Danıştay 10. Daire E.2022/5855 K.2025/4501

Dava konusu istem: Davacılar tarafından, 14/12/2015- 02/03/2016 tarihleri arasında sokağa çıkma yasağı ilan edilen Şırnak ili, Cizre ilçesinde yaşanan çatışmalar sırasında yakınları ...'in hayatını kaybetmesinde davalı idarenin sorumluluğunun bulunduğundan bahisle; uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık eş ... ve çocuklar ..., ..., ..., ... için ayrı ayrı 200,00 TL maddi (miktar artırım dilekçesi ile eş ... için 172.272,05 TL, çocuklar ... için 5.875,19 TL, ... için 11.016,27 TL, ... için 16.441,45 TL, ... için 28.617,83 TL) tazminat ile eş ... için 15.000,00 TL, çocukları için ayrı ayrı 5.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:...

K:...sayılı kararıyla; olayın meydana gelmesinde idarenin hizmet kusuru bulunmamakla birlikte, bölgede terör olaylarının cereyan etmesi sebebiyle olayın terör olayı olarak kabul edilmesi gerektiği, bu nedenle idarenin olayda sosyal risk ilkesi gereğince sorumluluğunun bulunduğu gerekçesiyle, maddi tazminat yönünden; yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen hesap raporunun hükme esas alınabilecek yeterlikte olduğu sonucuna varıldığı, davacıların maddi tazminat istemlerinin kabulü ile,

davacılardan ... için 172.272,05 TL, ... için 5.875,19 TL, ... için 11.016,27 TL, ... için 16.441,45 TL, ... için 28.617,83 TL maddi tazminatın adı geçen davacılara ödenmesine, manevi tazminat yönünden; davacıların manevi tazminat istemlerinin kabulü ile, ... için 15.000,00 TL, çocukları ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 5.000,00 TL manevi tazminatın davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; manevi tazminata ilişkin kısım yönünden davalı İçişleri Bakanlığının istinaf başvurusunun reddine, maddi tazminata ilişkin kısım yönünden davalı idarenin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine, maddi tazminat hesabının 5233 sayılı Kanun'a göre yapılması gerekirken genel hükümlere göre yapıldığı gerekçesiyle İdare Mahkemesi kararının maddi tazminata ilişkin kısmının kaldırılmasına, 5233 sayılı Kanun'a göre hesaplanan 31.085,95 TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 18/04/2016 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacılara miras hisseleri oranında ödenmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI: Davacılar tarafından, 5233 sayılı Kanun'un uyuşmazlıkta uygulanmasının zorunlu olmadığı, genel hükümler uyarınca açılan davanın genel hükümlere göre sonuçlandırılması gerektiği iddialarıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhine olan kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı İçişleri Bakanlığı tarafından, dava konusu olayın terör olayı olduğu, bu nedenle uyuşmazlığın 5233 sayılı Kanun kapsamında çözümlenmesi gerektiği, 5233 sayılı Kanun'da manevi tazminata yer verilmediği, hükmedilen manevi tazminat tutarlarının yüksek olduğu, davanın tümden reddi gerektiği iddialarıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının idareleri aleyhine olan kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMASI: Davalı İçişleri Bakanlığı tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının maddi tazminata ilişkin kısmının bozulması, manevi tazminata ilişkin kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacılar tarafından, 14/12/2015-02/03/2016 tarihleri arasında sokağa çıkma yasağı ilan edilen Şırnak ili, Cizre ilçesinde yaşanan çatışmalar sırasında yakınları ...'in hayatını kaybetmesinde davalı idarenin sorumluluğunun bulunduğundan bahisle; uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık maddi ve manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Taleple bağlılık ilkesi, medenî usul hukukunda yer alan yargılamaya hâkim olan ilkelerden bir tanesidir ve hâkimin, tarafların talepleriyle bağlı olduğunu, talepten fazlasına veya talepten başka bir şeye karar veremeyeceğini; ancak duruma göre talep sonucundan daha azına karar verebileceğini ifade eder. İdare hukukunun da yerleşik içtihatlarından olan "taleple bağlılık" ilkesi uyarınca, idari yargı mercilerinde açılan davalarda, idare mahkemelerinin davacının istemi ile bağlı olduğu, bu istemi genişletecek biçimde bir karar veremeyeceği açıktır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyize Bölge İdare Mahkemesi Kararının Ödenmesine Hükmedilen Maddi Tazminat Tutarına Yasal Faiz İşletilmesine İlişkin Kısmı Dışında Kalan Kısımlarının İncelenmesi:

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın belirtilen kısımları usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Temyize Konu Bölge İdare Mahkemesi Kararının Ödenmesine Hükmedilen Maddi Tazminat Tutarına Yasal Faiz İşletilmesine İlişkin Kısmının İncelenmesi:

Uyuşmazlıkta, davacılar tarafından dava dilekçesinde faiz talebinde bulunulmamasına rağmen, Bölge İdare Mahkemesince ödenmesine hükmedilen 31.085,95 TL'lik maddi tazminat tutarına yasal faiz işletildiği, bu durumun ise taleple bağlılık ilkesine aykırı olduğu sonucuna varıldığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hükmedilen maddi tazminat tutarına faiz işletilmesine ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.