Danıştay 10. Daire E.2020/6890 K.2024/2498

Dava konusu istem: Diyarbakır ili, Kocaköy ilçesi, ... köyünde ikamet etmekte iken meydana gelen terör olayları nedeniyle göç etmek zorunda kaldığını belirten davacının 5233 sayılı Kanun kapsamında yaptığı başvurunun kısmen reddine ilişkin Diyarbakır Valiliği Zarar Tespit Komisyon Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince; daha evvel dava konusu işlemin kısmen iptali, davanın kısmen reddi yolunda verilen kararın Danıştay Onuncu Dairesinin 02/12/2019 tarih ve E:2019/3417, K:2019/9062 sayılı kararıyla bozulması üzerine bozma kararına uyularak, davacının ev ve ahır zararına ilişkin hesaplamaların birbiriyle uyuşmadığı ve çelişkiler içerdiği, usulüne uygun yapılacak bir keşif neticesinde çelişkilerin giderilerek zarara ilişkin hesaplamanın yapılması gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin arazi zararları dışındaki diğer malvarlığına ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, İdare Mahkemesince daha evvel verilen dava konusu işlemin kısmen iptali, davanın kısmen reddi kararı gereğince Komisyon tarafından davacının uğradığı zararlarının karşılığı olarak toplam 8.468,00 TL ödenmesine karar verildiği, bu kararın davacı tarafından kabul edildiği ve davacı vekili tarafından sulhname imzalandığı, uyuşmazlık ortadan kalktığı için davanın reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Diyarbakır ili, Kocaköy ilçesi, ... köyünde ikamet etmekte iken meydana gelen terör olayları nedeniyle göç etmek zorunda kaldığını belirten davacının 5233 sayılı Kanun kapsamında yaptığı başvurunun kısmen reddine ilişkin Diyarbakır Valiliği Zarar Tespit Komisyon Başkanlığı kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun’un 1. maddesinde, bu Kanunun amacının, terör eylemleri veya terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle kişilerin uğradığı maddi zararların karşılanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemek olduğu düzenlenmiş; aynı Kanun'un 4. ve 5. maddelerine göre zarar görenlerin veya bunların mirasçılarının başvurması halinde bu Kanun kapsamına giren zararlarının bulunup bulunmadığını tespit etmek üzere valilikler bünyesinde zarar tespit komisyonlarının oluşturulacağı öngörülmüştür.

Anılan Kanun'un 6. maddesinin 3. fıkrasında, "Komisyon, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından başvuru konusu ile ilgili her türlü bilgi ve yardımı isteyebileceği gibi, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanları bilirkişi olarak da görevlendirebilir.

Komisyon, gerekli gördüğü uzmanları çalıştırabilir veya bunlardan görüş alabilir." kuralına yer verilmiş, aynı Kanun'un 7.maddesinde; hayvanlara, ağaçlara, ürünlere ve diğer taşınır ve taşınmazlara verilen her türlü zararlar, yaralanma, sakatlanma ve ölüm hâllerinde uğranılan zararlar ile tedavi ve cenaze giderleri, terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle kişilerin mal varlıklarına ulaşamamalarından kaynaklanan maddî zararlar, bu Kanun hükümlerine göre sulh yoluyla karşılanabilecek zararlar arasında sayılmış.

8. maddesinde ise zararların; zarar görenin beyanı, adlî, idarî ve askerî mercilerdeki bilgi ve belgeler göz önünde tutularak olayın oluş şekli ve zarar görenin aldığı tedbirlere göre, zarar görenin varsa kusur veya ihmalinin de göz önünde bulundurulması suretiyle, hakkaniyete ve günün ekonomik koşullarına uygun biçimde komisyon tarafından doğrudan doğruya veya bilirkişi aracılığı ile belirleneceği kurala bağlanmıştır.

5233 sayılı Kanunda, yukarıda aktarılan hükümlerde de belirtildiği üzere kanun kapsamındaki zararların sulhen karşılanması için özel bir usul öngörülmüştür.

Buna göre, Kanunda belirtilen süreler içinde ilgili valiliklere yapılan başvurular, valilikler nezdinde oluşturulan komisyonlarca değerlendirmeye tabi tutulmakta ve başvuranın zarara uğradığı sonucuna varılması halinde saptanan zararın ödenmesine karar verilerek, bu miktar üzerinden düzenlenen sulhname tasarısı davet yazısı ile birlikte hak sahibine tebliğ edilmektedir.

Kanun'un 12'inci maddesinde, bu davet yazısında, hak sahibinin sulhname tasarısını imzalamak üzere 30 gün içinde gelmesi veya yetkili bir temsilcisini göndermesi gerektiğinin, aksi takdirde sulhname tasarısını kabul etmiş sayılacağının ve yargı yoluna başvurarak zararının tazmin edilmesini talep etme hakkının saklı olduğunun belirtileceği; davet üzerine gelen hak sahibi veya yetkili temsilcisinin sulhname tasarısını kabul etmesi halinde, bu tasarının kendisi veya yetkili temsilcisi ve komisyon başkanı tarafından imzalanacağı;

sulhname tasarısının kabul edilmemesi veya kabul edilmemiş sayılması hallerinde uyuşmazlık tutanağı düzenlenerek bir örneğinin ilgiliye gönderileceği; sulh yoluyla çözülemeyen uyuşmazlıklarda ise ilgililerin yargı yoluna başvurma haklarının saklı olduğu hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta; dava konusu Diyarbakır Valiliği Zarar Tespit Komisyonu tarafından tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlemi ile davacının zararlarının karşılığı olarak 8.468,00 TL ödeme yapılmasına karar verildiği görülmekte ise de; Diyarbakır Valiliği Zarar Tespit Komisyonu tarafından yeniden yapılan değerlendirme sonucunda bakılan davanın açıldığı tarihten sonra tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlem ile davacının zararlarına karşılık 8.468,00 TL ödeme yapılmasına karar verildiği ve anılan karar doğrultusunda düzenlenen sulhnamenin davacı vekili tarafından imzalandığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, dava konusu işlemin geri alınması mahiyetinde ... tarih ve ... sayılı işlemin tesis edildiği ve anılan işleme dayalı olarak tarafların sulhname imzaladığı, bu nedenle uyuşmazlığın sukut ettiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin kısmen iptali yönündeki Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.