Danıştay 10. Daire E.2021/241 K.2025/3330

2-... Birliği VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Malatya ili, Darende ilçesi, ... Mahallesi, ... Meydanı No:... adresinde vereseli olarak faaliyet gösteren ... Eczanesinin vereseli işletme süresinin, eczacılık fakültesi öğrencisi olduğundan bahisle öğrenim süresinin sonuna kadar uzatılması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Malatya Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 07/07/1956 doğum tarihli olan davacının, vereseli eczane işletme süresinin başlangıç tarihinde reşit olduğu, ilgili Kanun hükümlerinden yararlanmak için aranan koşulları sağlamadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, ilgili Kanun hükmünün ve gerekçesinin birlikte yorumlanmasından, vereseli eczanenin ruhsatnamesinin düzenlenmesinden sonra 5 yıl süreyle işletilebileceği, 5 yıllık işletme süresinin uzamasında ise, aranan "reşit olmak" ve "eczacılık fakültesine girmek" şartlarının birlikte gerçekleşmesine gerek olmadığı davaya konu vereseli ... Eczanesi ile ilgili olarak eczacı varislerinden davacının ruhsat süresinin dolacağı 17/11/2019 tarihinden önce Eczacılık Fakültesine kayıt yaptırdığı ve eğitimine devam ettiği açık olduğundan, eğitimini tamamlayana kadar adı geçen eczanenin faaliyetinin devamına izin verilmesi gerekirken, aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMALARI : Davalı idare ve davalı idare yanında müdahillerden Türk Eczacıları Birliği tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ :...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Malatya ili, Darende ilçesi, ...Mahallesi,...Meydanı No:... adresinde faaliyet gösteren ... Eczanesinin sahip ve mesul müdürü olan eczacı...'in vefat etmesi üzerine, ... tarih ve ... sayılı Valilik Olur'u ile varisi olan ve 07/07/1956 doğumlu olan davacı adına 6197 sayılı Kanun'un 8. ve 9. maddeleri uyarınca 17/11/2024 tarihinden itibaren 5 yıl geçerli olmak üzere ruhsatname düzenlenmiştir.

Davacı tarafından 24/09/2019 tarihli dilekçeyle, Ukrayna'da bulunan Uluslararası Beşeri Bilimler Üniversitesi Odesa Tıp Enstitüsü Eczacılık Fakültesinde eczacılık 1. sınıf öğrencisi olması nedeniyle eczanenin vereseli ruhsat süresinin öğrenim süresinin sonuna kadar uzatılması istemiyle başvuru yapılmıştır.

Söz konusu başvurunun, Malatya Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı dava konusu işlemiyle, 17/11/2019 tarihinde vereseli eczane işletme süresinin dolacağından bahisle reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

18/12/1953 tarih ve 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun'un 7. maddesinde, bir eczacının almış olduğu müsaadeden sarfınazar etmesi veya iflasına yahut hacrine hükmolunması veya vefat eylerse ruhsatnamenin sakıt olacağı hükmüne yer verilmiş; 8. maddesinde, vefat eden veya hacredilen veya meslek ve sanatının icrasından mütevellit devamlı maluliyete duçar olan bir eczane sahibinin karısı veya kocası veya çocukları varsa eczanenin bunlar hesabına bir mesul müdürün idaresi altında işletilmesine Sağlık ve Sosyal Yardım Vekaletince ruhsat verileceği belirtilmiş; 9. maddesinde ise ''A) Bir eczanenin mesul müdür tarafından mahcur namına idare edilmesi hacredilen eczacı hakkındaki hükmün ref'ine veya kendisinin vefatına;

B) Sanatın icrasından mütevellit maluliyet dolayısıyla bir eczanenin mesul müdürü tarafından idaresi malül eczacının ölümüne; kadar devam eder.

Ölen bir eczacının karısı veya kocası veya çocukları namına mesul müdür tarafından idaresi (5) seneyi geçemez.

Şu kadar ki; ölen eczacının çocuğu bu müddetin hitamında reşit değilse reşit oluncaya ve eczacı mektebine veya fakültesine girdiği takdirde bu tahsili bitirinceye kadar devam eder.'' hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Aktarılan mevzuatın değerlendirilmesinden, eczacının ölümü halinde, ölen eczacının eşi veya çocukları adına eczanenin en fazla 5 yıl süreyle mesul müdür tarafından idare edilebileceği, ancak ölen eczacının çocuğu 5 yıllık sürenin dolduğu tarihte reşit değil ise reşit oluncaya veya eczacılık fakültesine girmesi halinde bu tahsilini bitirinceye kadar eczanenin mesul müdür idaresinde işletilebileceği anlaşılmaktadır.

6197 sayılı Kanun'un belirtilen hükümlerinin amacı, ölen bir eczacının çocuğunun eczacılık eğitimi alması halinde, işletilmekte olan eczanenin ruhsatının iptal edilmeyerek eğitiminin tamamlanmasından sonra ölenin çocuğu tarafından eczanenin faaliyetinin devam ettirilmesidir. Nitekim Kanun'un gerekçesinde bu hükümlerin getiriliş amacının kurulmuş ve çalışmakta olan eczanelerin halkın sağlığına zarar vermeden devamının sağlanması, sermayenin muhafaza edilmesi ve ailenin maişetinin korunması olduğu belirtilmiştir.

Bu itibarla, 5 yıllık vereseli eczane işletme süresinin bitimi tarihinde reşit olmakla birlikte eğitim görmeye devam edilmesi halinde eğitim süreci boyunca eczanenin işletilebileceği, 5 yıllık işletme süresinin uzamasında aranan "reşit olmak" ve "eczacılık fakültesine girmek" şartlarının birlikte gerçekleşmesine gerek olmadığı, aksi yorumun maddenin düzenleniş amacı ile bağdaşmayacağı anlaşılmaktadır.

Somut olayda, ... Eczanesini işleten davacının vereseli eczane ruhsatnamesinin süresinin dolacağı 17/11/2019 tarihinden önce Eczacılık Fakültesine kayıt yaptırdığı ve eğitimine devam ettiği açık olduğundan, eğitimini tamamlayana kadar adı geçen eczanenin faaliyetinin devamına izin verilmesi gerekirken, aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Buna durumda, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X)-KARŞI OY

6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun'un 8. maddesinde;

"Vefat eden veya hacredilen veya meslek ve sanatının icrasından mütevellit devamlı malüliyete duçar olan bir eczane sahibinin karısı veya kocası veya çocukları varsa eczanenin bunlar hesabına bir mesul müdürün idaresi altında işletilmesine Sağlık ve Sosyal Yardım Vekaletince ruhsat verilir. Bu suretle verilecek ruhsatnamelerden Harçlar Kanunununa göre harç alınır." hükmüne,

9 maddesinde ise;

"...

Ölen bir eczacının karısı veya kocası veya çocukları namına mesul müdür tarafından idaresi (5) seneyi geçemez.

Şu kadar ki; ölen eczacının çocuğu bu müddetin hitamında reşit değilse reşit oluncaya ve eczacı mektebine veya fakültesine girdiği takdirde bu tahsili bitirinceye kadar devam eder." hükmüne yer verilmiştir.

6197 sayılı Kanun'un yukarıda aktarılan 8. ve 9. maddeleri birlikte değerlendirildiğinde; vefat eden bir eczacının çocuğu varsa onun adına mesul müdür tarafından bu eczanenin beş yıl süreyle ruhsatlandırılabileceği, ancak bu sürenin sona erdiği tarihte çocuk reşit değilse reşit olana kadar veya eczacılık fakültesinde eğitim görmekte ise bu eğitim süreci sona erene kadar eczanenin mesul müdür tarafından çocuk adına faaliyetine devam edeceğinin hüküm altına alındığı; kanun koyucu tarafından çocuğun reşit olması veya eczacılık fakültesinde eğitim görmesinin mesul müdür tarafından eczanenin beş yıl süreyle işletilmesinin iki ayrı istisnası olarak düzenlendiği, söz konusu durumların birbirinden bağımsız istisnalar olduğu anlaşılmaktadır.

Nitekim 6197 sayılı Kanun'un yasalaşma sürecine ilişkin Türkiye Büyük Millet Meclisi Tutanak Dergisi'nin 9. Dönem 26. Cilt 12. Birleşim'inde anılan maddelere ilişkin raporlara bakıldığında; eczanenin aniden kapanıp herhangi bir yerin eczanesiz kalmaması ve büyük bir gayretle kurulan eczanenin eczacının ölümü ile dağılıp anne, çocuk veya kocanın açıkta kalmaması için bu kişiler adına eczanenin devam etmesi istisnasının getirildiği, ancak bu istisnanın da ilanihaye devam etmesinin doğru bulunmadığı, bu nedenle beş senelik bir süre öngörüldüğü,

ancak bunun yanında, bu hüküm için de küçük çocuğun reşit olması hâli ile çocuğun eczacılık mektebinde tahsil görmesi istisnalarının öngörüldüğü, ana prensipten bu iki zaruret halinde ayrılmış bulunulduğu, bu iki hâlde çocuk reşit olana veya eczacılık mektebini bitirene kadar eczanenin mesul müdür marifetiyle idaresinin kabul edildiği, dolayısıyla 6197 sayılı Kanun'un 9. maddesinde yer verilen istisnaların birbiriyle iritbatlı olmadığının açıkça belirtildiği görülmektedir.

Bu durumda, vefat eden babasının eczanesini, kendi adına mesul müdür tarafından işletilen davacının, 6197 sayılı Kanun'un 9. maddesi kapsamında adına ruhsatnamenin düzenlendiği beş yıllık sürenin sonu olan 17/11/2019 tarihinde eczacılık fakültesinde eğitimine devam ettiği görüldüğünden, anılan kanun maddesi kapsamında beş yıllık süre sınırlamasından istisna tutulan çocuk kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.

Ancak, davacının Ukrayna'da bulunan Uluslararası Beşeri Bilimler Üniversitesi Eczacılık Fakültesinde eğitim gördüğü ve davacı tarafından dosyaya sunulan adı geçen üniversitenin YÖK tarafından tanındığına ilişkin belge de bulunmadığı dikkate alındığında; Mahkemece adı geçen üniversitenin YÖK tarafından tanınıp tanınmadığı hususu ile uygulamada Uluslararası Beşeri Bilimler Üniversitesi Eczacılık Fakültesi'nden alınan diplomalara YÖK tarafından denklik verilip verilmediği konusunda gerekli araştırma yapıldıktan sonra bir karar verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla aksi yöndeki Daire kararına katılmıyorum.