Danıştay 10. Daire E.2021/4943 K.2024/4043

Davanın_konusu

Davacı tarafından, İstanbul Metris 66. Mekanize Tümen Komutanlığı emrinde askerlik hizmetini yapmakta iken 02/05/1987 tarihinde sol el başparmak ve ikinci el parmağına isabet eden mermi nedeniyle yaralandığı, aradan geçen uzun süreden sonra hakkında "askerliğe elverişli değildir" raporu verilmesi nedeniyle idarenin hizmet kusuru bulunduğundan bahisle uğranıldığı ileri sürülen işgücü kaybı, hastane masrafları, gazilik maaşı için 3.000,00 TL maddi, 200.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 203.000,00 TL tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, davanın konusunun, Milli Savunma Bakanlığı'nın 1987 yılındaki hizmet kusuru değil, askerliğe elverişsiz hale gelmesine rağmen bu raporu 2018 yılında verebilen Sağlık Bakanlığı'nın hizmet kusuru olduğu, dolayısıyla İYUK 13. maddeye göre 1 ve 5 yıllık zamanaşımı sürelerinin 2018 yılında başladığı, askerliğe elverişli olmadığına 23/05/2018 tarihinde karar verildiği ve bu kararın kendisine 01/10/2018 tarihinde tebliğ edildiği, bu karardan yaklaşık 10 ay sonra 28/08/2019 tarihinde 1 yıllık süre geçmeden davalı idareye başvuru yapıldığı, başvurunun süresinde olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X)-KARŞI OY

Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmış; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, idari dava türleri arasında sayılmıştır.

İdare kural olarak, yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları ödemekle yükümlü olup; idari eylem ve işlemlerden doğan zararlar, idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, ön karar başvurusunun yapıldığı tarihte yürürlükte olan haliyle "Doğrudan doğruya tam yargı davası açılması" başlıklı 13. maddesinde, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların idari dava açmadan önce bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka süretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurmaları, bu isteklerin kısmen veya tamamen reddi halinde, bu konudaki işlemin tebliğini izleyen günden itibaren veya istek hakkında altmış gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren, dava süresi içinde dava açılabileceği düzenlenmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, İstanbul Metris 66. Mekanize Tümen Komutanlığı emrinde askerlik hizmetini ifa etmekte iken 02/05/1987 tarihinde sol el başparmak ve ikinci el parmağına isabet eden mermi nedeniyle yaralandığı, yapılan tedaviler neticesinde 16/12/1987 tarihinde davacının sol elinde uzuv zaafı meydana gelmiş olduğunu bildirir rapor düzenlendiği, askerlik vazifesini ifa etmesinin ardından terhis edildiği,

2016 yılında vazife malulü olarak emekli edilmek amacıyla Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına yapılan başvuru kapsamında tekrar sağlık kurulu raporu alması gerektiğinin bildirilmesi üzerine Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevkinin sağlandığı, ardından Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesinin... tarih ve ... sayılı Sağlık Raporu ile hakkında "askerliğe elverişli değildir" kararı verilmesi üzerine, davacı tarafından, sol elinde uzuv zaafının meydana gelmiş olduğu tarihte hakkında "askerliğe elverişli değildir" raporu düzenlenmemesi sebebiyle aylarca askerlik hizmeti yapmak zorunda kaldığı,

olayda davalı idarenin hizmet kusurunun bulunduğu ileri sürülerek 3.000,00 TL maddi ve 200.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesi istemiyle 28/08/2019 tarihinde davalı idareye yapılan başvurunun zımnen reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, dosya içerisinde yer alan 24/05/2018 tarihli Tebliğ-Tebellüğ belgesinde ... tarih ve ... sayılı, davacının askerliği elverişli olmadığına ilişkin sağlık raporunun MSB Sağlık Dairesi Başkanlığınca onaylanmasını müteakip kesinleşeceğinin, kesinleşen raporun askerlik şubesine ulaşmasını müteakip bir nüshasının adrese gönderileceğinin belirtildiği,

bu kapsamda, davacının davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğunu ...tarih ve ... sayılı raporun kesinleştiği tarihten itibaren öğrendiğinin kabulü gerekeceğinden ve dosya içerisinde anılan raporun kesinleştiğine ilişkin bilgi ve belgelerin yer almadığı görüldüğünden, anılan belgelerin dosyaya temini sağlandıktan sonra bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın süre aşımı yönünden reddi yolunda verilen kararda hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolundaki... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.