Danıştay 10. Daire E.2022/6403 K.2025/4642

2- ... ... 8- ... 9- ... VEKİLLERİ : Av. ...

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

İSTEMLERİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacılar tarafından maliki oldukları Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, ... Mahallesi ... ada ... parsel sayılı taşınmazın TEDAŞ kavşağı (Demokrasi Kavşağı) olarak anılan katlı kavşak projesi nedeniyle değer ve kira kaybına uğradığı ileri sürülerek 10.000,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 726.047,51 TL) değer kaybı ve 10.000,00 TL kira kaybı olmak üzere toplam 736.047,51 TL maddi tazminatın kusursuz sorumluluk ilkesi gereğince idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, Mahkemelerince mahallinde gerçekleştirilen keşif neticesinde düzenlenen bilirkişi raporları, dava konusu taşınmazın katlı yol inşaatı bitim tarihinde tarla vasfında olması dikkate alınarak ve davacılar tarafından verilen miktar artırım dilekçesi gözetilerek taşınmazın değer kaybına ilişkin 145.209,50 TL maddi tazminat istemlerinin kabulüyle 10.000,00 TL'sine idareye başvuru tarihi olan 02/03/2020 tarihinden, 135.209,50 TL'sine 23/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, fazlaya ilişkin değer kaybı ve kira kaybı tazminatı istemleri yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu gerekçesiyle taraflarca yapılan istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI

Davacılar tarafından, taşınmazlarının imar planı öncesinde de, katlı yol inşaatı öncesinde de fiilen arsa vasfında olduğu, mücavir alan içerisinde kalıp elektrik, su gibi belediye hizmetlerinden yararlanıldığı, tarla vasfında olduğu değerlendirmesinin hatalı olduğu, maddi zararlarının tam olarak karşılanmadığı ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından, davanın süresinde olmadığı, dava konusu taşınmazda herhangi bir değer kaybı oluşmadığı, davanın reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Davacılar tarafından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup; davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüyle Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacılar tarafından maliki oldukları Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın TEDAŞ kavşağı (Demokrasi Kavşağı) olarak anılan katlı kavşak projesi nedeniyle değer ve kira kaybına uğradığı ileri sürülerek 10.000,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 726.047,51 TL) değer kaybı ve 10.000,00 TL kira kaybı olmak üzere toplam 736.047,51 TL maddi tazminatın kusursuz sorumluluk ilkesi gereğince idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

... İdare Mahkemesince yapılan ilk incelemeye esas ara kararı ile tazminata konu kavşak projesinin onaylanma tarihi, inşaata başlangıç tarihi ve hizmete açılma tarihinin sorulması üzerine Karayolları Genel Müdürlüğü 13. Bölge Müdürlüğü tarafından gönderilen ... tarih ve ... sayılı cevabi yazısından, Demokrasi Kavşağı (Tedaş Kavşağı) yapım projesinin 11/01/2016 tarihinde onaylandığı, 26/03/2015 tarihinde inşaasına başlanıldığı ve inşaatı tamamlanarak 2016 Haziran ayı ortalarında hizmete açıldığı bildirilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları idari dava türleri arasında sayılmış, 7. maddesinde, İdare Mahkemelerinde dava açma süresinin altmış gün olduğu hükme bağlanmış, 13. maddesinde ise, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların idari dava açmadan önce bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği,

bu isteklerinin kısmen veya tamamen reddi halinde, bu konudaki işlemin tebliğini izleyen günden itibaren veya istek hakkında altmış gün içinde cevap verilmediği taktirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren, dava açma süresi içinde dava açılabileceği hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu uyuşmazlıkta davacılar tarafından, taşınmazlarının Demokrasi Kavşağı (Tedaş Kavşağı) yapım projesi nedeniyle değer ve kira kaybına uğradığından bahisle ortaya çıktığı iddia edilen bu zararın idari eylemden kaynaklandığı, bu doğrultuda söz konusu projenin tamamlanarak 2016 Haziran ayı ortalarında hizmete açıldığı dikkate alındığında, davacıların eylemin idariliğini ve zararı en geç yolun hizmete açıldığı Haziran 2016 tarihinde öğrendiği, bu durumda;

davacıların, 2577 sayılı kanunun 13. maddesi uyarınca, Demokrasi Kavşağı (Tedaş Kavşağı) yapım projesinin tamamlanarak hizmete açıldığı Haziran 2016 tarihinden itibaren 1 yıl içinde ve en geç Haziran 2017 tarihine kadar zararın karşılanması istemiyle idareye başvurması ve talebinin reddi halinde işlemin tebliğinden itibaren 60 gün içinde veya talebin 60 gün içinde cevap verilmeyerek reddi halinde takip eden 60 gün içinde dava açması gerekirken,

bu süreler geçirildikten sonra 02/03/2020 tarihinde yapılan başvurunun idarelerce 06/03/2020 ve 22/04/2020 tarihlerinde reddedilmesi üzerine 30/04/2020 tarihinde açılan işbu davanın süresinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın kısmen kabulü, kısmen reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf istemlerinin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.