Danıştay 10. Daire E.2021/6122 K.2024/6049

Dava konusu istem: Davacı tarafından, özel güvenlik kimlik kartının ve çalışma izninin iptal edilmesine ilişkin Hatay Valiliği Özel Güvenlik Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptaline ve işlem nedeniyle mahrum kaldığı özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde davacının kayyum atanan ... Enerji San. Tic.

A.Ş. isimli işyerinde 2004 yılının 7.ayına ait SGK kaydının olduğu bilgisine yer verilmesi üzerine güvenlik ve arşiv araştırmasının olumsuz olduğu kabul edilerek dava konusu işlem ile silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartının (çalışma izni) iptal edildiği görülmekle birlikte; davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz olmasına dayanak teşkil eden araştırma ve incelemelere bakıldığında;

davacının Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı veya irtibatı olduğuna ilişkin herhangi bir tespitin davalı idarece açıkça ortaya konulamadığı, davacının yıkıcı/bölücü faaliyetlerde bulunduğuna dair herhangi bilgi, belge ve emarenin dava dosyası kapsamında yer almadığı, sadece kayyum atanan ... Enerji San. Tic.

A.Ş. isimli işyerinde 2004 yılının 7.ayında bir aylık çalışmasının olmasının tek başına davacının bölücü terör örgütleriyle iltisak veya irtibatının olduğu sonucunu doğurmayacağı, davacının bahse konu şirketteki çalışmasının 2004 yılına ilişkin ve çok kısa süreli olduğu, özel işverene bağlı olarak davacının Kamu kurumunda uzun yıllardır çalışmakta olduğu, çalışma yıllarına ait dönemde davacı hakkında araştırmaya konu durumla ilgili herhangi bir sorun yaşanmadığı,

UYAP sistemi üzerinden yapılan incelemede davacının herhangi bir arama/yakalamasının olmadığının, davacı hakkında yürütülen herhangi bir ceza soruşturmasının ya da devam eden ceza yargılamasının bulunmadığının, sabıkasının olmadığının görüldüğü, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, davacının bölücü terör örgütleriyle iltisak veya irtibatının olduğu hususunun idarece somut olarak ortaya konulamadığı anlaşıldığından,

davacı adına düzenlenen silahlı özel güvenlik kimlik kartı ve özel güvenlik çalışma izninin, hakkındaki güvenlik soruşturmasının olumsuz olması sebebiyle iptal edilmesine ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık görülmediği ve hukuka aykırılığı saptanan işlem nedeniyle mahrum kaldığı özlük haklarının davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, mahrum kaldığı tüm özlük haklarının davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davalı idare tarafından, davacının kayyum atanan şirkette SGK kaydının olduğu, Kanun hükümlerine göre tesis edilen dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kısmen kabulü, kısmen reddi ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen gerekçesi değiştirilerek onanması kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, özel güvenlik kimlik kartının ve çalışma izninin iptal edilmesine ilişkin Hatay Valiliği Özel Güvenlik Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptaline ve işlem nedeniyle mahrum kaldığı özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemesi kararının, İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine dair kısmının incelenmesi:

1- Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan mevzuatta, özel güvenlik görevlileri hakkında gerek kimlik belgesi ve çalışma izni verilmesi gerekse bunların yenilenmesi sırasında güvenlik soruşturması yapılacağı, söz konusu soruşturmanın sonucu olumlu olanlara ve mevzuatta aranan diğer şartları taşıyanlara çalışma belgesi düzenleneceği, çalışma şartlarını kaybeden ve güvenlik soruşturması olumsuz olanların da belgelerinin iptal edileceği düzenlenmiştir.

2- Bu kapsamda da, dava konusu olayda, davalı idare tarafından davacı hakkında 4045 sayılı Kanun uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılarak, dava konusu işlem tesis edilmiş olup, işlemin sebep unsuru olarak, davacının 5188 sayılı Kanunun 10. maddesinin (h) bendi uyarınca güvenlik soruşturmasının olumsuz olması gösterilmiştir.

3- Öte yandan, dava konusu işlemin dayanağını oluşturan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen ve davalı idarece kullanılan davacıya ait kişisel veri niteliğindeki bilgilere, güvenlik soruşturması yapmakla görevli birimler tarafından ulaşılabileceğine ve anılan birimlerin bu kapsamdaki bilgileri alabileceğine dair kanuni düzenleme olan 4045 sayılı Kanun'a göre yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesi ulaşılmış olup.

5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin (h) bendinde düzenlenen güvenlik soruşturması olumlu olmak koşulunun 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması yönünden Anayasa Mahkemesinin 21/04/2022 tarihli ve E:2021/42, K:2022/45 sayılı kararıyla iptal edilmiş olması karşısında.

Anayasa'nın 153. maddesinde yer alan, Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcı olduğuna dair hüküm ile Danıştayın yerleşmiş içtihatlarıyla istikrarlı bir şekilde belirtildiği üzere, Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğu bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa'ya aykırılığı saptanmış hükümler dikkate alınarak çözümlenmesinin, Anayasa'nın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine aykırı olacağı hususu da göz önünde bulundurulduğunda,

4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde bu gerekçe ile hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

4- Bununla birlikte, dava konusu işlemin (3) no. lu paragrafta belirtilen gerekçe ile hukuka uygun olmadığı sonucuna ulaşılmış olmasının, davacı hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmadan ya da başkaca hiçbir işleme gerek olmadan davalı idarece doğrudan özel güvenlik kimlik kartı düzenlenmesi ve çalışma izni verilmesi yönünde işlem tesis edilmesi sonucunu doğurmayacağı açıktır.

5- Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra idarelerce yapılacak güvenlik soruşturmasının usul ve esaslarını düzenleyen 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Kanun'un 13. maddesinin 8. fıkrası ile 4045 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılmış ve 14. maddesiyle de 4045 sayılı Kanun'a yapılan atıfların bu Kanun'a yapılmış sayılacağı kuralına yer verilmiştir. Davalı idarece, yukarıda belirtilen iptal gerekçesi doğrultusunda 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nda öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara uygun olarak, davacı hakkında yeniden bir güvenlik soruşturması yapılabileceği ve neticesine göre yeni bir işlem tesis edilebileceği de kuşkusuzdur.

6- Bu itibarla, temyize konu kararın İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptaline yönelik kısmına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, İdare Mahkemesi kararının işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının davacıya ödenmesine ilişkin kısmına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine dair kısmının incelenmesi:

Dava konusu işlemin belirtilen gerekçe ile hukuka uygun olmadığına karar verilmiş olmasının, davacı hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılamayacağı ya da hiçbir işleme gerek olmadan doğrudan güvenlik soruşturması sonucunun olumlu olduğu ve buna dayanılarak özel güvenlik görevlisi kimlik kartı ve çalışma izni verilmesi sonucunu doğurmayacağı, davalı idarece 7315 sayılı Kanun'da öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara uygun olarak davacı hakkında yeniden bir güvenlik soruşturması yapılabileceği ve neticesine göre yeni bir işlem tesis edilebileceği dikkate alındığında, bu aşamada davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesi istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu itibarla, temyize konu kararın İdare Mahkemesi kararının işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların davacıya ödenmesine yönelik kısmına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.