Danıştay 10. Daire E.2023/739 K.2023/1391

Davanın_özeti

Poliomyelit sekeli tanısına sahip olan ve %50 oranında ortopedik engeli bulunan davacı tarafından, uzun yürüme ortezi mekanik eklemli cihaz (yetişkin) bedelinin ödenmeyen kısmının ödenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumu İzmir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Alsancak Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezinin … tarih ve … sayılı işlemi ile anılan işlemin dayanağı Sağlık Uygulama Tebliğinin 3.1.1 maddesinin 10. fıkrası ile tavan fiyatın belirlendiği Ek-3C-2 Eksternal Alt ve Üst Ekstremite Gövde Protez Ortezler Listesi kısmının iptali ve yürütülmesinin durdurulması ile ek ödeme olarak yapılan 28.600,00 TL'nin yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca hazırlanan Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra, dava dilekçesi öncelikle 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (g) bendi gereğince anılan Kanun'un 3. ve 5. maddelerine uygun olup olmadığı yönünden incelenerek gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idari davaların, Danıştay, İdare Mahkemesi ve Vergi Mahkemesi Başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; dilekçelerde tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin gösterileceği belirtilmiş.

5. maddesinde de, her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı, ancak aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile dava açılabileceği, birden fazla şahsın müşterek dilekçe ile dava açabilmesi için davacıların hak veya menfaatlerinde iştirak bulunması ve davaya yol açan maddi olay veya hukuki sebeplerin aynı olması gerektiği kurala bağlanmıştır.

Aynı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (g) bendinde, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden inceleneceği; 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde ise, 14. maddenin 3. fıkrasının (g) bendinde yazılı halde otuz gün içinde 3. ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği kuralına yer verilmiştir.

1) Dava konusu edilen Sosyal Güvenlik Kurumu İzmir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Alsancak Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezinin … tarih ve … sayılı bireysel işlemi bakımından;

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinde ise, kamu kurum ve kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlerin iptali istemiyle açılacak davalarda, ilk derece mahkemesi olarak Danıştayın görevli olduğu kurala bağlanmıştır.

Öte yandan, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun ''Uyuşmazlıkların çözüm yeri'' başlıklı 101. maddesinde de, ''Bu Kanun'da aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür.'' hükmü yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Kanun maddelerine göre, 5510 sayılı Kanun'un ve bu Kanun'a dayanılarak çıkarılan düzenleyici işlemlerin uygulanması sonucunda tesis edilen bireysel işlemlerden kaynaklanan uyuşmazlıkların görüm ve çözümünde iş mahkemesinin görevli olduğu; sözü edilen Kanun'un uygulanmasını göstermek için çıkarılan düzenleyici işlemlere karşı açılan davaların ise, ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda görüleceği hususunda duraksama bulunmamaktadır.

Dava dilekçesinin incelenmesinden; poliomyelit sekeli tanısına sahip olan ve %50 oranında ortopedik engeli bulunan davacının, 1986 yılından itibaren uzun yürüme ortezi mekanik eklemli cihaz kullanmakta olduğu, söz konusu cihazın arızalanması üzerine 15/10/2022 tarihli fatura ile 30.022,90 TL bedel karşılığında temin edilen cihazın 1.422,90 TL’lik kısmının Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılandığı, 28.600,00 TL’sinin ise davacı tarafından ödendiği, ödenen kısmın karşılanması talebiyle 01/12/2022 tarihinde Sosyal Güvenlik Kurumuna başvuruda bulunulduğu,

Sosyal Güvenlik Kurumunun … tarih ve … sayılı işlemiyle "Sağlık Uygulama Tebliği ve eki listelerde yer alan tıbbi malzemeler ile bunların temin edilmesine ilişkin kriterlerin 5510 sayılı Kanun’un 63. maddesi gereği bilimsel komisyonlar ve Sağlık Bakanlığının görüşünün alınarak yayımlandığı, belirlenen fiyatların Sağlık Uygulama Tebliği eki listelerde yayımlanmak suretiyle uygulandığı,

Sağlık Uygulama Tebliğinin 3.1.1. maddesinin onuncu fıkrasına göre Sağlık Uygulama Tebliği eki listelerde yer alan tıbbi malzeme birim fiyatlarının Tebliğ'de belirtilen istisnalar hariç tavan fiyatlar olduğu" gerekçesiyle başvurunun reddedilmesi üzerine anılan ret işlemi ve işlemin dayanağı Sağlık Uygulama Tebliği'nin 3.1.1. maddesinin 10. fıkrası ile tavan fiyatın belirlendiği Ek-3C-2 Eksternal Alt ve Üst Ekstremite Gövde Protez Ortezler Listesi kısmının iptali ile ek ödeme olarak yapılan 28.600,00 TL'nin yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, UYAP üzerinde yapılan araştırmada davacının, kamu çalışanı olarak çalışmasının bulunmadığı, 5510 sayılı Kanun'un 4. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında sigortalı olduğu görülmektedir.

Bu durumda, uyuşmazlığın, tıbbi cihaz bedelinin ödenmemesine ilişkin işlemin iptali ile ödenen bedelin tazmini isteminden kaynaklanan kısmının, 5510 sayılı Kanun'un 101. maddesi uyarınca iş mahkemesinde; Sağlık Uygulama Tebliği'nin ilgili hükümlerinin iptaline ilişkin kısmının ise Danıştayda görülmesi gerekmekte olup, adli ve idari yargı olmak üzere iki ayrı yargı düzeninde görülmesi gereken, bu nedenle yargı düzenleri yönünden aralarında hukuki birlik bulunmayan iki ayrı işleme yönelik tek dilekçeyle açılan bu davanın tamamının Danıştayda görülmesine olanak bulunmamaktadır.

Bu itibarla, davacı tarafından, yukarıda aktarılan şekilde 5. maddeye uygun olarak yenilenecek dilekçe ile yeniden dava açılması ve bu dilekçede, tıbbi cihaz bedelinin ödenmemesine ilişkin uygulama işlemi ile cihaz bedelinin ödenmesine yönelik herhangi bir isteme yer verilmeksizin, düzenleyici işlemin iptali istenilen kısım veya kısımlarının hukuka aykırılık sebepleriyle birlikte, menfaat bağı kurulmak suretiyle hiçbir tereddüde yer vermeyecek şekilde açıkça belirtilmesi gerekmektedir.

2) Dava konusu edilen bireysel işlemin dayanağı düzenleyici işlem bakımından:

Bir düzenleyici işleme karşı açılan iptal davasında, idari işlemin unsurları açısından hukuka aykırılık bulunduğu iddiasıyla düzenleyici işlemin tamamının iptali istenebileceği gibi, düzenleyici işlemin belirli maddelerin iptalinin istenebilmesi de mümkündür. Ancak, her durumda iptali istenilen maddelerin tereddüte yer bırakmayacak şekilde açıkça belirtilmesi ve maddelerin davacının menfaatini nasıl etkilediği konusunun ortaya konulması gerekmektedir.

Dava dilekçesinin incelenmesinden, uzun yürüme ortezi mekanik eklemli cihaz (yetişkin) bedelinin ödenmeyen kısmının ödenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumu İzmir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Alsancak Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezinin … tarih ve … sayılı işleminin dayanağı "Sağlık Uygulama Tebliğinin 3.1.1 maddesinin 10. fıkrası ile tavan fiyatın belirlendiği Ek-3C-2 Eksternal Alt ve Üst Ekstremite Gövde Protez Ortezler Listesi kısmının" iptali ve yürütülmesinin durdurulmasının istenildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davacı tarafından dava dilekçesinde, 24/03/2013 tarih ve 28597 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği'nin 3.1.1. maddesinin 10. fıkrasının iptalinin istenip istenmediğinin açıkça anlaşılamadığı, ayrıca anılan Tebliğ'in “Eksternal Alt ve Üst Ekstremite / Gövde Protez Ortezler Listesi (EK-3C-2)” listesinin iptali istenilmekle birlikte; anılan listenin çok sayıda tıbbi malzemeye ilişkin belirlemeler içerdiği, … kodlu ''Uzun Yürüme Ortezi Mekanik Eklemli(Yetişkin)" adlı tıbbi malzeme için belirlenen bedelin iptalinde davacının doğrudan etkilenen bir menfaatinin bulunduğu, listenin tamamının iptalinin istenilmesinde davacının menfaatinin ne şekilde etkilendiğinin açık ve net olarak ortaya konulamadığı anlaşılmaktadır.

Bu haliyle, dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun biçimde düzenlenmediği sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda, anılan Tebliğ'in hangi madde ve eki listelerin; Tebliğin eki olan "Eksternal Alt ve Üst Ekstremite / Gövde Protez Ortezler Listesi (EK-3C-2)"nin tamamının mı yoksa belirli satırlarının mı iptalinin istenildiği, belirli satırların iptali isteniliyorsa hangi satırların iptalinin istenildiğinin açıkça belirtilmesi, davanın belirtilen eksiklikler giderilmek suretiyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olarak yenilenen, Danıştaya hitaben yazılmış açık ve anlaşılabilir bir dilekçeyle açılması gerekmektedir.

Öte yandan, uygulama işleminde Sağlık Uygulama Tebliğinin 3.1.1. maddesinin 10. fıkrasında "Sağlık Uygulama Tebliği eki listelerde yer alan tıbbi malzeme birim fiyatlarının Tebliğ'de belirtilen istisnalar hariç tavan fiyatlar olduğu" yönünde düzenlemeye yer verildiği belirtilmişse de; bu düzenlemenin anılan Tebliğin 3.1.1. maddesinin 8. fıkrasında yer aldığı, bu nedenle yenilenecek dilekçede davacı tarafından bu hususun da gözetilmesi gerektiği açıktır.

Açıklanan nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca bu kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde 3. ve 5. maddelere uygun şekilde düzenlenmiş dilekçeler ile yukarıda belirtilen hususlar göz önüne alınarak gerekli harç ve posta ücreti yatırılmak suretiyle ayrı ayrı dava açmakta serbest olmak üzere DAVA DİLEKÇESİNİN REDDİNE, 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 5. fıkrası hükmüne göre dilekçenin reddi üzerine yeniden verilecek dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceğinin davacıya duyurulmasına,