Danıştay 10. Daire E.2022/1085 K.2025/4761

Davanın_konusu

Davacı tarafından, Şırnak ili, Cizre ilçesinde, ... tarihinde ... Caddesinde hususi aracıyla seyir halinde iken bölücü terör örgütü üyelerince uzun namlulu silahlarla açılan taciz ateşi nedeniyle yaralanmasında idarenin sorumluluğu bulunduğundan bahisle uğranıldığı iddia edilen zararlara karşılık 100,00 TL maddi (miktar artırımı ile 167.519,00 TL) tazminat ile 40.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; sosyal risk ilkesi kapsamında tazmin edilmesi gerektiği gerekçesiyle maddi tazminat isteminin kabulüne, manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine, 25.000,00 TL manevi tazminatın davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; dava konusu olayın terör olayı olduğu, bu itibarla maddi tazminat isteminin 5233 sayılı Kanun, manevi tazminat isteminin ise sosyal risk ilkesi gereğince karara bağlanması gerektiği gerekçesiyle tarafların manevi tazminata yönelik istinaf başvurularının reddine, davalı idarenin maddi tazminata ilişkin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen gerekçeli reddine, 6.528,13 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat isteminin gerekçeli reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI

Davacı tarafından, olay nedeniyle 5233 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir başvuru yapılmadığı, maddi zarar hesabının genel hükümler çerçevesinde emsal maaş üzerinden yapılması gerektiği, hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük olduğu, maddi tazminatın tamamı yönünden faiz başlangıç tarihinin idareye başvuru tarihi olması gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı idare tarafından, olayın 5233 sayılı Kanun kapsamında çözümlenmesi gerektiği, bahsi geçen Kanun'da manevi tazminat düzenlenmediğinden istemin reddedilmesi gerektiği, manevi tazminat talep etme hakkı olduğunun kabul edilmesi halinde dahi idarelerinin kusuru olmadığı dikkate alındığında hükmedilen miktarın yüksek olduğu ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının yasal faizin başlangıç tarihi yönünden düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

A) Temyize Konu Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Maddi ve Manevi Tazminat İstemleri Yönünden İncelenmesi:

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar maddi ve manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü, kısmen reddi yönlerinden usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu yönlerden bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

B) Temyize Konu Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Davacı Lehine Hükmedilen Maddi Tazminata İşletilecek Yasal Faizin Başlangıç Tarihi Yönünden İncelenmesi:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştayın, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.

Faiz; en basit biçimiyle, idarenin tazmin borcu bağlamında; kişilerin, idarenin eylem ve/veya işlemlerinden dolayı uğradıkları zararların giderilmesi istemiyle başvurmalarına karşın, idarenin zararı kendiliğinden ödemeyip, yargı kararıyla tazminata mahkûm edilmesi sonucunda, idarenin temerrüde düştüğü tarihten tazminatı ödediği tarihe kadar geçen süre için 3095 sayılı Kanuna göre hesaplanacak tutarı ifade etmektedir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (idareye başvuru yapıldığı tarihte yürürlükte olan haliyle) 13. maddesinde, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği; bu isteklerinin kısmen veya tamamen reddi halinde, bu konudaki işlemin tebliğini izleyen günden itibaren veya istek hakkında altmış gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren dava süresi içinde dava açılabileceği kuralı yer almaktadır.

İdari işlem ve eylemlerden dolayı uğranılan zararın tazmini istemiyle açılan davalarda, uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihi olarak idareye başvuru tarihinin, dava dilekçesinde yasal faizin başlangıç tarihine ilişkin bir istemde bulunulmaması halinde ise dava tarihinin esas alınması Danıştay içtihatlarında genel kabul görmüş ve istikrar kazanmıştır.

Dosyanın incelenmesinden; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile hükmedilen 6.528,13 TL tutarındaki maddi tazminatın dava tarihi olan 05/10/2016 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece anılan davacıya ödenmesine karar verildiği, oysa ki davacının 08/06/2016 tarihinde davalı idareye başvuruda bulunduğu görülmektedir.

Bu durumda; temyizen incelenen Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan; "2-Davacının 6.528,13 TL maddi zararının, dava tarihi olan 05.10.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine,..." ibaresinin, "2-Davacının 6.528,13 TL maddi zararının, idareye başvuru tarihi olan 08/06/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine,..." şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.