Danıştay 10. Daire E.2023/5012 K.2023/4645

Davacı … tarafından; kendisine ait kişisel verilerin açık kimlik bilgileri ile birlikte UYAP sistem dosyalarına işlenmek suretiyle hukuka aykırı olarak yayıldığından bahisle söz konusu kayıtların dosya sistemlerinden kaldırılması ve kişisel verilerinin yayılması sebebiyle 100.000,00 TL manevi tazminatın tarafına ödenmesi talebiyle Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığına yaptığı … tarih ve … sayılı başvurunun zımnen reddine yönelik işlemin iptali ile 100.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığına karşı açılan davada,

Kocaeli 1. İdare Mahkemesinin uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 28/02/2023 tarih ve E:2023/242, K:2023/325 sayılı kararı ile Ankara 25. İdare Mahkemesinin uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Kocaeli İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 10/04/2023 tarih ve E:2023/535, K:2023/514 sayılı kararı üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tam Yargı Davalarında Yetki" başlıklı 36 . maddesinde "idari sözleşmelerden doğanlar dışında kalan tam yargı davalarında yetkili mahkeme, sırasıyla a) zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili, b) zarar bayındırlık, ulaştırma gibi bir hizmetten veya idarenin herhangi bir eyleminden doğmuş ise hizmetin görüldüğü veya eylemin yapıldığı yer c) diğer hallerde davacının ikametgahının bulunduğu yer idare mahkemesidir." hükmüne yer verilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezince 25-26 Aralık 2021 ve 26-27 Kasım 2022 tarihlerinde yapılan adli yargı hakim adaylığı yazılı yarışma sınavlarından başarılı olup mülakata katılmaya hak kazanan davacı … tarafından, Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün … tarih ve … ile … tarih ve … sayılı yazılarıyla hakkında yürütülen güncel soruşturma ve kovuşturma bilgilerinin istenmesi üzerine Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığı Bakanlık ve HSK Bürosu tarafından söz konusu bilgilerin ilgili mahkeme ve birimlerden temin edilmesi amacıyla dağıtımlı olarak yazılan … tarih ve …,

… tarih ve … sayılı yazılar ekinde gönderilen listede davacıya ait kişisel verilerin açık kimlik bilgileri ile birlikte UYAP sistem dosyalarına işlenmek suretiyle hukuka aykırı olarak yayıldığından bahisle söz konusu kayıtların dosya sistemlerinden kaldırılması ve kişisel verilerinin yayılması sebebiyle 100.000,00 TL manevi tazminatın tarafına ödenmesi talebiyle Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığına yapılan … tarih ve … sayılı başvurunun zımnen reddine yönelik işlemin iptali ile 100.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İdari işlem, genel olarak, idare fonksiyonunun yerine getirilmesi amacıyla yapılan irade açıklaması olarak tanımlanabilir.

İdare fonksiyonu ise devletin, yasama, yargı ve hükümet etme fonksiyonları dışında kalan işlerden meydana gelir.

Yargısal işlemlere gelince, yargı fonksiyonunun yerine getirilmesi amacıyla, başka anlatımla, hukuki bir uyuşmazlığa çözüm üretmek için bağımsız mahkemelerce yargısal usuller izlenerek tesis edilen işlemlerdir. O halde, bir işlemin yargısal işlem olarak nitelendirilebilmesi için üç koşulun bir arada bulunması gerekmektedir:

1. İşlemin hukuki bir uyuşmazlığa çözüm üretmek için tesis edilmiş olması

2. İşlemin bağımsız mahkemelerce tesis edilmiş olması

3. İşlemin yargısal usuller izlenerek tesis edilmiş olması

Uyuşmazlıkta, Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından adli yargı hakim adaylığı yazılı yarışma sınavlarından başarılı olup mülakata katılmaya hak kazanan aday adaylarına ilişkin soruşturma ve kovuşturma güncel bilgilerinin Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğüne gönderilmesi görevi ne yargısal usuller izlenerek yerine getirilecek niteliktedir ne de hukuki bir uyuşmazlığa çözüm üretmek amacına yöneliktir. Bu nedenle belirtilen görevin yerine getirilmesi yargısal bir işlem tesisini gerektirmeyecek, yargı fonksiyonunun yerine getirilmesi kapsamında da değerlendirilmeyecektir.

Buna göre, Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından adli yargı hakim adaylığı yazılı yarışma sınavlarından başarılı olup mülakata katılmaya hak kazanan aday adaylarına ilişkin soruşturma ve kovuşturma güncel bilgilerinin Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğüne gönderilmesi, idari usuller izlenerek tesis edilen idari bir işlem niteliği taşımakta, idare fonksiyonunun yerine getirilmesi kapsamında bulunmaktadır.

Bu bildirimin davacıya ait kişisel verilerin açık kimlik bilgileri ile birlikte UYAP sistem dosyalarına işlenmek suretiyle yapılmasından kaynaklanan zararın da Anayasanın "Hakimlik ve savcılık mesleği" başlıklı 140. maddesinin "Hakimler ve savcılar idari görevleri yönünden Adalet Bakanlığına bağlıdırlar." kuralını içeren 6. fıkrası uyarınca, Adalet Bakanlığının hukuki sorumluluğunu gerektireceği açıktır.

Buna göre, her ne kadar davacı tarafından uğranıldığı ileri sürülen zarardan Adalet Bakanlığının sorumlu tutulması gerekmekteyse de, tam yargı davası niteliğinde olan davada uğranıldığı ileri sürülen zararın, Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen hizmet nedeniyle oluştuğu ve hizmetin Kocaeli ilinde görüldüğü dolayısıyla davanın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı Kanun'un 36. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca zararın meydana geldiği ve hizmetin görüldüğü yer olan Kocaeli ilinin yargı çervesi bakımından bağlı bulunduğu Kocaeli İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır.