Danıştay 10. Daire E.2023/4970 K.2023/4544

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca hazırlanan Tetkik Hâkiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra davacının yürütmenin durdurulması istemi incelenmeksizin gereği görüşüldü:

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin bu Kanun'la verilen görevleri yerine getirmek üzere kurulmuş "genel görevli" mahkemeler olduğu, aynı Kanun'un 3410 sayılı Kanun'un 1. maddesi ile değişik 5. maddesinde, idare mahkemelerinin vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla, ilk derecede Danıştay'da çözümlenecek olanlar dışındaki davalara bakacağı.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesinde, göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanun'da veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması hâlinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu hükme bağlanmış.

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun "İlk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülecek davalar" başlıklı 24. maddesinde de, ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülecek davalar tek tek sayılmıştır.

2577 sayılı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendinde, dilekçelerin görev ve yetki yönünden inceleneceği, 15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, ise dava dilekçeleri üzerine yapılan ilk inceleme sonunda adli yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine; idari yargının görevli olduğu konularda ise görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği hüküm altına alınmıştır.

Dosyanın incelenmesinden; Türkiye İstatistik Kurumu tarafından belirlenen son altı aylık (2023 yılı Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran) Tüketici Fiyat Endeksi oranlarının iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Düzenli hâle koymak, düzen vermek olarak tanımlanabilecek olan düzenleme, kamu hukukunda kural koyma ile eş anlamlıdır. Kural ise hukukta sürekli, soyut, objektif ve genel durumları belirleyen norm olarak tanımlanır.

Bu bağlamda idare, Anayasa ve yasal düzenlemelerden aldığı yetki ile kural koyma, düzenleme yapma yetkisine sahiptir. Düzenleme yetkisini kullanarak yönetmelik, genelge gibi düzenleyici işlemleri yapan idarenin bir işleminin düzenleyici nitelik taşıdığının kabul edilebilmesi için söz konusu işlemin sürekli, soyut, objektif, genel durumları belirleyen ve gösteren hükümler içermesi, başka bir ifadeyle belirtilen nitelikte kurallar koymuş olması gerekir.

Bakılan uyuşmazlıkta, her ayın ilk haftası Türkiye İstatistik Kurumunun internet sitesinde Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) artış oranının yıllık ve aylık olarak haber bülteni şeklinde yayımlandığı, bu haber bültenlerinde hesaplamaların ne şekilde yapıldığına yönelik kurallara yer verilmediği, yalnızca istatistiksel bilgilerin ilan edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, söz konusu artış oranları ülke çapında uygulanacak olsa da bu artış oranlarının ilanına ilişkin işlemlerin sürekli, soyut, objektif, genel durumları belirleyen ve gösteren hükümler içermediği, bir kural koymadığı dikkate alındığında, bakılan davanın, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri gereğince ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülecek davalardan olmadığı anlaşılmakta olup İdare Mahkemesince incelenmesi gerekmektedir.

Nitekim, Türkiye İstatistik Kurumunca ilan edilen 2021 yılı Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık ayları Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) artış oranlarının iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılan davada, Dairemizin 10/01/2022 tarih ve E:2022/14, K:2022/14 sayılı kararıyla da davanın görev yönünden reddine, dava dosyasının Ankara İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, bunun üzerine yapılan yargılama sonucunda ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davanın incelenmeksizin reddine karar verildiği, bu karara karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun da … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih E:…, K:… sayılı kararıyla kesin olarak reddedildiği UYAP sistemi üzerinden yapılan araştırma sonucu görülmüştür.

(X)-KARŞI OY

Dava, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından belirlenen son altı aylık (2023 yılı Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran) Tüketici Fiyat Endeksi oranlarının iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılmıştır.

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin bu Kanun'la verilen görevleri yerine getirmek üzere kurulmuş "genel görevli" mahkemeler olduğu, aynı Kanun'un 3410 sayılı Kanun'un 1. maddesi ile değişik 5. maddesinde, idare mahkemelerinin vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla, ilk derecede Danıştay'da çözümlenecek olanlar dışındaki davalara bakacağı.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesinde, göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanun'da veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması hâlinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu hükme bağlanmış.

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun "İlk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülecek davalar" başlıklı 24. maddesinde de, ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülecek davalar tek tek sayılmıştır.

Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı'nca ilan edilen Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) artış oranlarının ülke çapında uygulanacak genel düzenleyici işlem niteliğinde olduğu dikkate alındığında, bakılan davanın ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülmesi gerektiği düşüncesiyle Daire kararına katılmıyoruz.