Danıştay 10. Daire E.2021/510 K.2023/8731

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Tunceli ili, Ovacık ilçesi, ... köyünde ikamet etmekte iken meydana gelen terör olayları nedeniyle köyünden göç etmek zorunda kaldığından bahisle uğranıldığı ileri sürülen zararın 5233 sayılı Kanun kapsamında tazmini talebiyle yapılan başvurunun davacının dosyasının eşi ...'ın dosyası ile birleştirildiği, müşterek müracaat olduğundan bahisle reddine ilişkin Tunceli Valiliği 1 No'lu Zarar Tespit Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi kararıyla, ...

İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında mevcut olan İçişleri Bakanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısı ile Mahkemenin E:... sayılı dosyasında bulunan Tunceli İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği'nin ... tarih ve ... sayılı yazısı ekinde yer alan ve Tunceli ili genelinde terör olayları nedeniyle boşalan yerleşim birimlerini gösteren listelerin ve dosyadaki belgelerin incelenmesinden, ... köyünün terör veya terörle mücadele nedeniyle tamamen boşaldığı/boşaltıldığının anlaşıldığı,

ara kararı üzerine davalı idare tarafından davacının müteveffa eşi ...'ın 5233 sayılı Kanun kapsamında komisyona herhangi bir başvurusunun olmadığının bildirildiği, yine davacıya ait aile nüfus kayıt örneğinin incelenmesi neticesinde, davacının eşi ...'ın 5233 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 27/07/2004 tarihinden önce 07/12/2000 tarihinde vefat ettiği hususları birlikte değerlendirildiğinde, eşi terör nedeniyle uğradığı zararların tazmini istemiyle başvuruda bulunamayacağı açık olan davacının, terör nedeniyle ortaya çıkan zararlarının tazmini istemiyle ayrı olarak başvuruda bulunduğu,

Zarar Tepit Komisyonuna yapmış olduğu bu başvurunun da mükerrer başvuru olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna varıldığı, bu durumda, davacının yapmış olduğu başvuru neticesinde, Komisyon tarafından, tapu kayıtları ile re'sen yapılacak araştırmalar neticesinde (gerekirse keşif yapılmak suretiyle) elde edilecek bilgi ve belgelerin bir arada değerlendirilmesi suretiyle başvurucunun malvarlığının ve zararının olup olmadığının tam olarak saptanması ve zararının tespit edilmesi durumunda köyün boş kaldığı süre ile sınırlı olarak tazmini gerekirken,

davacının başvurusunun "eşi ...'ın dosyası ile birleştirildiğinden dolayı müşterek başvuru yapıldığından bahisle" reddedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı dava konusu komisyon kararında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, davalı idarece, ... köyünün terör olayları nedeniyle tamamen boşalan/boşaltılan köylerden olmadığı iddiası olduğundan, öncelikle köyün boşalıp/boşaltılıp, boşalmadığı/boşaltılmadığı hususunun tespit edilmesi gerektiği, uyuşmazlığa konu dava dosyasının incelenmesinden, Ovacık Kaymakamlığı İlçe Özel İdare Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile köy ve mezralarında 1994 yılına kadar öğretmenlerin görev yaptığı, bu tarihten sonra öğrencilerin Yatılı İlköğretim Bölge Okullarına yerleştirildiği, köyde bir sağlık çalışanının görevlendirilmediğinin belirtildiği,

yazı ekinde yer alan tabloda ise köyün 1985 yılında 352, 1990 yılında 472, 2000 yılında 95 nüfusa sahip olduğu, 1985 ve 1990 yıllarında köyde muhtarın olduğunun belirtildiği, Ovacık İlçe Seçim Kurulu Başkanlığının Tunceli İl Özel İdaresine hitaben yazdığı ... tarih ve ... sayılı yazıda, Ovacık ilçesine bağlı tüm köylerde 1994 yılında yerel ve genel seçimlerin yapıldığının belirtildiği, dava konusu ... köyünde seçim yapılmadığına ilişkin bir bilginin yer almadığı, Ovacık İlçe Seçim Kurulu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısı ekindeki listeye göre köydeki seçmen sayısının 37 kişi olduğu,

köyün 1997 yılı nüfusunun 54, 2000 yılı nüfusunun ise 95 kişi olduğunun belirtildiği, Ovacık Kaymakamlığı Asayiş ve Kozmik Büro Şefliğinin ... tarih ve ... sayılı yazısında, Ovacık ilçesine bağlı tüm köy ve mezralarda 1987-2004 yılları arası ve sonrasında herhangi bir yasaklama kararı alınmadığı, yerleşim birimlerinin güvenlik kaygıları nedeniyle boşalması hakkında idarece yapılan bir tespitin olmadığı, boşalan Yazıören, Cevizlidere, Aslıca, Otlubahçe, Yenisöğüt, Çemberlitaş köylerine dönüşlerin olduğu, idare tarafından dönüşlere izin verildiği, tüm köylerin yerleşime açık olduğu, yerleşime kapanan köy olmadığının bildirildiği,

İçişleri Bakanlığı'nın boşalan/boşaltılan köylere ilişkin listesinde de ... köyünün kısmen boşalan köyler arasında olduğu, ...

Jandarma Karakol Komutanlığı ve köy muhtarı tarafından düzenlenen 18/03/2015 tarihli tutanakta, köyün terör sebebiyle İdare veya halk tarafından boşaltılıp boşaltılmadığı hakkında bilgi belgenin olmadığı, köy muhtarı ... tarafından, 1993 yılı Ekim ayında köyün boşaltılarak şu an ikamet ettikleri ... köyü Sağlık mezrasına 9 hane olarak yerleştikleri, halen de bu adreste bulunduklarının belirtildiği, davacının zarar gördüğüne ilişkin Komutanlık kaydının olmadığının bildirildiğinin tespit edildiği,

buna karşın Mahkeme kararında, İçişleri Bakanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısı ile Tunceli İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği'nin ... tarih ve ... sayılı yazısı ekinde yer alan ve Tunceli ili genelinde terör olayları nedeniyle boşalan yerleşim birimlerini gösteren listelerde ... köyünün terör veya terörle mücadele nedeniyle tamamen boşaldığı/boşaltıldığının belirtildiğinin görüldüğü,

Danıştay Onuncu Dairesinin E:2019/2848 sayılı dosyasında, davacı ... tarafından, ... köyünde ikamet etmekte iken yaşanan terör olayları nedeniyle köyden göç ettiği ve uğradığını ileri sürdüğü zararların 5233 sayılı Kanun kapsamında tazmini istemiyle yapılan başvuru sonucunda, başvurunun kısmen reddedilerek, Komisyon tarafından 8.381,16 TL ödenmesine karar verildiği, davacı tarafından anılan işlemin iptali için dava açıldığı,

görülmekte olan davada da dava konusu Tunceli Valiliği 1 No'lu Zarar Tespit Komisyonu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işlemi ile davacı tarafından zararlarının 5233 sayılı Kanun kapsamında tazmini istemiyle yapılan başvurunun, müracaatçının dosyasının eşi ...'ın dosyasıyla birleştiği, mükerrer ve birden fazla başvuru yapıldığı gerekçesi ile reddedildiği, her iki başvuruda da, idare tarafından köyün boşalmadığı hususunun ileri sürülmediği, E:... sayılı dosyada mal varlığına ulaşamama nedeniyle zararın tazminine karar verildiği, bu dosyada ise köyün boşalmamasından başka nedenlerle ret kararı verildiği,

durum böyle iken, idare tarafından temyiz aşamasında köyün boş olmadığının öne sürülmesi, ancak Komisyon kararları ile zararın tazminine karar vermesinin nedeninin anlaşılamadığı, dosyada, Tunceli ili, Ovacık ilçesi, ... köyünün terör olayları veya terörle mücadeleden kaynaklanan faaliyetler nedeniyle tamamen boşalıp/boşaltılıp boşalmadığı/boşaltılmadığı hususunda çelişkili bilgiler mevcut olduğu, Tunceli ili, Ovacık ilçesi, ... köyünün terör olayları veya terörle mücadeleden kaynaklanan faaliyetler nedeniyle tamamen boşalıp/boşaltılıp boşalmadığı/boşaltılmadığı hususundaki çelişkinin giderilerek,

köyün tamamen boşalan/boşaltılan yerleşim yerlerinden olup olmadığı, boşaltılmadığının tespiti halinde köyde yaşayanların tamamının korucu ve korucu ailesi olup olmadığı ve davacının ya da yakınlarının terör olayı sonucu münferit olarak doğrudan zarar görüp görmediği hususunun araştırılarak bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak verilen kararda hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle ... İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME

TALEP_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, köyün tamamen boşaltıldığının idarenin bilgisi dahilinde olduğu ileri sürülerek Daire kararının düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizce verilen bozma kararı kaldırılarak, İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Onuncu Dairesinin 18/06/2020 tarih ve E:2019/2905, K:2020/2145 sayılı kararı kaldırılarak, davalı idarenin temyiz istemi yeniden incelendi:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.