Danıştay 10. Daire E.2025/2593 K.2025/5290

2- ... Valiliği / ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMLERİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: ... tarihinde Ankara Garı önünde meydana gelen patlama neticesinde yaralanan davacı tarafından, olay nedeniyle uğradığını ileri sürdüğü maddi ve manevi zararlarının karşılanması istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile olay nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık 35.000,00 TL (miktar artırımı ile 87.878,35 TL) maddi ve 150.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; miting saati 12:00 olmasına rağmen daha erken saatte toplanılmaya başlanıldığı, olayın 10:05 civarında gerçekleştiği düşünüldüğünde idarece birtakım önlemlerin alınması tamamlanmış ise de, henüz miting saati gelmediğinden çalışmaların devam ettiği, davacıların patlamaya ilişkin istihbari bilgi bulunmasına rağmen önlem alınmadığına yönelik iddialarını ortaya koyar nitelikte somut deliller bulunmadığı, bu nedenle olayda idarenin hizmet kusurunun varlığını ortaya koymanın mümkün olmadığı,

olayın sosyal risk ilkesi bağlamında değerlendirilmesi ve bu ilke çerçevesinde zararın tazmininin gerektiği, maddi tazminat istemi bakımından.

Adli Tıp Kurumu 3. Adli Tıp İhtisas Kurulu'nca düzenlenen ... tarih ve ... sayılı raporda; davacının, ... tarihinde maruz kaldığı kazaya bağlı akciğer yaralanması nedeniyle iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 6 (altı) aya kadar uzayabileceği, kesin işgöremezlik süresinin kişinin tedavi ve takibini yapan hekimler tarafından düzenlenmiş istirahat veya çalışabilir raporu ile belirlenebileceği, iyileşme süresi içerisinde başka birisinin yardımına muhtaç olmadığı, geçici işgöremezlik süresi sonundan itibaren mevcut bulgulara göre posttravmatik stres bozukluğu arızası nedeniyle %5.1 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş olduğu,

başka birisinin sürekli bakımına muhtaç olmadığı yönünde görüş bildirildiği, hazırlanan rapor davacının çalışma gücü kaybının hesaplanması yönünden yeterli görüldüğünden bu kez ... tarihli ara kararı ile maddi tazminat hesaplanması için yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde dosyaya sunulan 16/01/2020 tarihli hesap raporunda; davacının uğradığı maddi zararın 87.878,35 TL olduğu yönünde tespite yer verildiği,

bilirkişi raporuna yapılan itirazları yerinde görülmeyerek raporun hükme esas alınabilir yeterlikte olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle, davacının maddi tazminat isteminin kabulüne, 87.878,35 TL maddi tazminatın 35.000,00 TL'sinin idareye başvuru tarihinden, miktar artırım dilekçesi ile artırılan 52.878,35 TL'sinin ise miktar artırım tarihi olan 14/02/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine, manevi tazminat istemi bakımından;

davacının manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile dava konusu olayın süreci ve davacının olay nedeniyle duymuş olduğu acı ve üzüntü ile orantılı olarak takdiren 20.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine; davacının maddi ve manevi tazminat ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem yönünden; ön karar olması nedeniyle idari davaya konu edilecek nitelikte olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesinin 03/04/2024 tarih ve E:2023/4818, K:2024/1278 sayılı kısmen bozma kararına uyularak, davacının istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine, davalı idarelerin istinaf başvurularının reddine, geçici iş göremezlik zararına karşılık 5233 sayılı Kanun'a göre hesaplanan 621,72 TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, olayda hizmet kusuru bulunduğu, maddi tazminat hesabının genel hükümlere göre yapılması gerektiği, hükmedilen manevi tazminat tutarının yetersiz olduğu iddialarıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı İçişleri Bakanlığı tarafından, olay terör eyleminden kaynaklandığından idarenin sorumluluğunun bulunmadığı, 5233 sayılı Kanun'un manevi zararları kapsamadığı, bu nedenle davacının manevi tazminat talebinin reddi gerektiği, manevi tazminata faiz işletilemeyeceği iddialarıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının idareleri aleyhine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı Ankara Valiliği tarafından, olay terör eyleminden kaynaklandığından 5233 sayılı Kanun kapsamında çözümlenmesi gerektiği, idarelerinin hasım mevkiinden çıkarılması gerektiği, 5233 sayılı Kanun'da manevi tazminata yer verilmediğinden davacı lehine manevi tazminata hükmedilemeyeceği, hükmedilen manevi tazminat tutarının yüksek olduğu, olayın meydana gelmesinde idarelerinin hizmet kusurunun bulunmadığı, hükmedilen tazminat tutarlarına işletilecek yasal faizin başlangıç tarihinin hukuka aykırı olduğu, harçtan muaf olduklarından idareleri aleyhine harca hükmedilemeyeceği iddialarıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının idareleri aleyhine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Davalı idareler tarafından temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmakta olup, davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davacının temyiz isteminin kısmen incelenmeksizin reddi, kısmen kabulü, davalı idarelerin temyiz istemlerinin kısmen incelenmeksizin reddi, kısmen reddi, kısmen kabulü ile temyize konu kararın maddi tazminatın kabulüne ilişkin kısmının onanması, maddi tazminatın fazlaya ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... tarihinde Ankara Garı önünde meydana gelen patlama neticesinde yaralanan davacı tarafından, olay nedeniyle uğradığını ileri sürdüğü maddi ve manevi zararlarının karşılanması istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile olay nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık 35.000,00 TL (miktar artırımı ile 87.878,35 TL) maddi ve 150.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

A) Tarafların Temyize Konu Kararın Manevi Tazminata İlişkin Kısmına Yönelik Temyiz İstemlerinin İncelenmesi:

Dosyanın incelenmesinden; ... İdare Mahkemesince davanın kısmen kabulü, kısmen reddi yolunda verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karara karşı taraflarca istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile, davacının istinaf başvurusunun reddine, davalı idarelerin istinaf başvurularının kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verildiği, taraflarca anılan karara karşı temyiz başvurusunda bulunulması üzerine, Danıştay Onuncu Dairesinin 23/02/2022 tarih ve E:2021/4446, K:2022/989 sayılı kararı ile bu kararın maddi tazminata ilişkin kısmının bozulduğu, diğer kısımlarının onandığı, ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile kısmen bozma kararına uyularak, davacının istinaf başvurusunun reddine, davalı idarelerin istinaf başvurularının kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verildiği, bu kararın Danıştay Onuncu Dairesinin 03/04/2024 tarih ve E:2023/4818, K:2024/1278 sayılı kararı ile maddi tazminatın kabulüne ilişkin kısmının onandığı, maddi tazminatın reddine ilişkin kısmının bozulduğu, ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince de, ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu karar ile anılan kısmen bozma kararına uyularak, davacının istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine, davalı idarelerin istinaf başvurularının reddine karar verildiği, taraflarca bu kararın temyizen incelenerek bozulmasının istenildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, taraflarca ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının temyizen incelenerek bozulmasının istenildiği, ancak temyize konu kararın manevi tazminata ilişkin kısmının onanarak kesinleştiği, tarafların temyiz dilekçelerinde ileri sürülen hukuka aykırılık iddialarının bir kısmının kararın kesinleşen kısmına yönelik olduğu dikkate alındığında, tarafların temyize konu kararın manevi tazminata ilişkin kısmına yönelik temyiz istemlerinin incelenmesine olanak bulunmamaktadır.

B) Davalı İdarelerin Davacının Geçici İş Göremezlik Zararına Karşılık Talep Ettiği Maddi Tazminatın Kısmen Kabulüne İlişkin Kısmına Yönelik Temyiz İstemlerinin İncelenmesi:

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın yukarıda belirtilen kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

C) Tarafların Davacının Geçici İş Göremezlik Zararına Karşılık Talep Ettiği Maddi Tazminatın Fazlaya İlişkin Kısmına Yönelik Temyiz İstemlerinin İncelenmesi:

Uyuşmazlıkta, ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince, Danıştay Onuncu Dairesinin 03/04/2024 tarih ve E:2023/4818, K:2024/1278 sayılı kısmen bozma kararına uyularak, geçici iş göremezlik zararına karşılık 5233 sayılı Kanun'a göre hesaplanan 621,72 TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, ancak fazlaya ilişkin maddi tazminat istemi bakımından davanın reddine ilişkin hüküm kurulmadığı,

(14/02/2020 tarihli miktar artırım dilekçesinden, davacının artırımda bulunduğu tutarın geçici iş göremezlik + sürekli iş göremezlik zararını kapsadığından davacının geçici iş göremezliğe ilişkin maddi tazminat talebinin 6.343,78 TL olduğu anlaşılmaktadır.) bu durumun ise hükmün icrasında tereddüt oluşturabileceği sonucuna varıldığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının davacının geçici iş göremezlik zararına karşılık talep ettiği maddi tazminatın fazlaya ilişkin kısmı yönünden ret hükmü kurulmamasında hukuki isabet bulunmamaktadır.