Danıştay 10. Daire E.2021/3883 K.2022/2110

Dava konusu istem: Davacı Şirket tarafından, 03/03/2018 tarihinde "…" adlı iş yerinde yapılan tespit sonucu çalıştığı iddia edilen 14 kişinin işe giriş ve işten ayrılış bildirgeleri ile 2018/3 ayına ait aylık prim ve hizmet belgesinin verilmediğinden bahisle 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin 2. alt bendi, (c) bendinin 4. alt bendi ve (j) bendi uyarınca toplam 148.965,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin Şişli Sosyal Güvenlik Merkezi'nin … tarih ve E…. sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; eksik inceleme ve araştırma sonucu tesis edildiği kanaatine varılan dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesinin 09/07/2020 tarih ve E:2020/538, K:2020/2707 sayılı bozma kararına uyularak, 16/03/2021 tarihinde verilen ara kararına gelen cevaplar ile dosyada bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, 14 kişinin söz konusu işyerinde çalıştıkları yönünde ifadelerinin sunulmasının istenilmesine karşın, bu konuda herhangi bir bilgi ve belgenin sunulmadığı, idari işlemin tesisi için yeterli bulunmayan polis memurları tarafından düzenlenen tutanağa dayalı olarak tesis edilen idari para cezası işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Mahkemenin ara kararına kurumlarınca cevap verildiği, ancak Şişli İlçe Emniyet Müdürlüğünce herhangi bir cevap verilmediği, Mahkemenin ise buna karşı tekit dahi yazmadan dosyadaki bilgi ve belgelere göre karar verdiği, Kurum işleminin maddi olgular saptanarak fiil – fail ilişkisi kurularak her türlü şüpheden uzak ve somut bilgi içerdiği, bu nedenle Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2576 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesinde, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere uygulanan parasal sınır artışının, Danıştayın bozma kararı üzerine mahkemece yeniden bakılan davalarda uygulanmayacağı kurala bağlandığından bakılmakta olan uyuşmazlığın temyize tabi olduğuna karar verilerek, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacıya ait "…" adlı işyerinde sigortasız yabancı uyruklu 14 işçi çalıştırıldığının Şişli İlçe Emniyet Müdürlüğü Asayiş Büro Amirliği görevlilerince yapılan denetim sonucunda 03/03/2018 tarihinde tespit edilmesi ve bu hususun 07/03/2018 tarihli yazı ile davalı idareye bildirilmesi üzerine bahse konu 14 kişinin işe giriş ve işten ayrılış bildirgeleri ile 2018/3 ayına ait aylık prim ve hizmet belgesinin yasal süresinde verilmediğinden bahisle davacının 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi uyarınca toplam 148.965,00-TL idari para cezası ile cezalandırılmasına yönelik Şişli Sosyal Güvenlik Merkezinin … tarih ve E. … sayılı işleminin tesis edildiği, bu işlemin iptali istemiyle de bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dosyaların incelenmesi" başlıklı 20. maddesinde; Danıştay, bölge idare mahkemeleri ile idare ve vergi mahkemeleri, bakmakta oldukları davalara ait her türlü incelemeyi kendiliğinden yapar. Mahkemeler belirlenen süre içinde lüzum gördükleri evrakın gönderilmesini ve her türlü bilgilerin verilmesini taraflardan ve ilgili diğer yerlerden isteyebilirler. Bu husustaki kararların, ilgililerce, süresi içinde yerine getirilmesi mecburidir. Haklı sebeplerin bulunması halinde bu süre, bir defaya mahsus olmak üzere uzatılabilir.

Taraflardan biri ara kararının icaplarını yerine getirmediği takdirde, bu durumun verilecek karar üzerindeki etkisi mahkemece önceden takdir edilir ve ara kararında bu husus ayrıca belirtilir.

Ancak, istenen bilgi ve belgeler Devletin güvenliğine veya yüksek menfaatlerine veya Devletin güvenliği ve yüksek menfaatleriyle birlikte yabancı devletlere de ilişkin ise, Cumhurbaşkanı ya da ilgili Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan, gerekçesini bildirmek suretiyle, söz konusu bilgi ve belgeleri vermeyebilir. Verilmeyen bilgi ve belgelere dayanılarak ileri sürülen savunmaya göre karar verilemez.

.....

Bölge idare mahkemelerindeki istinaf kanun yolu incelemeleri ile idare ve vergi mahkemelerinde heyet halinde görülen davalarda, birinci fıkrada belirtilen bilgi ve belgelerin istenmesine ve ek süre verilmesine ilişkin ara kararları daire başkanı, mahkeme başkanı veya dosyanın havale edildiği üye tarafından da verilebilir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden,. Bölge İdare Mahkemesi.

İdare Dava Dairesince Danıştay Onuncu Dairesinin bozma kararına uyularak verilen 16/03/2021 tarihli ara kararı ile davacıdan ve davalı idareden 21/01/2018 tarihli tutanağa dayalı olarak 5510 sayılı Kanun uyarınca idari para cezası verilip verilmediği, verilmiş ise davacıya tebliğ edilip edilmediği, ceza verildiyse dava açılıp açılmadığı hususunun sorulmasına, ayrıca yine davalı idareden ve Şişli İlçe Emniyet Müdürlüğünden, aynı tarihte muhafaza altına alınarak gerekli işlemler için Harbiye Polis Merkezi Amirliğine teslim edilen bahsi geçen 14 kişinin burada veya daha sonra ifadelerinin alınıp alınmadığının sorulmasına,

alınmış ise ifadelerin bir örneğinin istenilmesine karar verildiği, davalı idarece ara kararına cevaben verilen … tarih ve … sayılı yazıda, ara kararında sorulan birinci hususla ilgili olarak dava açılan mahkemenin adı ile esas numarasının belirtildiği, ancak ikinci hususla ilgili bir bilgi verilmediği gibi konuya ilişkin belge de sunulmadığı, ara kararına muhatap diğer idare Şişli İlçe Emniyet Müdürlüğünün ise ara kararına cevap vermediği,

ara kararında, kararın icabının yerine getirilmediği takdirde dosyadaki bilgi ve belgelere göre karar verileceği belirtilmiş ise de, bu ihtarın davada taraf olmayan Şişli İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne yapılamayacağı da dikkate alındığında, Bölge İdare Mahkemesince tekrar ara kararı verilerek belirtilen eksiklikler giderilmeden, dolayısıyla bozma kararının gerekleri yerine getirilmeden doğrudan dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

… Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesince, işlemin hukuka uygunluğunun tespitinde ehemmiyet arz eden söz konusu belgelerin dava konusu idari işleme temel olan tutanağı hazırlayan Şişli İlçe Emniyet Müdürlüğünden yukarıda yer verilen yargılama usulü kuralı çerçevesinde tekrar istenerek incelenmesi ve inceleme sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin olarak verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.