Danıştay 10. Daire E.2020/632 K.2023/6057

Dava konusu istem: Davacı tarafından, uzlaştırmacı siciline kayıt olmak amacıyla yapılan başvurunun reddine ilişkin işleme karşı yapılan itirazın reddine yönelik Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile davacı hakkında.

Ağır Ceza Mahkemesinde silahlı terör örgütüne üye olma suçundan kovuşturma kaydının bulunduğu ve bu kapsamda davacının uzlaştırmacı siciline kaydının yapılmadığı anlaşılmakta olup söz konusu dosyanın UYAP sistemi üzerinden yapılan incelenmesinde, davacı hakkında isnat olunan suça ilişkin kovuşturmanın hâlen devam ettiği, mevzuat hükümlerinde uzlaştırmacı siciline kayıt edileceklerin terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olmaması koşulunun bulunduğu,

her ne kadar davacı hakkında isnat olunan suçlama nedeniyle dava açılmış olması doğrudan davacının terör örgütü ile iltisaklı ya da irtibatlı olduğu sonucunu doğurmamakta ise de anılan mahkemece beraat kararı verilmediği, dolayısıyla davacının isnat olunan suçlama ile hiçbir ilgisinin bulunmadığının açıkça ortaya konulmadığı açık olup uzlaştırmacılık görevinin önemi ve hassasiyeti de dikkate alındığında mevzuat hükümleri uyarınca tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı, öte yandan, her ne kadar davacı tarafından, aynı suç isnadı ile.

Asliye Ceza Mahkemesi Disiplin Amirliğince yapılan idari soruşturma sonucunda verilen 08/06/2018 tarihli karar ile FETÖ ve diğer terör örgütü veya Milli Güvenlik Kurulu tarafından Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliğinin,

mensubiyetinin veya iltisakının bulunmadığının değerlendirildiği bu nedenle hakkında disiplin cezası verilmesine yer olmadığına karar verildiği belirtilerek aynı suçtan yargılandığı dava nedeniyle uzlaştırmacı siciline yazılmamasına karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu iddia edilmekte ise de disiplin kovuşturması ve ceza kovuşturmasının birbirinden bağımsız usûllere tabi olduğu, dolayısıyla davacının bu iddiasına itibar edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince, davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından temyiz dilekçesinde, Mahkemece de kabul edildiği gibi hakkında dava açılmış olmasının doğrudan terör örgütü ile iltisaklı veya irtibatlı olduğu sonucunu doğurmayacağı, ceza davasında verilecek karar beklenilmeksizin karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüş; sonrasında verilen beyan dilekçesi ile hakkındaki davadan beraat ettiği ve bunun üzerine uzlaştırmacı siciline kaydının yapıldığı ifade edilmiştir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını gerektirecek bir neden bulunmadığı, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Davacının temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, uzlaştırmacı siciline kayıt olmak amacıyla yapılan başvuru, Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü Alternatif Çözümler Dairesi Başkanlığının … tarih ve … sayılı işlemi ile davacının Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliği'nin 48. maddesinde belirtilen şartları taşımadığından bahisle reddedilmiştir. Bu karara karşı davacı tarafından itiraz edilmesi üzerine Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemi ile itirazın reddine karar verilmiştir. Bunun üzerine, 07/12/2018 tarihinde kayda giren dilekçe ile itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

17/12/2004 tarih ve 25673 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ceza Muhakemesi Kanunu'nun;

"Uzlaştırma" başlıklı 253. maddesinde,

"...

(4) Soruşturma konusu suçun uzlaşmaya tâbi olması ve kamu davası açılması için yeterli şüphenin bulunması hâlinde, dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir. Büro tarafından görevlendirilen uzlaştırmacı, şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar görene uzlaşma teklifinde bulunur. Şüphelinin, mağdurun veya suçtan zarar görenin reşit olmaması halinde, uzlaşma teklifi kanunî temsilcilerine yapılır. Uzlaştırmacı, uzlaşma teklifini açıklamalı tebligat veya istinabe yoluyla da yapabilir. Şüpheli, mağdur veya suçtan zarar gören, kendisine uzlaşma teklifinde bulunulduktan itibaren üç gün içinde kararını bildirmediği takdirde, teklifi reddetmiş sayılır.

...

(25) Uzlaştırmacıların nitelikleri, eğitimi, sınavı, görev ve sorumlulukları, denetimi, eğitim verecek kişi, kurum ve kuruluşların nitelikleri ve denetimleri ile uzlaştırmacı sicili, uzlaştırmacılar ve eğitim kurumlarının listelerinin düzenlenmesi, Cumhuriyet başsavcılığı bünyesinde kurulan uzlaştırma bürolarının çalışma usul ve esasları, uzlaştırma teklifi ile müzakere usulü, uzlaştırma anlaşması ve raporda yer alacak konular ile uygulamaya dair diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar, Adalet Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir.

05/08/2017 tarih ve 30145 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliği'nin;

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki hâli ile "Uzlaştırmacı siciline kayıt olma şartları" başlıklı 48. maddesinde,

"(1) Sicile kayıt başvurusu, Daire Başkanlığına elektronik ortamda başvurmak suretiyle yapılır.

...

(3) Uzlaştırmacı siciline kaydedilebilmek için;

a) Türk vatandaşı olmak,

b) Tam ehliyetli olmak,

c) Avukatlar yönünden baroya kayıtlı olmak,

ç) Hukuk öğrenimi görmüş kişiler yönünden üniversitelerin hukuk fakültelerinden mezun olmak veya hukuk ya da hukuk bilgisine programlarında yeterince yer veren siyasal bilgiler, idari bilimler, iktisat, maliye alanlarında en az dört yıllık yüksek öğrenim yapmış olmak,

d) Kasten işlenmiş bir suçtan mahkûm olmamak,

e) Terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olmamak,

f) Uzlaştırmacı eğitimini tamamlamak ve yazılı sınavda başarılı olmak,

g) Disiplin yönünden meslekten veya memuriyetten çıkarılmamış ya da geçici olarak yasaklanmamış olmak,

gerekir.

...

(5) Üçüncü fıkrada sayılan sicile kayıt şartlarını taşıdığı anlaşılan ve belgelerinde eksiklik bulunmayan başvuru sahipleri uzlaştırmacı siciline kaydedilir. İlgililerden, şartları taşımadığı anlaşılan veya verilen bir aylık süreye rağmen eksik belgelerini sunmayan başvuru sahiplerinin sicile kaydı yapılmaz.

(6) Başvurular hakkında geliş tarihinden veya eksik belgenin ikmalinden itibaren iki ay içinde karar verilerek ilgilisine de tebliğ edilir.

..." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu işlemde, davacının Yönetmelik'in 48. maddesindeki şartları taşımadığı belirtilmiş, savunma dilekçesinde davacı hakkında silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan ...Ağır Ceza Mahkemesinde devam eden kovuşturma kaydının bulunduğu ifade edilmiş; İdare Mahkemesince de anılan kovuşturma dosyası gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmiştir.

UYAP üzerinden elde edilen bilgiler ve davacı tarafından dosyaya sunulan belgeler incelendiğinde; davacı hakkında silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan açılan dava sonucunda …Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile davacının beraat ettiği ve bu kararın istinaf edilmeden 16/09/2020 tarihinde kesinleştiği, beraat kararının ardından 20/10/2020 tarihinde davacının uzlaştırmacı siciline ve listesine kaydedildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacının Yönetmelik'in 48. maddesindeki şartları taşımadığından bahisle uzlaştırmacı siciline kaydedilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine gerekçe gösterilen kovuşturma dosyası sonucunda beraat karar verildiği, bu kararın kesinleştiği ve davacının uzlaştırmacı siciline kaydedildiği dikkate alındığında; oluşan yeni hukuki durum karşısında Bölge İdare Mahkemesi tarafından oluşan yeni durum dikkate alınarak bir karar verilmesi gerekirken davacının istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.