Danıştay 10. Daire E.2023/1341 K.2024/4951

2- ... Valiliği / ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Milli Emlak Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı, "6292 sayılı Kanunun 12 nci maddesi uygulaması (Hazineye ait tarım arazileri)" konulu yazısında yer alan "5) 6292 sayılı Kanunun 12 nci maddesinde akdi halefiyete ilişkin özel düzenleme bulunmadığından, mirasçılar ve paydaşlar dışında hak sahibi olan kişilerin satın alma haklarını başkalarına devretmeleri mümkün bulunmamaktadır." şeklindeki düzenlemenin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlık konusu işlemin, Hazineye ait tarım arazilerinin 6292 sayılı Kanun kapsamında satışına ilişkin illerden gelen yazılara ayrıntılı olarak cevap verilmesi amacıyla hazırlanan bir yazı olduğu, diğer bir ifadeyle bilgilendirme ve görüş yazısı niteliğinde bir işlem olduğu, bu haliyle dava konusu işlemin kesin ve yürütülebilir nitelikte bir işlem olmadığı anlaşıldığından, bu işlemin belirtilen kısmının iptaline yönelik olarak açılan davanın esasını inceleme olanağı bulunmadığı gerekçesiyle davanın esası incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMALARI : Davalı idareler tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava dosyasının incelenmesinden. Muğla ili, Seydikemer ilçesi, ... Mahallesinde bulunan, ... ada ... parsel sayılı 7.745,07 m²'lik Hazine arazisini satın almak amacıyla tarım arazilerinin satışına ilişkin dilekçe veren dava dışı şahsın söz konusu taşınmazı 6292 sayılı Kanun uyarınca satın almaktan vazgeçmesi ve davacıyı akdi halef tayin ederek davacıya muvafakat vermesi üzerine davacının muhtelif dilekçeleri ile anılan taşınmazı satın alma talebiyle başvuruda bulunduğu,

16/06/2021 tarihinde yaptığı başvurunun Muğla Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün ... tarih ve E-... sayılı işlemi ile reddi üzerine anılan işleme esas teşkil eden Milli Emlak Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı, "6292 sayılı Kanunun 12 nci maddesi uygulaması (Hazineye ait tarım arazileri)" konulu yazısında yer alan "5) 6292 sayılı Kanunun 12. maddesinde akdi halefiyete ilişkin özel düzenleme bulunmadığından, mirasçılar ve paydaşlar dışında hak sahibi olan kişilerin satın alma haklarını başkalarına devretmeleri mümkün bulunmamaktadır." şeklindeki düzenlemenin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun "İlk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülecek davalar" başlıklı 24. maddesinde, "1. Danıştay ilk derece mahkemesi olarak:

a) Cumhurbaşkanı kararlarına, b) Cumhurbaşkanınca çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dışındaki düzenleyici işlemlere, c) Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere, d) Danıştay İdari Dairesince veya İdari İşler Kurulunca verilen kararlar üzerine uygulanan eylem ve işlemlere, e) Birden çok idare veya vergi mahkemesinin yetki alanına giren işlere, f) Danıştay Yüksek Disiplin Kurulu kararları ile bu Kurulun görev alanı ile ilgili Danıştay Başkanlığı işlemlerine, karşı açılacak iptal ve tam yargı davaları ile tahkim yolu öngörülmeyen kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan idari davaları karara bağlar." hükmü yer almaktadır.

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin, bu Kanunla verilen görevleri yerine getirmek üzere kurulmuş "genel görevli" bağımsız mahkemeler olduğu hükme bağlandıktan sonra aynı Kanun'un, 3410 sayılı Kanun'un 1. maddesi ile değişik 5. maddesinde, idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derecede Danıştayda çözümlenecek olanlar dışındaki davaları çözümleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendinde, dilekçelerin görev ve yetki yönünden inceleneceği; 15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde ise, dava dilekçeleri üzerine yapılan ilk inceleme sonunda, adli yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine; idari yargının görevli olduğu konularda ise görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği hükmü bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Milli Emlak Genel Müdürlüğünün 04/05/2016 tarih ve 12631 sayılı, "6292 sayılı Kanunun 12 nci maddesi uygulaması (Hazineye ait tarım arazileri)" konulu yazısı incelendiğinde, Hazineye ait tarım arazilerinin 6292 sayılı Kanun kapsamında satışına ilişkin, idarelerine daha önce illerden gelen yazılara ayrıntılı olarak cevap verilmesi amacıyla belirlenen usul ve esaslara yer verilen yazının 78 il valiliğine gönderilen bir Genel Yazı olduğu anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, Hazineye ait tarım arazilerinin 6292 sayılı Kanun kapsamında satışına ilişkin usul ve esaslara yer verilen dava konusu Genel Yazı'nın, kamu kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlem niteliği taşıdığı, bu işleme karşı açılan davanın yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri gereğince ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülecek davalardan olduğu ve bu nedenle davanın Danıştayda incelenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesi kapsamında yer alan uyuşmazlıkta, davanın görev yönünden reddedilerek dosyanın Danıştay ilgili dairesine gönderilmesine karar verilmesi gerekirken, 2577 sayılı Kanun'un 14/3-d ve 15/1-b maddeleri uyarınca davanın esası incelenmeksizin reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında ve bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.