Danıştay 10. Daire E.2022/3643 K.2025/2139

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Batman ili, Merkez ilçesi, ... Köyü, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan ve şirketlerinin arsa payı oranında hisseli malik olduğu arsanın Batman-Siirt çevre yolu üzerinde davalı idarece yapılan ... köprülü kavşak çalışması nedeniyle değer kaybına uğradığı ileri sürülerek 1.000,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 603.439,20 TL) maddi tazminatın zararın proje tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; mahallinde yapılan keşif neticesinde düzenlenen bilirkişi raporunda, dava konusu taşınmazda % 25 değer kaybı oluştuğu, taşınmazda oluşan değer kaybının 603.439,20 TL olarak belirlendiği, bilirkişi raporu hükme esas alınabilir nitelikte bulunarak ve davacı şirket tarafından verilen miktar artırım dilekçesi gözetilerek davacının 603.439,20 TL maddi tazminat isteminin kabulüyle 1.000,00 TL'sine idareye başvuru tarihinden, 602.439,20 TL'sine miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; yeniden yaptırılan keşif neticesinde düzenlenen bilirkişi raporunda dava konusu köprülü kavşak yapımı neticesinde davacı şirketin hissesinin bulunduğu taşınmazda yer alan C Blok ... ve ... nolu dükkanlar ile D Blok ... ve ... nolu dükkanlarda oluşan % 15 değer kaybının şirket payına ilişkin kısmının 332.674,48 TL olduğunun belirlendiği, bilirkişi raporu hükme esas alınabilir nitelikte bulunarak davacının maddi tazminat isteminin 332.674,48 TL'sinin kabulüne, fazlaya ilişkin isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI

Davacı tarafından, taşınmazın tümünde değer kaybı oluştuğu halde Bölge İdare Mahkemesince sadece dükkanlar yönünden değer kabı değerlendirmesinin hatalı olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğu, % 15 değer kaybının neye göre belirlendiğinin anlaşılamadığı ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından, dava konusu taşınmazlarda herhangi bir değer kaybı oluşmadığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunda değer kaybı oranının ve emsal taşınmaz değerlerinin hatalı alındığı, bilirkişi raporu hükme esas alınabilecek nitelik ve yeterlilikte olmadığı halde bilirkişi raporu uyarınca karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Davacı şirket tarafından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmak olup; davalı idare tarafından, davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin kısmının onanması, hükmedilen tazminat tutarına işletilecek faize ilişkin hüküm kurulmaması yönüyle bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket tarafından, Batman ili, Merkez ilçesi, ... Köyü, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan ve şirketlerinin arsa payı oranında hisseli malik olduğu arsanın Batman-Siirt çevre yolu üzerinde davalı idarece yapılan ... köprülü kavşak çalışması nedeniyle değer kaybına uğradığı ileri sürülerek 1.000,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 603.439,20 TL) maddi tazminatın zararın proje tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un görev ve yetkiler başlıklı 4. maddesinin (a) bendinde "Otoyol, Devlet ve il yolları ağına giren karayolları güzergâhları ile bunların değişikliklerine ilişkin planları hazırlamak veya hazırlatmak" Karayolları Genel Müdürlüğü'nün görevleri arasında sayılmıştır.

İdare kural olarak, yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları ödemekle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar, idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

İdarenin kusursuz sorumluluğu, kamu hizmetinin görülmesi sırasında kişilerin uğradıkları özel ve olağan dışı zararların idarece tazmini esasına dayanmakta olup; kusur sorumluluğuna oranla ikincil derecede bir sorumluluk türüdür. Başka bir anlatımla idare, yürüttüğü hizmetin doğrudan sonucu olan, idari faaliyet ile nedensellik bağı kurulabilen, özel ve olağan dışı zararları kusursuz sorumluluk ilkesi gereği tazminle yükümlüdür.

Kusursuz sorumluluk sebeplerinden olan “kamu külfetleri karşısında eşitlik” ya da diğer adıyla “fedakârlığın denkleştirilmesi” ilkesi, nimetlerinden tüm toplum tarafından yararlanılan idarenin eylem ve işlemlerinden doğan külfetlerin, sadece belli kişi veya kişilerin üstünde kalması durumunda, bu kişi veya kişilerin uğradığı zararların, kusuru olmasa dahi idarece tazminini öngörmektedir. Risk sorumluluğundan farklı olarak burada, kazalardan kaynaklanmayan, diğer bir deyişle arızi nitelikte olmayan, önceden öngörülebilen zararların tazmini söz konusudur. İdari faaliyetin doğal sonucu olan bu zarar, etki alanı bakımından sınırlı, özel ve olağan dışı nitelik arz etmektedir.

Kamu hizmetinin yürütülmesinin neden ve etkisinden kaynaklanan bir zararın doğmaması için idarece her türlü tedbir alınmasına rağmen, hizmetin doğal ve zorunlu bir sonucu olarak ortaya çıkan, hizmetten yararlananlar yönünden genel ve olağan nitelikteki bir külfetten kaynaklanan zararın, kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi uyarınca idarece karşılanmasına olanak bulunmamaktadır. Kamu hizmetinin yürütülmesinden kaynaklanan bir zararın, kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi uyarınca idarece karşılanabilmesi için, uğranıldığı ileri sürülen zararın kamu külfeti olmaktan çıkıp, hizmetten yararlananlar yönünden özel ve olağandışı bir niteliğe dönüşmüş olması gerekir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

A- Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Davacı Şirketin Maddi Tazminat İsteminin Kısmen Kabulüne, Kısmen Reddine İlişkin Kısımının İncelenmesi:

Bölge İdare Mahkemesinin İdare ve Vergi Dairelerince verilen nihai kararlarının temyizen bozulması 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın davacı şirketin maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin kısmı, usul ve hukuka uygun olup, kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemektedir.

B- Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Davacı Şirket Lehine Hükmedilen Maddi Tazminat İstemine İlişkin Faiz Yönünden Hüküm Kurulmamasına İlişkin Kısmının İncelenmesi:

Davacı tarafından, pay sahibi olduğu taşınmazda meydana geldiği ileri sürülen değer kaybı tazminatına proje tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan dava açılmış olup, Bölge İdare Mahkemesince maddi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesi gerekirken kararında hükmedilen tazminat tutarına ilişkin davacının faiz isteminin karşılanmamış olması yönüyle Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.