Danıştay 10. Daire E.2023/2692 K.2024/1413

Dava konusu istem: Davacı tarafından; kendi imkanlarıyla bir terör örgütü mensubunun yakalanmasını sağlaması nedeniyle, Terör Suçlarının Ortaya Çıkarılmasına veya Delillerin Ele Geçirilmesine ya da Suç Faillerinin Yakalanmasına Yardımcı Olanlara Verilecek Ödül Hakkındaki Yönetmelik kapsamında 3.000.000,00 TL ödül verilmesi gerekirken 150.000,00 TL ödül verildiğinden bahisle eksik verilen 2.850.000,00 TL ödülün, ödemenin yapıldığı 17/12/2021 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı tarafından sunulan videolar ve fotoğraflar ile davacının yakalanmasına sebebiyet verdiği kişinin niteliği de dikkate alındığında azami ödül miktarı olan 3.000.000,00 TL'nin ödenmesinin gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının Hatay ili Reyhanlı patlamasının failinin yakalanmasında ihbar etmenin ötesinde önemli ölçüde katkıda bulunduğu, yalnızca ihbarda bulunan kişi olarak değerlendirilmek suretiyle, ödül miktarının belirlenmesinde kullanılan takdir hakkında hakkaniyete uygunluk bulunmamakta ise de, yerindelik denetimi yapılmak suretiyle yargı kararı ile idarenin yerine geçerek idari işlem tesisine yönelik olarak (olayda ödül miktarının yargı kararı ile belirlenmesinin yerindelik denetimi yasağı kapsamında hukuken mümkün olmadığı) karar verilemeyeceği gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, idarece Terör Suçlarının Ortaya Çıkarılmasına veya Delillerin Ele Geçirilmesine ya da Suç Faillerinin Yakalanmasına Yardımcı Olanlara Verilecek Ödül Hakkındaki Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanan İçişleri Bakanlığı Terör Arananlar Listesinde vaat edilen 3.000.000,00 TL'lik ödül vaadine aykırı davranıldığı, ödül komisyonuna tanınan takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olamayacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, Hatay ili, Reyhanlı ilçesinde meydana gelen patlamanın faili olan terör örgütü mensubu E.B.'nin, kendi imkanlarıyla yakalanmasını sağladığı, bu nedenle ... tarih ve ... sayılı Ödül Komisyonu kararıyla 150.000,00 TL ödül verilmesine karar verildiği,

Terör Suçlarının Ortaya Çıkarılmasına veya Delillerin Ele Geçirilmesine ya da Suç Faillerinin Yakalanmasına Yardımcı Olanlara Verilecek Ödül Hakkındaki Yönetmelik kapsamında 3.000.000,00 TL ödül verilmesi gerektiği ileri sürülerek eksik ödenen ödülün ödenmesi istemiyle 23/12/2021 tarihinde davalı idareye yapılan başvurunun zımnen reddi üzerine söz konusu 2.850.000,00 TL ödülün eksik ödemenin yapıldığı 17/12/2021 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun ''Ödüllendirme'' başlıklı 19. maddesinde, ''İşlenişine iştirak etmemiş olmak koşuluyla bu Kanun kapsamına giren suçun ortaya çıkarılmasına veya delillerin ele geçirilmesine ya da suç faillerinin yakalanabilmesine yardımcı olanlara veya yerlerini yahut kimliklerini bildirenlere para ödülü verilebilir. Ödül miktarının belirlenmesi ve ödülün verilmesine ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.

05/11/2019 tarih ve 30939 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Terör Suçlarının Ortaya Çıkarılmasına veya Delillerin Ele Geçirilmesine ya da Suç Faillerinin Yakalanmasına Yardımcı Olanlara Verilecek Ödül Hakkında Yönetmelik'in "Ödül verilme şartları" başlıklı 4. maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğe göre para ödülü verilebilmesi için; a) Suçun, 3713 sayılı Kanun kapsamında bulunması, b) Verilen bilginin, suçun ortaya çıkarılmasına veya delillerin ele geçirilmesine ya da suç faillerinin yakalanabilmesine yardımcı olacak niteliği haiz olması, c) Ödüllendirilecek kişinin; suçun işlenişine iştirak etmemiş olması,

güvenlik korucuları ve gönüllü güvenlik korucuları hariç kolluk, askeri personel veya terörle mücadele ile görevli kamu personeli ya da istihbarat amaçlı süreli veya süresiz bilgisinden istifade edilen kişilerden olmaması, ç) Yardımcı olan tarafından verilen bilgilerin, (c) bendinde belirtilen kişiler tarafından daha önceden elde edilmemiş olması, gerekir. (2) Tanıklık sıfatı ile verilen bilgilere istinaden bu Yönetmelik hükümleri kapsamında ödüllendirme yapılamaz.

(3) Ödüllendirme için, bilgi verdiği tarihten itibaren en geç bir yıl içerisinde yardımcı olanın kendisinin ya da kanuni temsilcisinin yazılı olarak ilgili kolluk biriminden talepte bulunması gerekir. Öngörülen sürede yapılmayan ödül talepleri işleme alınmaz. (4) Ödüllendirilecek kişinin Türk vatandaşı olması şartı aranmaz."hükmü.

"Ödül miktarının belirlenmesi" başlıklı 5. maddesinde, "(1) 3713 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi kapsamında verilebilecek ödüllerin azami miktarları, sağlanacak bilgi, aydınlatılacak suç veya aranan fail dikkate alınarak Ödül Komisyonunca belirlenir ve ilan edilir. (2) Ödül Komisyonu tarafından belirlenen her bir ödül miktarı 200 bin Türk Lirasını geçemez.

Ancak, suç failinin terör örgütünde üst düzey yönetici olması veya ortaya çıkarılan suçun toplumda oluşturduğu infial ve etki de dikkate alınarak verilecek ödülün miktarı, Ödül Komisyonunun önerisi ve İçişleri Bakanının onayı ile 50 katına kadar artırılabilir.

(3) İkinci fıkradaki parasal sınır, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır ve bu hesaplamada bir Türk Lirasının küsuru dikkate alınmaz.

(4) Verilecek kesin ödül miktarına; a) Verilen bilginin suçun ortaya çıkarılmasına veya delillerin ele geçirilmesine ya da suç faillerinin yakalanabilmesine etkisi, b) Suç failinin terör örgütündeki hiyerarşik ve yönetsel konumu, c) Suçun işlenmesinin önlenmesi ile ortaya çıkacak kamu yararı, ç) Engellenen terör eyleminin meydana getirebileceği muhtemel sonuçların ağırlığı, d) Ele geçirilen silah, mühimmat ya da patlayıcı maddenin miktarı ve tesir gücü, e) Ele geçirilen delillerin terör örgütünün deşifre edilmesine veya suçların ortaya çıkarılmasına katkısı, dikkate alınarak Ödül Komisyonunca karar verilir.

(5) Bir kişi, bu Yönetmelik kapsamında birden fazla suçun aydınlanmasına veya birden fazla failin yakalanmasına yardımcı olursa, ödül miktarı aydınlatılmasına yardımcı olduğu her suç ve fail için ayrı ayrı belirlenebilir. (6) Verilebilecek azami ödül miktarının Ödül Komisyonunca ilan edilmiş olması halinde ilan edilen ödül miktarının üst sınırından fazla ödül verilemez.

Bununla birlikte, 3713 sayılı Kanun kapsamındaki suç ve faillerinin ilan edilmemiş olması, bu suçların ortaya çıkarılmasına veya delillerin ele geçirilmesine ya da suç faillerinin yakalanabilmesine yardımcı olanlara ödül verilemeyeceği şeklinde yorumlanamaz. Bu durumda yardımcı olanlara bu maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen esaslar çerçevesinde verilecek ödül miktarı Ödül Komisyonu tarafından belirlenir."hükmü.

"İlan" başlıklı 6. maddesinde, "(1) Ödül vaadiyle aranan terör suçlularına ilişkin bilgiler ve fotoğrafları ile aydınlatılacak suça ilişkin gerekli görülen bilgiler ve yardımcı olanlara verilebilecek azami ödül miktarları her türlü iletişim aracı ve internet/dijital ortamda yayımlanabilir. İlanların yayımlanması ve yayımdan kaldırılmasına yönelik işlemler Ödül Komisyonunca belirlenen usulle yerine getirilir.

(2) Ödül vaadiyle aranan terör suçluları, terör örgütündeki hiyerarşik konumları ve/veya yaptıkları eylemin sonuçlarının ağırlığına göre Ödül Komisyonunca gruplandırılarak ve her bir grupta yer alanlara verilebilecek azami ödül miktarı belirtilmek suretiyle ilan edilebilir." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden. 08/09/2020 tarihli Yakalama ve Muhafaza Altına Alma Tutanağında; "yeteri kadar personel ile ivedilikle ihbarda belirtilen Yayladağı ilçesi, Denizgören Mevkiine araştırma yapmak amacıyla 08/09/2020 günü, saat 14.00 sıralarında geçildiğinin, şüpheli şahsın bulunmasına yönelik belirtilen bölgede Suriye sınırına yakın ormanlık alan içerisinde şüphelinin yakalanmasına yönelik araştırmalar devam ettiği sırada,

Alo 140 Terör İhbar Hattını arayan (X) şahısla TEM Şube Müdürlüğü hizmetlerinde kullanılan GSM hattı ile irtibata geçildiğinin ve ihbarcı şahsın vermiş olduğu bilgiler doğrultusunda araştırmalar devam ettiği sırada eşkale uyan erkek bir şahsın ormanlık alan içerisinden Suriye sınırı istikametine doğru kaçtığının görüldüğünün, bunun üzerine şüphelinin durması yönünde ve şüphelinin duyabileceği bir şekilde yüksek sesle uyarılarda bulunulduğunun, şüpheli şahsın Suriye sınırı istikametine doğru kaçmaya devam ederken dağlık alanda kayalıklardan yere düşmesi sonucu yakalandığının" belirtildiği, ... tarih ve ... sayılı Ödül Komisyonu kararında;

terör arananlar listesinin mavi renk kategorisinde yer alan örgüt mensubunun yakalanarak etkisiz hale getirildiği ve böylelikle olası terör eylemlerinin engellendiği belirtilerek ihbarcıya 150.000,00 TL ödül verilmesine karar verildiği, İçişleri Bakanlığının internet sitesinde yayınladığı Terör Arananlar Listesinde mavi liste için azami 3.000.000,00 TL'ye kadar ödül verilebileceğinin belirtildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde azami miktarı aşmamak kaydıyla ödülün miktarının tespit edilmesinde Ödül Komisyonunun takdir yetkisinin bulunduğu ancak idareye tanınan söz konusu takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olarak yargı denetimine tabi bulunduğu sonucuna varılmaktadır.

Davalı idarece, terör nedeniyle arananlar listesinde mavi kategoride yer alan teröristin yakalanması sebebiyle davacının yalnızca ihbarda bulunduğu değerlendirilerek Ödül Komisyonu kararıyla 150.000,00 TL para ödülü verilmesine karar verilmiş ise de, dosyada bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesinden davacının yalnızca ihbarda bulunmadığı, çok sayıda vatandaşın ölümüne ve yaralanmasına sebebiyet veren Hatay ili, Reyhanlı ilçesinde meydana gelen patlamanın faili olan şahsa yönelik ihbarda belirtilen bölgede araştırmalar devam ederken davacıyla GSM hattı ile irtibata geçilmesi suretiyle alınan bilgiler doğrultusunda şahsın yakalandığı,

böylece davacının şahsın yakalanmasına fiili olarak da yardımcı olduğu görüldüğünden ödül miktarının belirlenmesinde davalı idarece açık takdir hatası yapıldığı ve ölçülülük ilkesine aykırı davranıldığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, davalı idarece takdir yetkisi çerçevesinde ödülün azami miktarın altında 150.000,00 TL olarak ödenmesine karar verilmişse de, davacının yakalanmasını sağladığı kişinin niteliği, yakalanmasına olan katkısı dikkate alındığında azami ödül miktarı olan 3.000.000,00 TL'nin ödenmesinin gerektiği kanaatine varıldığından eksik ödenen 2.850.000,00 TL'nin davacıya ödenmesine karar verilmesi gerekirken aksi yönde verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.