Danıştay 10. Daire E.2021/1414 K.2025/2848

Dava konusu istem: Davacılar tarafından, murisleri Jandarma Astsubay Üstçavuş ...'nun Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yaparken, Hakkari ili, Yüksekova ilçesi, Dağlıca bölgesinde teröristlerle girilen silahlı çatışmada şehit olması olayında davalı idarenin sorumluluğunun bulunduğu ileri sürülerek yakınlarının desteğinden yoksun kalınmasından dolayı oluşan zararlara karşılık olarak 500,00 TL maddi tazminat ile yine her bir davacı için ayrı ayrı 100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin...... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; davacıların maddi tazminat istemlerinin reddine, manevi tazminat istemlerinin ise kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine, davacıların maddi tazminata yönelik istinaf başvurularının reddine, manevi tazminata yönelik istinaf başvurularının kabulüne, İdare Mahkemesi kararının bu kısım yönünden kaldırılmasına ve manevi tazminat istemlerinin kabulüne karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI

1- Davacılar tarafından, maddi tazminat istemlerinin reddedilmesinin hukuka aykırı olduğu, kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemelerinin zarar veya tazminattan indirilemeyeceği, yasal faizin başlangıç tarihinin olay tarihi olması gerektiği ileri sürülerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi istenilmektedir.

2- Davalı idare tarafından, davacılar yakınının Jandarma Genel Komutanlığı personeli olduğu, Bakanlıklarına husumet yöneltilemeyeceği, olayda idarelerinin herhangi bir hizmet kusurunun bulunmadığı, manevi tazminat taleplerinin reddi gerektiği, idareleri harçlardan muaf olduğundan yargılama gideri yüklenmemesi gerektiği ileri sürülerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi istenilmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup, davacılar tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacıların murisleri Jandarma Astsubay Üstçavuş ... 17/10/2015 tarihinde Hakkari ili, Yüksekova ilçesi, Dağlıca bölgesinde icra edilen operasyon esnasında, bölücü terör örgütü mensupları tarafından düzenlenen silahlı saldırı sonucu şehit olmuştur.

Dava konusu olay nedeniyle 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ile 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümlerine göre dul ve yetim kalan davacı eş ve çocuklara, ölenin görevdeki emsali personelin maaşından az olmamak kaydıyla vazife malüllüğü aylığı bağlanmıştır.

Jandarma Genel Komutanlığı Nakdi Tazminat Komisyonu'nun ... tarih ve ... sayılı kararıyla davacılara 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca 78.930,00 TL nakdi tazminat ödenmesine karar verilmiş, ölüm yardımı yapılmış ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 1/D maddesine göre tazminat ödenmiştir.

Davacılar tarafından, olayda davalı idarenin sorumluluğunun bulunduğundan bahisle maddi ve manevi tazminat istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun zımnen reddedilmesi üzerine her bir davacı için ayrı ayrı 500,00 TL maddi tazminat ile yine her bir davacı için ayrı ayrı 100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.

İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasında; dilekçelerin, Danıştay'da daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise, mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından husumet yönünden de ilk incelemesinin yapılacağı; aynı Kanunun 15. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde de, hasım gösterilmeden veya yanlış hasım gösterilerek dava açılması halinde, idari yargı yerince tespit edilecek gerçek hasma dava dilekçesinin tebliğ edileceği kurala bağlanmıştır.

Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun "Bağlılık:" başlıklı 4. maddesinde, "Jandarma Genel Komutanlığı İçişleri Bakanlığına bağlıdır.";

"Bütçe:" başlıklı 18. maddesinde, "Jandarma Genel Komutanlığının bütçesi, İçişleri Bakanlığının bünyesinde ve bu Bakanlığın bütçesinden ayrı olarak düzenlenir." hükümleri yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta; davacılar yakını Jandarma Astsubay Üstçavuş ...'nun Jandarma Genel Komutanlığı personeli iken geçici görevlendirme ile Özel Kuvvetler Komutanlığında görevlendirildiği ve burada görevli iken 17/10/2015 tarihinde Hakkari ili, Yüksekova ilçesi, Dağlıca bölgesinde icra edilen operasyon esnasında şehit olduğu, olay nedeniyle davacılara Jandarma Genel Komutanlığı Nakdi Tazminat Komisyonu'nun ... tarih ve ...sayılı kararıyla 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca 78.930,00 TL nakdi tazminat ödenmesine karar verildiği,

3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ile 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümlerine göre dul ve yetim kalan davacı eş ve çocuklara, ölenin görevdeki emsali personelin maaşından az olmamak kaydıyla vazife malüllüğü aylığı bağlanmış olduğu görülmektedir.

Bu durumda, işbu davada Jandarma Genel Komutanlığının hasım konumunda olması, davanın bu idare husumetiyle görülerek çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmış olup, davalı idare hasım mevkiinden çıkarılarak ve Jandarma Genel Komutanlığı hasım mevkiine alınarak buna ilişkin dosyanın tekemmül süreci işletilerek bir karar verilmesi gerekirken, davanın Milli Savunma Bakanlığı husumetiyle görülerek verilen kararda usul hükümlerine uyarlık bulunmamaktadır. Bu itibarla, ... İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmadığından buna karşı yapılan istinaf incelemesi üzerine verilen temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.