Danıştay 10. Daire E.2022/5416 K.2023/1278

2- … VEKİLLERİ : Av. …

İSTEMİN_KONUSU : … Bölge idare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacılar tarafından, çocukları … ve …'nun 15/07/2019 tarihinde Tunceli İli, Ovacık İlçesi, … Köyünde bulunan evlerinin önünde bölücü terör örgütü mensuplarınca tuzaklanan patlayıcının infilak etmesi neticesinde vefat etmeleri sebebiyle uğranıldığı ileri sürülen manevi zarara karşılık anne … için 600.000,00 TL, … için 600.000,00 TL olmak üzere toplam 1.200.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacıların tazminat istemlerinin kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge idare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davalı idarenin istinaf başvurusunun reddi, davacıların istinaf başvurularının kabulü ile davanın kabulü ile … için 600.000,00 TL, … için 600.000,00 TL olmak üzere toplam 1.200.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden iitibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, olayda sorumluluklarının bulunmadığı, hükmedilen tazminat tutarının yüksek olduğu iddialarıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacılar tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden, davacıların çocukları … ve …'nun 15/07/2019 tarihinde Tunceli İli, Ovacık İlçesi,.

Köyünde bölücü terör örgütü mensuplarınca tuzaklanan patlayıcının patlaması sonucu hayatlarını kaybettikleri, bunun üzerine davacılar tarafından 23/07/2019 tarihinde Tunceli Valiliği Zarar Tespit Komisyonuna başvurulduğu, Tunceli Valiliği Zarar Tespit Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararı ile davacılara 96.921,30 TL maddi tazminat ödenmesine karar verildiği, teklif edilen miktarın davacılar tarafından kabul edilmesi üzerine sulhnamenin imzalandığı,

akabinde davacılar tarafından 09/12/2019 tarihinde 2577 sayılı Kanunun 13. maddesi uyarınca davalı idareye başvuruda bulunularak olay nedeniyle uğradıklarını ileri sürdükleri manevi zararın giderilmesinin istenildiği, anılan başvurunun Tunceli Valiliği Zarar Tespit Komisyonunun … tarih ve E…. sayılı işlemi ile reddedilmesi üzerine anne … için 600.000,00 TL, … için 600.000,00 TL olmak üzere toplam 1.200.000,00 TL manevi idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır. İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Manevi tazminat, kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik olmayıp, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Manevi tazminatın bu niteliği gözetilerek belirlenmesi gerekmektedir.

Buna göre manevi tazminat takdir edilirken, davacılar yönünden, manevi tatmin duygusunu sağlanmaya yetecek, zarar yol açan idari eylem veya eylemsizlik sonucu duyulan elem ve ızdırabın kişi üzerindeki etki ve ağırlığını karşılayacak düzeyde olmasına; davalılar yönünden ise, hakkaniyet sınırlarını aşmayan, ölçülü, adil dengeyi sağlayacak ve aşırı mali külfet oluşturmayacak makul bir seviyede olmasına dikkat edilmesi gerektiği açıktır.

Bu durumda; dava konusu olay nedeniyle davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat tutarı fazla bulunduğundan, manevi tazminatın amaç ve niteliği dikkate alınmak suretiyle yukarıda belirtilen ölçütlere göre manevi tazminatın yeniden belirlenerek karar verilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, yeniden bir karar verilirken Bölge İdare Mahkemesi kararının yalnızca İçişleri Bakanlığı tarafından temyiz edildiğinin de göz önünde bulundurulması gerektiği de tabiidir.