Danıştay 10. Daire E.2022/1177 K.2023/3354

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca hazırlanan Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra dava dilekçesi öncelikle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olup olmadığı yönünden incelenerek gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasında, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları ve tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar, idari dava türleri olarak sayılmış.

2. fıkrasında, idari yargı yetkisinin, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olduğu; idari mahkemelerin yerindelik denetimi yapamayacakları, yürütme görevinin kanunlarda ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremeyecekleri hükümlerine yer verilmiş.

Kanun'un 3. maddesinde, idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; dilekçelerde, tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceği, ayrıca dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği, dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı hükmü yer almış.

14. maddesinde, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları hususu ilk inceleme konuları arasında sayılmış, 15. maddesinde de, dilekçelerin, 3. ve 5. maddelere uygun olmaması halinde, otuz gün içinde anılan maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere reddine karar verileceği hükmüne yer verilmiştir.

Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca iptali istenen idari işlemle sınırlı olarak mahkemelerce inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, her türlü tereddütten uzak, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur.

17/06/2005 tarih ve 25848 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ceza İnfaz Kurumlarında Bulundurulabilecek Eşya ve Maddeler Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesinin 3. fıkrasının ilk halinde, aydınlatma dışındaki elektrik giderlerinin hükümlü tarafından karşılanacağı düzenlemesi yer almaktayken; anılan maddenin 31/01/2023 tarih ve 32090 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ceza İnfaz Kurumlarında Bulundurulabilecek Eşya ve Maddeler Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 7. maddesiyle değişik halinin 5. fıkrasında, aydınlatma dışındaki elektrik giderlerinin, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından mesken abonelikleri için belirlenen ücret tarifesi esas alınarak ceza infaz kurumunca hesaplanan bedel üzerinden hükümlü tarafından karşılanacağı düzenlemesi yer almıştır.

31/12/2015 tarih ve 29579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 30/12/2015 tarihli ve 5999-3 sayılı kararıyla hazırlanan Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esasların 3. maddesinde, sanayi abone grubu; 4. maddesinde, mesken abone grubu; 5. maddesinde, tarımsal sulama abone grubu; 6. maddesinde, aydınlatma abone grubuna ilişkin düzenlemeler yer almış; 7. maddesinde ise, bu Usul ve Esaslarda tanımlanan diğer ana ve alt abone grupları kapsamına girmeyen tüm tüketicilerin ticarethane abone grubu kapsamında olduğu düzenlenmiştir.

Dava dilekçesinin ve eklerinin incelenmesinden, Yalvaç T Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısıyla, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü'nden elektrik faturalarının birim fiyat hesaplamasında mesken tarifesinin mi yoksa mevcut tarife olan ticarethane tarifesinin mi esas alınacağı hususunda görüş sorulduğu,

Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısıyla elektrik faturalarına ilişkin birim fiyat hesaplamasının mevcut tarife (ticarethane) üzerinden yapılmasının Genel Müdürlüklerince uygun görüldüğünün bildirilmesi üzerine davacının bulunduğu A-4 koğuşuna ticarethane tarifesi birim fiyatı üzerinden hesaplanan 352,82 TL elektrik sarfiyat tutarlı elektrik parası tahsilat makbuzu düzenlendiği,

ardından davacı tarafından Adalet Bakanlığının cezaevi koğuşlarına ticarethane statüsünde elektrik dağıtımı işleminin yürütmesinin durdurulması ile cezaevi koğuşlarına mesken statüsünde elektrik tarifesinin uygulanması hususunda karar alınması istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı, dava konusu edilen işlemin/işlemlerin tarih ve sayısının belirtilmediği gibi açıkça iptal isteminde de bulunulmadığı anlaşılmaktadır.

Dairemizin 16/01/2023 tarih ve E:2022/1177 sayılı ara kararı ile davalı idareden ceza infaz kurumlarında kullanılan elektiriğin birim fiyatının ticarethane tarifesi üzerinden mi yoksa mesken tarifesi üzerinden mi hesaplandığı ve uygulanan tarifenin hukuki dayanağı sorulmuş olup, ... tarih ve ...sayılı cevabi yazının ekinde yer alan ... tarih ve ... sayılı yazıda,

elektrik bedeli ile ilgili olarak 31/01/2023 tarih ve 32090 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ceza İnfaz Kurumlarında Bulundurulabilecek Eşya ve Maddeler Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 7. maddesiyle değişikliğe uğrayan 17/06/2005 tarih ve 25848 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ceza İnfaz Kurumlarında Bulundurulabilecek Eşya ve Maddeler Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesinin 5. fıkrası hükmüne göre işlem yapıldığı belirtilmiş;

aynı yazının ekinde gönderilen Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün Başsavcılıklara ve Ceza İnfaz Kurumlarına gönderdiği ... tarih ve ...sayılı Genel Yazısında ise Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar'ın 7. maddesi uyarınca ceza infaz kurumlarının ticarethane statüsünde olduğu, bu durumun sık sık şikayet konusu olduğu,

31/01/2023 tarih ve 32090 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ceza İnfaz Kurumlarında Bulundurulabilecek Eşya ve Maddeler Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin yürürlüğe girmesiyle, aydınlatma dışındaki elektrik giderlerinin, ceza infaz kurumlarınca mesken abonelikleri için belirlenen ücret tarifesi esas alınmak suretiyle hesaplanarak, hesaplanan tutarın hükümlü ve tutuklu tarafından, geri kalan tutarın kurum bütçesinden karşılanması gerektiği belirtilmiştir.

Bu durumda, dava konusu edilmek istenen işlemin/işlemlerin açıkça anlaşılamadığı, Adalet Bakanlığının cezaevi koğuşlarına ticarethane statüsünde elektrik dağıtımı işlemi yönünden iptal isteminde bulunulmaksızın yürütmesinin durdurulmasının istenildiği, cezaevi koğuşlarına mesken statüsünde elektrik tarifesinin uygulanması isteminin idari işlem niteliğinde yargı kararı verilmesi anlamına geldiği, bu haliyle dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun düzenlenmediği sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, dava dilekçesinde yürütmesinin durdurulması istemine yer verilen "Adalet Bakanlığının uygulamış olduğu cezaevi koğuşlarına ticarethane statüsünde elektrik dağıtım işlemi" ile kastedilenin dava dilekçesinin ekinde yer alan ... tarih ve ... sayılı Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğünün işlemi olup olmadığının açıklanması,

Dairemizce verilen ara kararı neticesinde anılan işlemin dayanağı olduğu anlaşılan 31/12/2015 tarih ve 29579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 30/12/2015 tarihli ve 5999-3 sayılı kararıyla hazırlanan Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esasların 7. maddesi ile 17/06/2005 tarih ve 25848 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ceza İnfaz Kurumlarında Bulundurulabilecek Eşya ve Maddeler Hakkında Yönetmeliğin değişiklik öncesi 9. maddesinin 3. fıkrasının ceza infaz kurumlarına ilişkin özel düzenleme yapılmadığından bahisle eksik düzenleme

nedeniyle dava konusu edilip edilmediğinin açıklanması, iptali istenilen işlem/işlemlerin tarih ve sayısı ile iptali istenilen maddelerinin veya kısımlarının açıkça belirtilerek, bu işlem/işlemlere ya da işlem/işlemlerin maddelerine veya kısımlarına yönelik iptal isteminde bulunulması, iptali istenilen her bir düzenlemeye yönelik hukuka aykırılık sebeplerinin ve bu düzenlemelerin davacının menfaatini ne şekilde etkilediğinin -menfaatini ortaya koyan bilgi ve belgeler de sunulmak suretiyle- farklı hususlara yönelik düzenlemeler bakımından ayrı ayrı açıklanması,

iptali istenilen düzenlemelerin yürütmesinin durdurulması da isteniliyorsa açıkça belirtilmesi, istemin dava dilekçesinin konu, içerik ve sonuç kısımlarında uyumlu bir şekilde açıklanması suretiyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olarak yenilenen, Danıştay Başkanlığına hitaben yazılmış açık ve anlaşılabilir bir dilekçeyle dava açılması gerekmektedir.