Danıştay 10. Daire E.2023/6221 K.2025/3680

Dava konusu istem: Davacı tarafından; özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve çalışma izninin yenilenmesi için yaptığı başvuru üzerine, hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz değerlendirildiğinden bahisle, silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve çalışma izninin yenilenmesi talebinin reddedilerek silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartının iptal edilmesi yolunda tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında, 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin (d) bendinde sayılan suçlardan olan kasten yaralama suçu ile ilgili olarak yapılan yargılama neticesinde 1 yıl 1 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği ve kararın bu haliyle kesinleştiği, davacının yargılandığı davadaki suçun, 5188 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında idare tarafından yapılan arşiv araştırması/güvenlik soruşturması sonucunda saptanması üzerine,

davacının silahlı özel güvenlik kimlik kartının yenilenmesi isteminin reddedilerek silahlı özel güvenlik kimlik kartı ve çalışma izninin iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı, öte yandan, her ne kadar davacı tarafından; yargılandığı davada hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, bu kararın hükmolunan cezanın belli bir denetim süresi içerisinde sonuç doğurmaması,

denetim süresi boyunca kasıtlı bir suç işlenmezse ve yükümlülüklere uygun davranılırsa ceza kararının ortadan kaldırılmasına ve davanın düşmesine yol açan bir cezanın bireyselleştirilmesi kurumu niteliğinde olduğu, emsal Mahkeme kararlarının bulunduğu, kamu yararının ve hizmet gereklerininin gözetilmediği, hukuka aykırılık olduğu ileri sürülmekte ise de, davacı hakkında ortada mahkumiyet kararı olmasa bile,

özel güvenlik hizmetinin niteliği dikkate alındığında, kasten işlenen suç nedeniyle verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının, güvenlik soruşturması sonucunun olumsuz olarak değerlendirilmesine neden olacağı ve özel güvenlik görevlisi kimlik kartı ve çalışma izninin yenilenmemesi işlemine dayanak alınabileceği, ayrıca güvenlik/arşiv araştırmasının ve dolayısıyla dava konusu işlemin usule ve mevzuata uygun olarak yürütüldüğü, uyuşmazlığa konu işlemde hukuka aykırı bir durumun tespit edilemediği, aksi durumun ise ortaya koyulamadığı anlaşıldığından,

davacı iddiaları yerinde görülmeyerek itibar edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, silahlı özel güvenlik görevlisi olarak yıllardır çalışıp ailesinin ve kendisinin geçimini sağladığı, silahlı özel güvenlik belgesinin iptal edilmesi nedeniyle işten çıkarıldığı, hükmün açıklanmasının geri bırakılması halinde denetim süresi içerisinde kasıtlı bir suç işlenmez ve yükümlülüklere uygun davranılırsa ceza kararının ortadan kalkacağı, cezanın hiçbir hukuki sonuç doğurmayacağı, Anayasal bir hak olan çalışma hakkının engellendiği, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, temyiz isteminin kabul edilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve çalışma izninin yenilenmesi istemiyle yaptığı başvurunun, komisyon kararı olmaksızın Özel Güvenlik Şube Müdürü tarafından sunulması üzerine Vali adına İl Emniyet Müdür Yardımcısı 2. Sınıf Emniyet Müdürü "Olur"u ile reddedilmesine ilişkin Antalya Valiliğinin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

26/06/2004 tarih ve 25504 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un "Özel güvenlik komisyonu" başlıklı 4. maddesinde, Özel güvenlik komisyonunun, Kanunda belirtilen özel güvenlikle ilgili kararları almak üzere valinin görevlendireceği bir vali yardımcısının başkanlığında, il emniyet müdürlüğü, il jandarma komutanlığı, ticaret odası başkanlığı, sanayi odası başkanlığı temsilcisinden oluşacağı, sanayi odasının bulunmadığı illerde komisyona ticaret ve sanayi odası başkanlığının temsilcisinin katılacağı,

özel güvenlik izni verilmesi ya da bu uygulamanın kaldırılması için başvuran kişi ya da kuruluşun temsilcisinin ilgili komisyon toplantısına üye olarak katılacağı kuralına yer verilmiş; anılan Kanun'un 10. maddesinde, özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar sayılmış.

"Çalışma izni" başlıklı 11. maddesinde, özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilecekler ile özel güvenlik şirketlerinde, alarm izleme merkezlerinde ve özel güvenlik eğitimi verecek kurumlarda kurucu ve/veya yönetici olarak çalışacaklar hakkında valilikçe güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacağı, soruşturma sonucu olumlu olanlara, bu Kanunun 14. maddesinde belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla bitirmiş olmak şartıyla, valilikçe çalışma izni verileceği.

"Kimlik" başlıklı 12. maddesinde, özel güvenlik görevlilerine valilikçe kimlik kartı verileceği düzenlenmiş olup.

07/10/2004 tarih ve 25606 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik'in "Özel Güvenlik Komisyonu" başlıklı 5. maddesinde, Kanunun 3 üncü maddesinde belirtilen istisnai haller dışında, özel güvenlik hizmetlerinin yerine getirilmesinin özel güvenlik komisyonunun kararı üzerine valinin iznine bağlı olduğu.

"Özel Güvenlik Görevlisi Çalışma İzni" başlıklı 17. maddesinde, özel güvenlik görevlilerinde ve yöneticilerde aranan şartlardan herhangi birisinin kaybedildiğinin tespiti halinde kimlik kartının ve çalışma izninin Bakanlıkça/valiliklerce iptal edileceği kurallarına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Mevzuat düzenlemeleri bir bütün halinde değerlendirildiğinde, özel güvenlik kimlik kartı ve özel güvenlik çalışma izni başvurularının vali yardımcısı başkanlığında toplanan ve birden çok katılımcının bulunduğu bir komisyonca değerlendirilmesi akabinde valilik makamının ya da onun yetkilendirdiği bir makamca sonuçlandırılmasının öngörüldüğü, özel güvenlik çalışma izni işlemlerinde komisyon kararı olmaksızın valilik makamınca ya da onun yetkilendirdiği bir makamca tek başına işlem tesis edilebileceği yönünde bir düzenleme öngörülmediği, başka bir ifadeyle işleme ilişkin yetkinin komisyon ile valilik makamı ya da onun görevlendirdiği makam tarafından birlikte değerlendirme yapılarak kullanılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; dava konusu işlemin komisyon kararı olmaksızın Özel Güvenlik Şube Müdürü 4. Sınıf Emniyet Müdürü tarafından sunulması üzerine Vali adına İl Emniyet Müdür Yardımcısı 2. Sınıf Emniyet Müdürü "Olur"u ile tesis edildiği görülmekte olup, özel güvenlik kimlik kartına ve özel güvenlik çalışma iznine yönelik tesis edilecek işlemin öncelikle bir komisyon kararına dayanması akabinde yetkili makama olur için sunulması gerektiğinden, komisyon kararı olmaksızın işlem tesis edilemeyeceği dolayısıyla dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı açıktır.

Öte yandan, 30/11/2024 tarih ve 32738 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 7533 sayılı Dahiliye Memurları Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 28. maddesi ile 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan “veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş” ibaresi madde metninden çıkarılmış,

bendin (2) numaralı alt bendine “mahkûm olmamak” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya bu suçlardan hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmemiş olmak” ibaresi eklenmiş, (3) numaralı alt bendinde yer alan “Anayasal düzene” ibaresi “Devletin güvenliğine, anayasal düzene” şeklinde değiştirilmiş ve “soruşturma veya” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 7. maddesinin 2. fıkrasında, " Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur." hükmü yer almaktadır. Kanunlarda yapılan değişikliklerin lehe kanun değişikliği niteliğinde olması halinde, idari yargı yerlerince de yargılama aşamasında yapılan lehe kanun değişikliklerinin ilgili kişiler hakkında uygulanmasına bir engel bulunmamaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, her ne kadar dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkum olmamak şartı özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar arasında sayılmış ise de yukarıda yer verilen 30/11/2024 tarihli Kanun değişikliği ile "veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş" ibaresinin madde metninden çıkarılması suretiyle,

kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkum olup da hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen kişiler yönünden lehe düzenleme yapılarak bu kişilerin Kanun'da belirtilen diğer şartları taşımaları halinde özel güvenlik görevlisi olabilmelerine olanak sağlandığından ve söz konusu değişikliğin davacının lehine sonuç doğurması hasebiyle yargı yerlerince de dikkate alınması gerektiğinden,

dava konusu işlemin davacı hakkında "kasten yaralama" suçundan 1 yıl 1 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırıldığına ve hükmün açıklanmasının geri bırakıldığına yönelik sebep unsurunda da bu gerekçeyle hukuka uygunluk görülmemiştir.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.