Danıştay 10. Daire E.2022/4730 K.2025/4492

Davanın konusu

Davacılar tarafından, müşterek çocukları...'nun 09/02/2016 tarihinde, Şırnak ili, Uludere ilçesi, ... Köyünde... plakalı araçta meydana gelen patlamada hayatını kaybetmesinde davalı idarenin sorumluluğu bulunduğu ileri sürülerek uğradıkları zararın tazmin edilmesi istemli 22/02/2019 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile müteveffanın annesi ...... ve babası ... için ayrı ayrı 1.000,00 TL maddi, 100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:......, K:... sayılı kararıyla; ...'nun ölümünün idarenin herhangi hizmet örgütlenmesi nezdinde veya idarenin eylemsizliği dolayısıyla gerçekleşmediği, ikametlerinden işyerlerine giderken araçta meydana gelen patlama sonucunda vefat ettiği, idareye atfedilebilecek bir kusur bulunmadığı, ...'nun ölümüyle idarenin yükümlülükleri arasında herhangi illiyet bağı bulunmadığı, öte yandan her ne kadar araçta meydana gelen patlamayı gerçekleştiren failler bulunamamış olsa da faili meçhul tüm olayların terörle ilişkilendirilmesine imkan bulunmadığı,

araçta meydana gelen patlamaya ilişkin olarak yapılan soruşturma ve kovuşturmada olayın terör kaynaklı olabileceğine yönelik ciddi sayılabilecek hiçbir ifade yahut delil bulunmadığı, dava konusu zarar doğurucu ölüm olayında idarenin hizmet kusuru bulunmadığı gibi, sosyal risk ilkesi uyarınca dahi tazmin edilmesi gereken bir zarar doğmadığı gerekçesiyle, davanın 22/02/2019 tarihli davalı idare nezdinde yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemi yönünden incelenmeksizin reddine, davanın tazminat istemine ilişkin kısmının ise esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince. 09/02/2016 tarihinde sürücülüğünü ... isimli kişinin yaptığı... plakalı aracın içerisine yerleştirilen bombanın patlaması sonucunda araçta seyahat etmekte olan davacıların çocuğu ... ...nun hayatını kaybettiği, yapılan adli soruşturma üzerine araç sürücüsü...'in eşi ... ..., oğlu ... ve ... hakkında kasten öldürme suçundan kamu davası açıldığı ve ...

Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla anılan kişilerin tasarlayarak kasten adam öldürme suçundan mahkum edildikleri, karara karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi ....

Ceza Dairesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, anılan kararın CMK'nın 250/2 maddesi uyarınca ortadan kaldırılmasına ve sanıkların üzerlerine atılı suçu işlediklerine dair "her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delil elde edilemediğinden beraatlerine" karar verildiği, UYAP üzerinden Dairelerince yapılan inceleme neticesinde, bu karara karşı temyiz yoluna başvurulduğu ve Yargıtay ....

Ceza Dairesinin E:... sayılı dosyası üzerinden temyiz incelemesinin devam ettiği, uyuşmazlık konusu olayın terörden kaynaklandığının yargı kararı ile tespit edilmesi veya uyuşmazlık konusu olayın terörden ve yahut kamu görevlilerinden kaynaklandığını ispat edecek yeni delil elde edilmesi halinde, maddi ve manevi zararın karşılanması istemiyle yeniden idareye başvuru yapılabileceği açıklamasıyla davacılar tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacılar tarafından, idarenin vatandaşların can güvenliğini sağlamak zorunda olduğu, dava konusu patlamanın meydana geldiği araç sürücüsü ...'in PKK terör örgütü ile husumetinin olduğu, örgüt tarafından sevilmediği, hedef haline getirildiği, yapılan eylemin göz dağı vermek ve intikam almak amacıyla gerçekleştirildiği, dava konusu olay nedeniyle zararların tazmini gerekirken davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, davacıların temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacılar tarafından, müşterek çocukları ...'nun 09/02/2016 tarihinde, Şırnak ili, Uludere ilçesi, ... Köyünde... plakalı araçta meydana gelen patlamada hayatını kaybetmesinde davalı idarenin sorumluluğu bulunduğu ileri sürülerek uğradıkları zararın tazmin edilmesi istemli 22/02/2019 tarihli davalı idare nezdinde yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile müteveffanın annesi ... ve babası ... için ayrı ayrı 1.000,00 TL maddi, 100.000,00 TL manevi tazimatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

09/02/2016 tarihinde sürücülüğünü ... isimli kişinin yaptığı... plaka numaralı aracın içerisine yerleştirilen bombanın patlaması sonucunda araçta seyahat etmekte olan davacılar çocuğu ...'nun hayatını kaybettiği, yapılan adli soruşturma üzerine araç sürücüsü ...'in eşi ..., oğlu ... ... ve... hakkında kasten öldürme suçundan kamu davası açıldığı ve....

Ağır Ceza Mahkemesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla anılan kişilerin tasarlayarak kasten adam öldürme suçundan mahkum edildikleri, karara karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi.... Ceza Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla,...

Ağır Ceza Mahkemesi kararının CMK'nın 250/2 maddesi uyarınca ortadan kaldırılmasına ve sanıkların üzerlerine atılı suçu işlediklerine dair "her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delil elde edilemediğinden beraatlerine" karar verildiği, UYAP üzerinden Dairemizce yapılan incelemede neticesinde, anılan karara karşı Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı tarafından temyiz yoluna başvurulduğu ve Yargıtay ...

Ceza Dairesinin... tarih ve E:..., K... sayılı kararı ile eksik soruşturma sonucu verilen kararın bozulmasına karar verildiği görülmüştür.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın 125. maddesinin son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde de, idari eylem ve işlemlerden dolayı hakları muhtel olanların idareye karşı tam yargı davası açabilecekleri hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu edilen olay, 09/02/2016 tarihinde sürücülüğünü ... isimli kişinin yaptığı... plakalı aracın içerisine yerleştirilen bombanın patlaması sonucunda araçta seyahat etmekte olan davacılar çocuğu ...'nun hayatını kaybetmesine ilişkin olup; yapılan adli soruşturma üzerine araç sürücüsü ... ... eşi..., oğlu... ve ... hakkında kasten öldürme suçundan kamu davası açıldığı ve...

Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla anılan kişilerin tasarlayarak kasten adam öldürme suçundan mahkum edildikleri, karara karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Ceza Dairesi'nin ... tarih ve E..., K:... sayılı kararıyla,...

Ağır Ceza Mahkemesi kararının CMK'nın 250/2 maddesi uyarınca ortadan kaldırılmasına ve sanıkların üzerlerine atılı suçu işlediklerine dair "her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delil elde edilemediğinden beraatlerine" karar verildiği, Bölge İdare Mahkemesince UYAP üzerinden Mahkemelerince yapılan incelemede neticesinde, anılan karara karşı temyiz yoluna başvurulduğu ve Yargıtay ...

Ceza Dairesinin E:... sayılı dosyası üzerinden temyiz incelemesinin devam ettiği, belirtilmişse de UYAP üzerinden Dairemizce yapılan incelemede neticesinde, anılan karara karşı Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı tarafından temyiz yoluna başvurulduğu ve Yargıtay ... Ceza Dairesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile eksik soruşturma sonucu verilen kararın bozulmasına karar verildiği belirlenmiştir.

Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerden uyuşmazlık konusu olayın terörden kaynaklandığının yargı kararı ile tespit edilmesi veya uyuşmazlık konusu olayın terörden ve yahut kamu görevlilerinden kaynaklandığını ispat edecek yeni delil elde edilmesi halinde, maddi ve manevi zararın karşılanması istemiyle yeniden idareye başvuru yapılabileceği açıklamasıyla davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına ilişkin davacılar tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen kararının doğru ve yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Bölge idare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.