Danıştay 10. Daire E.2021/3169 K.2025/660

2-... 3- ... 4- ... VEKİLİ : Av. ...

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

DAVANIN_KONUSU : Davacılar tarafından, yakınları ...'ın ... Devlet Hastanesi psikiyatri kliniğinde tedavi görmekteyken 27/10/2017 tarihinde bulunduğu tecrit odasının camından atlamak suretiyle vefat etmesinde idarenin hizmet kusuru bulunduğundan bahisle uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık anne ... için 2.500,00 TL maddi (miktar artırımı ile 190.419,52), 125.000,00 TL manevi, baba ... için 2.500,00 TL maddi (miktar artırımı ile 138.504,75 TL), 125.000,00 TL manevi, kardeş ... için 75.000,00 TL manevi, kardeş ... için 75.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine, davacıların istinaf başvurusunun kabulüne Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacılar tarafından, destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanması amacıyla alınan bilirkişi raporunun hatalı ve eksik olduğu, manevi tazminat taleplerinin tamamının kabulüne karar verilmesi gerektiği, temyize konu kararın redde ilişkin kısımlarının bozulması gerektiği; davalı idare tarafından, usule ilişkin olarak, davanın süreaşımı yönünden reddi gerektiği, esasa ilişkin olarak, dava konusu olayda tazmin şartlarının oluşmadığı,

bilirkişi raporunda kusur oranının açık ve net biçimde ortaya konulması ve ortaya konan kusur oranı esas alınarak tazminata hükmedilmesi gerektiği, dosya içeriğinde davalı idarenin kusurunu oran olarak gösteren rapor veya belge olmaksızın yapılan hesaplamaya göre karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, kanun yolu aşamasında miktar artırım talebi kabul edilerek artırılan miktar yönünden davanın kabulüne karar verilmesinin yerinde olmadığı ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Taraflarca karşılıklı olarak temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

A) Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, maddi tazminat istemlerinin kabulüne, manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin kısımlarının incelenmesi:

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın maddi tazminat istemlerinin kabulüne, manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin kısımları usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

B) Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hükmedilen maddi tazminatın miktar artırımı suretiyle artırılan kısmına miktar artırımı dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine ilişkin kısmının incelenmesi:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştay'ın, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanun'un 13. maddesinde, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği kuralı yer almakta olup, anılan maddede, idari eylemler nedeniyle uğranılan zararın tazmini için idareye başvuruda bulunulmasının, dava ön şartı olarak öngörülmesi ve zararın idare tarafından en erken bu tarihte sulhen ödenebilecek olması nedeniyle yargı yerince hükmedilecek tazminat miktarına,

ön karar için idareye yapılan başvuru tarihi, görevli olmayan adli yargıda dava açılması halinde adli yargıda dava açıldığı tarih itibarıyla yasal faiz uygulanması, Danıştayın içtihatlarıyla kabul edilmiştir.

Kanun'un 16. maddesinin 4. fıkrasına 30/04/2013 tarihinde yürürlüğe giren 6459 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile, “Ancak, tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir ve miktarın artırılmasına ilişkin dilekçe otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edilir.” cümlesi; aynı Kanun'un Geçici 7. maddesiyle de, “Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, bu Kanunun 16. maddesinin dördüncü fıkrasına eklenen hüküm, kanun yolu aşaması dahil, yürürlük tarihinde derdest olan davalarda da uygulanır.” cümlesi eklenmiştir.

Aktarılan düzenlemeyle, nihai karar verilinceye kadar harcı ödenmek ve bir defaya mahsus olmak üzere, “süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin” dava dilekçesinde gösterilen tazminat miktarının artırılmasına imkan verilmektedir. Böylelikle, artırılan miktar açısından da dava dilekçesinin verildiği tarihteki hukuksal koşullar geçerli bulunmaktadır.

Yapılan bu açıklamalar karşısında, miktar artırımına ilişkin dilekçenin yeni bir dava niteliğinde olmayıp mevcut davada talep edilen tazminat miktarının miktar artırımı suretiyle artırımına olanak sağlayan yasal bir hakkın kullanımına ilişkin olduğu da göz önünde bulundurulduğunda, artırılan tazminat miktarı yönünden davanın kabul edilmesi halinde, yasal faizin başlangıcının bu miktar yönünden de, idarenin uyuşmazlığın esasında ihtilafa, bir başka anlatımla temerrüde düştüğü tarih olduğu, aksi bir durumun hakkaniyete aykırı olacağı sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda, artırılan tazminat miktarı bakımından da, idareye başvurunun yapıldığı tarihten itibaren faiz yürütülmesi gerektiğinden, temyizen incelenen Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan "Davacı ...'a 190.419,52 TL maddi tazminatın 2.500,00 TL'sinin idareye başvuru tarihinden (17/12/2018), ıslah ile artırılan 187.919,52 TL'lik kısmının ıslah dilekçesinin idareye tebliğ tarihi olan 19/11/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte hesaplanarak davalı idarece ödenmesine,

Davacı ...'a 138.504,75 TL maddi tazminatın 2.500,00 TL'sinin idareye başvuru tarihinden (17/12/2018) kalan 136.004,75 TL'sinin maddi tazminatın ıslah dilekçesinin idareye tebliğ tarihi olan 19/11/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte hesaplanarak davalı idarece ödenmesine" ibaresinin, "Davacı ...'a 190.419,52 TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 17/12/2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece ödenmesine,

Davacı ...'a 138.504,75 TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 17/12/2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece ödenmesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.