Danıştay 10. Daire E.2020/5395 K.2023/2250

Davanın konusu

08/05/2001 tarih ve 24396 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Hukuk Tüzel Kişileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Açılan Kadın Konukevleri Yönetmeliğinin, 31/07/2009 tarih ve 27305 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değişik 10. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "tıp, hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakülteleri ile sosyoloji, çocuk gelişimi, psikolojik danışmanlık ve rehberlik, eğitim, ev ekonomisi ve hemşirelik" ibarelerinin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Dava konusu düzenleme ile sorumlu müdürlerin hizmet verdiği alana yönelik eğitim almış olan meslek elemanlarından olması gerekliliğinin bir yana bırakılarak bir anda 4 yıllık lisans mezunu olan herkesi kapsar nitelikte yeni bir kuralın getirildiği, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumunun bir ihtisas kurumu olduğu, bu kuruma bağlı hizmet veren kamu kurumlarınca veya özel hukuk tüzel kişilerince açılan kuruluşların da ihtisas kuruluşu olarak hizmet vermesinin zorunlu olduğu, iptali istenen düzenlemede yer alan bölümlerden mezun olan kişilerin konu ile ilgili uzmanlıkları bulunmamaları nedeniyle bilgi sahibi olmadıkları bir alanda yöneticilik yapmalarının da beklenemeyeceği, düzenlemenin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI

Özel hukuk tüzel kişileri ile kamu kurum ve kuruluşlarınca açılan kadın konukevlerinde yöneticilik görevi yapacakların, mesleki bilgiler yanında idari, teknik ve mali konulara da vakıf kişiler arasından belirlenmesinin doğru bir seçim olacağı, anılan kuruluşlar için belli bir meslek elemanının belirtilmesi durumunda yönetici bulmakta güçlük çekileceği; vali, kaymakam, hakim, savcı gibi görevleri yürütebilenlerin, kadın konukevlerini yönetemeyeceğinin düşünülemeyeceği; idarenin işleyişinin kolaylaştırılması ve personel temininde yaşanan güçlüklerin ortadan kaldırılması amaçlanarak getirilen düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Davalı idare tarafından dava konusu düzenleyici işlemin dava açıldıktan sonra başka bir düzenleyici işlemle kaldırılması nedeniyle dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına kararı verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : …

DÜŞÜNCESİ

8.5.2001 günlü, 24396 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Özel Hukuk Tüzel Kişileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Açılan Kadın Konukevleri Yönetmeliğinin, 31.7.2009 günlü, 27305 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelikle değişik 10. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "tıp, hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakülteleri ile sosyoloji, çocuk gelişimi, psikolojik danışmanlık ve rehberlik, eğitim, ev ekonomisi ve hemşirelik" ibarelerinin iptali istenilmektedir.

2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununun 3. maddesinin (f) bendinde, "Kadın veya Erkek Konukevleri", fiziksel, duygusal, cinsel ve ekonomik isitismara uğrayan kadın veya erkeklerin psiko-sosyal ve ekonomik problemlerinin çözümlenmesi sırasında varsa çocukları ile birlikte gereksinimlerini karşılamak amacıyla geçici bir süre kalabilecekleri yatılı sosyal hizmet kuruluşları olarak tanımlanmıştır.

Anılan Yasanın 4/j maddesinde, sosyal hizmet kurum ve kuruluşlarında çalıştırılacak personelin seçimi ve niteliklerinin belirlenmesinde ve bunların hizmetiçi eğitim programlarının düzenlenmesinde bu kurum ve kuruluşların hizmet özelliklerinin göz önüne alınacağı vurgulanmış.

15. maddesinde de, sosyal hizmet kuruluşlarının görevleri, bu kuruluşlarda çalışan personelin görev, yetki ve sorumluluklarının, 3'üncü maddedeki tanımlar ve 4'üncü maddede belirtilen genel esaslar göz önüne alınarak yönetmelikle düzenleneceği hüküm altına alınmıştır.

Özel Hukuk Tüzel Kişileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Açılan Kadın Konukevleri Yönetmeliğinin 10. maddesinin, yöneticide aranan öğrenim koşullarını düzenleyen birinci fıkrasının, önceki halinde, sosyal hizmetler veya psikoloji alanında yüksek öğrenim görme koşulu aranmakta iken, dava konusu değişiklikle bu alanlara, davacı tarafından iptali istenilen "tıp, hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakülteleri ile sosyoloji, çocuk gelişimi, psikolojik danışmanlık ve rehberlik, eğitim, ev ekonomisi ve hemşirelik" alanları eklenmiştir.

Dava konusu değişiklikle eklenen ve sosyal hizmetle ve piskoloji alanları dışında yer alan "tıp, hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakülteleri ile sosyoloji, çocuk gelişimi, psikolojik danışmanlık ve rehberlik, eğitim, ev ekonomisi ve hemşirelik" alanlarından bir bölümünün hizmetin gerekleriyle bağdaşmayacağı sonucuna varılmakla, anılan yönetmeliğin 10. maddesinin değişik birinci fıkrasının dava konusu ibarelerinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, 8.5.2001 günlü, 24396 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Özel Hukuk Tüzel Kişileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Açılan Kadın Konukevleri Yönetmeliğinin, 31.7.2009 günlü, 27305 sayılı Resmi Gazate'de yayımlanan Yönetmelikle değişik 10. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "tıp, hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakülteleri ile sosyoloji, çocuk geleşimi, psikolojik danışmanlık ve rehberlik, eğitim, ev ekonomisi ve hemşirelik" ibarelerinin iptali gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Davacı tarafından, 08/05/2001 tarih ve 24396 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Hukuk Tüzel Kişileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Açılan Kadın Konukevleri Yönetmeliğinin, 31/07/2009 tarih ve 27305 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değişik 10. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "tıp, hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakülteleri ile sosyoloji, çocuk gelişimi, psikolojik danışmanlık ve rehberlik, eğitim, ev ekonomisi ve hemşirelik" ibarelerinin iptali istenilmektedir.

Danıştay Beşinci ve Onuncu Dairelerince oluşturulan Müşterek Kurulca verilen 09/05/2012 tarihli, E:2009/5899, K:2012/3018 sayılı kararla; kadın konukevlerinin amacı ile yöneticinin görev ve sorumlulukları birlikte göz önüne alındığında, anılan kuruluşların fiziksel, duygusal, cinsel ve ekonomik istismara uğrayan kadın veya erkeklerin psiko-sosyal ve ekonomik problemlerinin çözümlenmesi sırasında varsa çocukları ile birlikte gereksinimlerini karşılamak amacıyla geçici bir süre konaklamalarını sağlamaya yönelik görevleri bulunduğu,

dolayısıyla bu görevin, hizmetin gereklerine uygun öğretim alanlarında öğrenim yapmış olan amirler yöneticiliğinde yerine getirilmesinde kamu yararı bulunduğu, dava konusu değişiklikle eklenen ve sosyal hizmetler ile psikoloji alanları dışında yer alan "tıp, hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakülteleri ile sosyoloji, çocuk gelişimi, psikolojik danışmanlık ve rehberlik, eğitim, ev ekonomisi ve hemşirelik" alanlarında alınan eğitim ise hizmetin gerekleriyle bağdaşır nitelikte olmadığından anılan ibarelerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle anılan ibarelerin iptaline karar verilmiştir.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 19/03/2015 tarih ve E:2013/1544, K:2015/857 sayılı kararıyla; temyiz istemine konu kararın, "tıp, hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakülteleri ile sosyoloji, çocuk gelişimi, eğitim, ev ekonomisi ve hemşirelik" ibarelerinin iptaline ilişkin kısmının usul ve hukuka uygun bulunduğu, davalı idare tarafından dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı gerekçesiyle anılan ibarelerin iptaline ilişkin kısmının onanmasına,

"psikolojik danışmanlık ve rehberlik" ibaresine ilişkin kısmının ise, "psikolojik danışmanlık ve rehberlik" bölümünün, ağırlıklı olarak davranış bozuklukları, bireyi tanıma teknikleri, eğitim psikolojisi, aile danışmanlığı ve gelişim psikolojisi alanlarında bir eğitim programına sahip olup, sosyal hizmetler ve psikoloji bölümleri gibi, kadın konukevlerinin hizmet özelliklerine uygun bir öğrenim alanı olması karşısında bu ibare yönünden verilen iptal kararında hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

Anılan kararın düzeltilmesi istemi de aynı Kurulun 06/06/2018 tarihli ve E:2016/657, K:2018/3044 sayılı kararıyla reddedilmiştir.

Bilahare dava dosyası, uyuşmazlığın yalnızca Danıştay Onuncu Dairesinin görevinde bulunduğu gerekçesiyle Danıştay Beşinci Dairesinin 10/06/2020 tarihli ve E:2020/2943, K:2020/2314 sayılı kararıyla Dairemize gönderilmilştir.

Öte yandan, dava konusu edilen 08/05/2001 tarihli, 24396 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Hukuk Tüzel Kişileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Açılan Kadın Konukevleri Yönetmeliğinin, 05/01/2013 tarih ve 28519 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kadın Konukevlerinin Açılması ve İşletilmesi Hakkında Yönetmeliğin 56. maddesi ile yürürlükten kaldırıldığı anlaşılmaktadır.

Buna göre, uyuşmazlığın "tıp, hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakülteleri ile sosyoloji, çocuk gelişimi, eğitim, ev ekonomisi ve hemşirelik" ibarelerine yönelik kısmı kesinleşmiş bulunduğundan, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu kararıyla bozulan "psikolojik danışmanlık ve rehberlik" kısmıyla sınırlı olmak üzere dava hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

Dava konusu edilen 08/05/2001 tarihli, 24396 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Hukuk Tüzel Kişileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Açılan Kadın Konukevleri Yönetmeliği, 05/01/2013 tarih ve 28519 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kadın Konukevlerinin Açılması ve İşletilmesi Hakkında Yönetmeliğin 56. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, "psikolojik danışmanlık ve rehberlik" ibaresine ilişkin kısmı yönünden esasının incelenme olanağı kalmayan dava hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.