyarınca Sincan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün... tarih ve E... sayılı işlemi ile uyarma cezası ile cezalandırılarak hizmet gereği... İlkokulundan ...

İlkokuluna atandığı, akabinde davacıya isnad edilen fiillerle ilgili başlatılan soruşturma neticesinde Yüksek Disiplin Kurulu tarafından 15/06/2017 ve 07/12/2017 tarihli kararlarla, devlet memurluğundan çıkarma cezası teklifinin reddine karar verildiği, Devlet memurluğundan çıkarma cezası verilmesi hakkında verilen Yüksek Disiplin Kurulu kararlarına itiraz yolu öngörülmemiş olması,

dolayısıyla 15/06/2017 ve 07/12/2017 tarihli Yüksek Disiplin Kurulu kararları akabinde Valilikçe teklifin tekrar kurula sunulmasının itiraz mahiyetinde olmayışı, disiplin cezası verme süreci işletilerek ve disiplin cezası verme süresi içerisinde işlem tesis edilmeye çalışılması gibi düşünülebilecek olmakla birlikte, dava konusu işlemin aynı fiillere mükerrer ceza mahiyetinde olduğu, davacının atama suretiyle ayrıldığı okulun huzur ve sükununu bozmasının mütemadiyen devam ettiğinin ileri sürülemeyeceği, uyarma cezası verilmesinden sonra yeni bir fiilin dosya muhteviyatında bulunmadığı,

bu çerçevede soruşturması tamamlanarak disiplin ve idari yönden yaptırıma tabi tutulmuş olan...

İlkokulundaki fiillerinden dolayı mükerrer olarak, üstelik devlet memurluğundan çıkarma cezası verildiği, bunun disiplin müessesesinin kademeli cezalar verilmek suretiyle disipline edici rolü ile de bağdaşmadığı, davacının sendika temsilcisi olduğu hususu gözönünde bulundurulduğunda davacıya sendikal faaliyet kapsamında belli bir hareket serbestisinin sağlanması gerektiği, disiplin soruşturmasının yürütüldüğü dönemde 10/09/2016 tarihinde "PKK'lı olduğu, bu öğretmenin görevden alınması gerektiği" şeklinde 155 hattına yapılan ihbar üzerine,

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca "şüphelinin PKK/KCK terör örgütünün şiddet, tehdit ve cebir içeren eylemlerini meşru gösterecek mahiyette bir paylaşımına rastlanmadığı" gerekçesiyle... tarih ve K:... sayılı Kovuşturmaya Yer Olmadığına dair kararın verildiği, davacının eylemlerinin "İdeolojik veya siyasi amaçlarla kurumların huzur, sükün ve çalışma düzenini bozmak" fıkrası kapsamında değerlendirilemeyeceği, davacıya isnat edilen fiil ile disiplin cezası tesis edilen kanun maddesinin de uyuşmadığı sonucuna varıldığından, tesis edien işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı hakkında maarif müfettişince düzenlenen 09/05/2017 tarih ve 10 sayılı Soruşturma Raporu doğrultusunda ve davacının savunması dikkate alınarak 22/03/2019 tarihli Yüksek Disiplin Kurulu Kararı ile 657 sayılı Kanunun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (a) alt bendi uyarınca devlet memurluğundan çıkarma cezası verildiği, dava konusu edilen işlemin hukuka ve mevzuata uygun olarak tesis edildiği belirtilerek, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Ankara İli Sincan İlçesi... İlkokulunda öğretmen olarak görev yapan görev davacı hakkında yapılan soruşturma sonucunda getirilen teklif doğrultusunda, Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun 22/03/2018 tarih ve 2018/169 sayılı kararıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (a) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmıştır. Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (a) alt bendinde "İdeolojik ve siyasi amaçlarla kurumların huzur, sükun ve çalışma düzenini bozmak, boykot, işgal, engelleme, işi yavaşlatma ve grev gibi eylemlere katılmak veya bu amaçlarla toplu olarak göreve gelmemek, bunları tahrik ve teşvik etmek veya yardımda bulunmak" fiilleri Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler.

Bu bakımdan disiplin soruşturmalarının yapılmasında izlenecek yöntem, ceza verilecek fiiller ve ceza vermeye yetkili makam ve kurullar pozitif olarak mevzuatla belirlenmekte, doktrin ve yargısal içtihatlarla da konu ile ilgili disiplin hukuku ilkeleri oluşturulmaktadır. Disiplin cezalarının sağlıklı ve objektif olması cezayı veren disiplin amirlerinin olayı objektif değerlendirebilmeleriyle mümkündür.

Yukarıda yer verilen kurallara göre, disiplin cezası verilebilmesi için kusurlu halin tespitinden sonra belli yasal süreler içinde ilgili memur hakkında tarafsız bir soruşturmacı görevlendirilerek disiplin soruşturması açılması, söz konusu soruşturmada memurun lehine ve aleyhine olan tüm deliller toplanarak ekleriyle birlikte bir soruşturma raporunun oluşturulması ve bu şekilde memurun hangi fiili, nerede, ne zaman, nasıl, ne şekilde işlediğinin somut, hukuken kabul edilebilir delillerle ve şüpheye yer vermeyecek açıklıkta ortaya konularak yetkili disiplin amiri veya disiplin kurulu tarafından bir disiplin cezası verilmesi gerekmektedir.

Eğer kamu görevlisinin işlediği iddia edilen suç kanunda öngörülen tanıma uymuyorsa, verilen disiplin cezasının hukuka aykırı olacağı ve cezanın iptalinin gerektiği açıktır.

Evrensel bir hukuk kuralı olan "Ne Bis İn İdem" prensibi, disiplin hukukunda da uygulanması gereken genel bir ilke olup, bu ilke uyarınca suç teşkil eden bir fiile tek bir ceza tayin edilmeli, eğer bir fiil ile kanun veya kanunların değişik hükümleri ihlal edilmişse, bu durumda en ağır cezayı gerektiren kanun hükmü uygulanmalıdır.

Davacıya, cezaya konu fiillerinden dolayı 30/06/2016 tarihli soruşturma raporu ile getirilen teklif uyarınca Sincan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve E.... sayılı işlemi ile uyarma cezası verilerek, hizmet gereği... İlkokulundan ... İlkokuluna atandığı, davacının aynı fiilleri için yeniden soruşturma oluru alındığı, görevlendirilen müfettiş tarafından aynı kişiler ve konu hakkında soruşturma yapıldığından bahisle olurun iptalinin istenildiği, Valilik makamınca soruşturma olurunun iptal edildiği, daha sonra olurun sehven iptal edildiği ve davacıya ait başka fiiller bulunduğu gerekçesiyle tekrar olur alındığı ve dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, dava konusu işlemin aynı fiillere mükerrer ceza mahiyetinde olduğu, davacının atama suretiyle ayrıldığı okulun huzur ve sükununu bozmasının mütemadiyen devam ettiğinin ileri sürülemeyeceği, uyarma cezası verilmesinden sonra yeni bir fiilin dosya muhteviyatında bulunmadığı, bu çerçevede soruşturması tamamlanarak disiplin ve idari yönden yaptırıma tabi tutulmuş olan... İlkokulundaki fiillerinden dolayı mükerrer olarak, devlet memurluğundan çıkarma cezası verildiği görülmektedir.

Bu durumda, davacı hakkında disiplin soruşturması yürütülerek işlediği öne sürülen eylemleri nedeniyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkasının (E) bendinin (a) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş ise de, davacının dava konusu disiplin cezasına dayanak alınan aynı eylemleri nedeniyle 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (h) alt bendi uyarınca uyarma ile cezalandırıldığı anlaşıldığından, davacının aynı eylem nedeniyle ikinci kez disiplin cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi yerinde bulunmamakta ise de, sözü edilen hususlar, sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır.