Danıştay 10. Daire E.2025/273 K.2025/4714

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Aydın ili, Efeler ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, ... Sokak, No:... adresinde bulunan işyeri için tıbbi cihaz satış merkezi yetki belgesi verilip verilmeyeceğinin bildirilmesi istemiyle 24/08/2022 tarihinde yapılan başvurunun 15/05/2014 tarih ve 29001 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tıbbi Cihaz Satış, Reklam ve Tanıtım Yönetmeliğinin 34. maddesi uyarınca uygun görülmediğine ilişkin Aydın Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünce tesis edilen ... tarih ve E... sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; ... Üniversitesi Merkez Kampüsünün bulunduğu ... ve ...

Mahallelerinde bulunan ... ada, ..., ... ve ... parseller ile ... ada, ... ve ... parsellerin birleştirilip gerekli terklerinin ve ihdaslarının yapılarak yeniden ifraz edilmesine yönelik olarak Efeler Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı sonucunda nakil istenen adresin ... ada ... parselde, Hastanenin ise ... ada ... parselde kalmakla birlikte imar planında bir değişiklik yapılmadığı, bu durumda, davacı tarafından, Efeler Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla Hastane binası ile iş yerinin bulunduğu ...

AVM'nin (Öğrenci Yaşam Merkezi) farklı parsellerde bulunduğu sonucu doğduğu ve bu suretle iş yeri için ruhsat verilmesinin önünde bir engel kalmadığı ileri sürülmesine karşın bahse konu işyerinin hastane ile aynı idari birim bünyesinde yer aldığı, hastane ve bahçesi ile işyerinin içinde bulunduğu Öğrenci Yaşam Merkezinin bir bütün olarak düşünülmesi gerektiği, ifraz ve tevhid sonucunda parsellere ayırma işleminin fiili durumu değiştirmediği, zira hastane ve bahçesi ile Öğrenci Yaşam Merkezini ayıran açık belirleyici bir öğe bulunmadığı,

hayatın olağan akışı çerçevesinde hastaneden çıkıp tıbbi cihaz ihtiyacı olan hastaların ihtiyaçlarını en yakın tıbbi cihaz satış merkezi olan davacı tarafından faaliyete geçirilmek istenen iş yerinden temin etme olasılıklarının yüksek olduğu, bu durumun, Tıbbi Cihaz Satış, Reklam ve Tanıtım Yönetmeliğinin 34. maddesinin amacı ile bağdaşmayacağı kanaatine varıldığı, bu nedenle dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, Tıbbi Cihaz Satış, Reklam ve Tanıtım Yönetmeliğinde, salt üniversite alanında bulunulması nedeniyle, tıbbi cihaz satış merkezi açılamayacağına ilişkin bir sınırlama getirilmediği, tıbbi cihaz satış merkezi açılmak istenilen ... AVM'nin (Öğrenci Yaşam Merkezi), ...

Üniversitesi Hastanesinin, Hastane bahçesinin ve müştemilatının farklı parsellerde yer aldığı gibi birbirlerinden çift şeritli yol ile ayrıldığı, bu haliyle söz konusu Öğrenci Yaşam merkezinin sağlık kurum ve kuruluşu bulunan bina ve bahçesi ile müştemilatında bulunmadığı sonucuna varılmakla, söz konusu yerde tıbbi cihaz satış yeri için yetki belgesi verilmesinin, anılan Yönetmeliğin 34. maddesine mani bir halinin olmadığının kabulü gerektiği, bu durumda, davacı tarafından, ...

AVM'de (Öğrenci Yaşam Merkezi) tıbbi cihaz satış yeri için yetki belgesi verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddedilmesine dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık, aksi yönde verilen Mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmadığı, diğer taraftan, işbu kararın, davacıya söz konusu yerde açılması istenilen tıbbi cihaz satış yeri için yetki belgesi verilmesi talebinin doğrudan kabul edilmesi anlamına gelmediği,

söz konusu talebinin, davalı idarece, dava konusu işlemin sebebi dışında diğer yönlerden mevzuat hükümleri çerçevesinde ivedilikle yeniden değerlendirilerek çıkan sonuca göre yeni bir işlem tesis edilmesini gerektirdiği gerekçeleriyle davacının istinaf başvurusunun kabulüyle İdare Mahkemesi kararı kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı tarafından aynı konuya ilişkin olarak açılan dava sonucu davanın reddi yolunda verilen kesinleşmiş yargı kararının bulunduğu, bu sebeple derdestlik itirazlarının olduğu, davaya konu husus ile ilgili olarak verilen kesinleşmiş yargı kararının mevcut olduğu, hastane ve bahçesi ile tıbbi cihaz satış yerinin içinde bulunduğu öğrenci yaşam merkezinin bir bütün olarak düşünülmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı yanında müdahil tarafından, aynı konuda daha önce verilmiş kesinleşmiş bir yargı kararı olduğu, bu nedenle kesin hüküm nedeniyle davanın reddedilmesi gerektiği, ayrıca davaya konu edilen yerin ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Kampüsü içerisinde kaldığı, yine ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi kompleksi ile aynı parsel ve hastane alanı içerisinde olduğu belirtilerek dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından, davaya konu iş yerinin tıbbi cihaz satış merkezi açılamayacak yerlerden olmadığı, dava konusu tıbbi cihaz satış merkezinin içinde bulunduğu öğrenci yaşam merkezi ile ... Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesinin farklı parsellerde yer alması ve birbirlerinden çift şeritli yol ile ayrılması hasebiyle, ... Üniversitesi yerleşkesi içerisinde bulunan şubenin tıbbi cihaz satış merkezi olarak yetkilendirilmesinde herhangi bir hukuka aykırılık olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, üye ...'nun, davacı şirket tarafından, Aydın ili, Efeler ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, ...

Sokak, No:... adresinde bulunan işyeri için tıbbi cihaz satış merkezi yetki belgesi verilip verilmeyeceğinin bildirilmesi istemiyle yapılan başvurunun 15/05/2014 tarih ve 29001 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tıbbi Cihaz Satış, Reklam ve Tanıtım Yönetmeliğinin 34. maddesi uyarınca uygun görülmediği yönünde tesis edilen dava konusu işlemin, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde düzenlenen belli bir ticari faaliyetinin süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engellenmesi sonucunu doğuran bir yönünün bulunmadığı,

zira uyuşmazlık konusu olayda icra edilmekte olan "belli bir ticari faaliyetin" bulunmadığı, dolayısıyla yürütülmeyen bir ticari faaliyetin "engellenmesi" durumundan söz edilemeyeceği, davanın 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde sayılan temyizi kabil diğer davalar arasında da yer almadığı, bu nedenle ...

Bölge İdare Mahkemesince verilen karar her ne kadar temyiz yolu açık olarak verilmiş ise de anılan kararın kesin olduğu ve temyizen incelenmesine hukuki olanak bulunmadığı, temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği yönündeki oyuna karşılık, dava konusu işlemin belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlerden olduğuna ve davanın 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesi gereğince temyize tabi olduğuna oy çokluğuyla karar verilerek, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra,

dosyanın tekemmül ettiği görülerek davalı yanında müdahilin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Aydın Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünce Aydın ili, Efeler ilçesi, ... Mahallesi, ... Cadddesi, ... Üniversitesi Sokak, No:... adresinde bulunan işyeri için davacı şirket adına ... tarihli tıbbi cihaz satış merkezi yetki belgesi düzenlenmiştir.

... Bölge Aydın Eczacı Odası tarafından, söz konusu yetki belgesi verilmesi işleminin iptali istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun zımnen reddi üzerine, bu işlem ve ... tarihli tıbbi cihaz satış merkezi yetki belgesinin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla, "dava dosyasına sunulan ...

Üniversitesi hastanesi ve etrafını gösterir kroki ve diğer bilgi ve belgelerin incelenmesinden, her ne kadar davalı idarece yetki belgesi verilen yerin ...

Üniversitesi hastanesi binası veya bahçesinde yer almadığı, hastaneden ayrı olarak Öğrenci Yaşam Merkezinde yer aldığı savunulmakta ise de, bahse konu işyerinin hastane ile aynı idari birim bünyesinde yer aldığı, hastane ve bahçesi ile işyerinin içinde bulunduğu Öğrenci Yaşam Merkezinin bir bütün olarak düşünülmesi gerektiği, zira hastane ve bahçesi ile Öğrenci Yaşam Merkezi'ni ayıran açık belirleyici bir öğe bulunmadığı, hayatın olağan akışı çerçevesinde hastaneden çıkıp tıbbi cihaz ihtiyacı olan hastaların ihtiyaçlarını en yakın tıbbi cihaz satış merkezi olan müdahil işyerinden temin etme olasılıklarının yüksek olduğu,

bu durumun ise eczaneler ve diğer tıbbi cihaz satış merkezleri aleyhine haksız rekabet yaratacağı ve Tıbbi Cihaz Satış, Reklam ve Tanıtım Yönetmeliğinin 34. maddesinin amacı ile bağdaşmayacağı kanaatine varıldığından, dava konusu işlemlerde hukuka ve mevzuata uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiş, bu karara karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusu ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla kesin olarak reddedilmiştir.

Bilahare, Efeler Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı Encümen Kararıyla, ... Üniversitesi Merkez Kampüsünün bulunduğu ... ve ...

Mahallelerinde bulunan ... ada, ..., ... ve ... parseller ile ... ada, ... ve ... parsellerin birleştirilip gerekli terklerinin ve ihdaslarının yapılarak yeniden ifraz edilmesi ve davaya konu adresin ... ada, ... parselde, hastanenin ise ... ada, ... parselde kalması üzerine davacı şirket tarafından, 24/08/2022 tarihinde davalı idareye başvurularak,

oluşan yeni durum karşısında, yargı kararı gereği yetki belgesi iptal edilen anılan adresteki işyeri için tıbbi cihaz satış merkezi yetki belgesi verilip verilmeyeceğinin bildirilmesi istenmiş, Aydın Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünce tesis edilen ... tarih ve E... sayılı işlemle, 15/05/2014 tarih ve 29001 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tıbbi Cihaz Satış, Reklam ve Tanıtım Yönetmeliğinin 34. maddesi uyarınca başvurunun uygun görülmediğinin davacı şirkete bildirilmesinin ardından söz konusu işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın 56. maddesinin birinci fıkrasında, herkesin, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahip olduğu; üçüncü fıkrasında, Devletin, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak, insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenleyeceği; dördüncü fıkrasında da, Devletin, bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlarından yararlanarak, onları denetleyerek yerine getireceği; 124. maddesinde, Cumhurbaşkanının, bakanlıkların ve kamu tüzel kişilerinin kendi görev alanlarını ilgilendiren konularda yönetmelik çıkarabilecekleri hükme bağlanmıştır.

15/07/2018 tarih ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin Türkiye İlaç ve Tıbbî Cihaz Kurumunun düzenlendiği Otuzaltıncı Bölümünün "Amaç ve kapsam" başlıklı 506. maddesinde, bu bölümün amacının, Sağlık Bakanlığının politika ve hedeflerine uygun olarak ilaçlar, ilaç üretiminde kullanılan etken ve yardımcı maddeler, ulusal ve uluslararası kontrole tabi maddeler, tıbbî cihazlar, vücut dışı tıbbî tanı cihazları, geleneksel bitkisel tıbbî ürünler, kozmetik ürünler,

homeopatik tıbbî ürünler, insan vücuduna doğrudan temas eden biyosidal ürünler ve özel amaçlı diyet gıdalar hakkında düzenleme yapmakla görevli, Bakanlığa bağlı, özel bütçeli, kamu tüzel kişiliğini haiz, Türkiye İlaç ve Tıbbî Cihaz Kurumunun görev, yetki, sorumluluk ile teşkilatını düzenlemek olduğu belirtilmiş.

508. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, görev alanına giren ürünlerin ruhsatlandırılması, üretimi, depolanması, satışı, ithalatı, ihracatı, piyasaya arzı, dağıtımı, hizmete sunulması, toplatılması ve kullanımları ile ilgili kural ve standartları belirlemek, bu faaliyetleri yürütecek kamu ve özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişilere izin vermek, ruhsatlandırmak, denetlemek ve gerektiğinde yaptırım uygulamak, laboratuvar analizlerini yapmak veya yaptırmak;

aynı fıkranın (ğ) bendinde ise, görevi kapsamındaki ürünlerin reklam ve tanıtımı ile ilgili usûl ve esasları belirlemek, gerekli düzenlemeleri ve denetimleri yapmak, gerektiğinde yaptırım uygulamak Kurumun görev ve yetkileri arasında sayılmış. 796. maddesinde, bağlı, ilgili, ilişkili ve diğer kurum ve kuruluşların, görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idare düzenlemeler yapabileceği kuralına yer verilmiştir.

Anılan hükümlere dayanılarak piyasaya arz edilen tıbbi cihazların satış, reklam ve tanıtım faaliyetlerine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla 15/05/2014 tarih ve 29001 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Tıbbi Cihaz Satış, Reklam ve Tanıtım Yönetmeliğinin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasında, "c) Cihaz:Tıbbi Cihaz Yönetmeliği, Vücuda Yerleştirilebilir Aktif Tıbbi Cihazlar Yönetmeliği ve Vücut Dışında Kullanılan (İn Vitro) Tıbbi Tanı Cihazları Yönetmeliğinin tanımlar maddesinde yer alan cihaz (aksesuar, ısmarlama üretilen cihaz, in vitro tıbbi tanı cihazı, tıbbi cihaz, aktif tıbbi cihaz,

vücuda yerleştirilebilir aktif tıbbi cihaz, kişisel test cihazı) tanımlarını,... m) (Değişik:RG-25/7/2015-29425) Satış merkezi: Cihazların satışının yapıldığı yerleri," tanımına.

"Satış merkezi açılamayacak yerler" başlıklı 34. maddesinde, "Hekimler ve diş hekimlerince açılan poliklinikler ve muayenehaneler ile sadece tahlil ve görüntüleme hizmeti veren laboratuvar tanı merkezleri, eczaneler, optisyenlik müesseseleri, işitme cihazı merkezleri, ısmarlama protez ve ortez merkezleri, diş protez laboratuvarları bulunan binalar hariç olmak üzere, içinde sağlık kurum ve kuruluşu bulunan bina ve bahçesi ile müştemilatında satış merkezi açılamaz." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükmünde, içinde sağlık kurum ve kuruluşu bulunan bina ve bahçesi ile müştemilatında satış merkezi açılamayacağı kuralına yer verilerek, tıbbi cihaz satışı hizmetinden faydalanacak vatandaşlar tarafından sağlık kuruluşu-satış merkezi arasındaki aidiyet konusunda yanlış anlaşılmanın engellenmesi ve söz konusu merkezler arasındaki haksız rekabetin önlenmesi amaçlanmıştır.

Tıbbi cihaz satış merkezi açılmak istenen dava konusu adresi de içine alan alana yönelik olarak dosyada yer alan Efeler Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısında, "... tarih ve ... nolu Encümen Kararının üniversite alanındaki parsellerin kendi içlerinde yeniden düzenlenmesine ilişkin olduğu, herhangi bir fonksiyon veya kullanım değişikliği içermediği, söz konusu alanın tümünün bütüncül şekilde üniversite alanı (yüksek öğretim alanı) olarak ayrıldığı, parsellerin bölünmüş olmasının yüksek öğretim alanından bağımsız, ayrı bir sağlık alanı oluşturulduğu anlamı taşımadığı,

üniversite yerleşkesi sosyal tesislerinin, teknoloji geliştirme merkezi ve uygulama hastanesi ile bir bütün olduğu ve yüksek öğretim alanı olarak değerlendirilmesi gerektiği" bildirilmekte olup, buna göre, uyuşmazlığa konu alanın kullanım itibarıyla uygulama hastanesi ile bir bütünlük oluşturduğu anlaşılmaktadır.

Ayrıca, davaya konu işlemin de dayanağı olan, içinde sağlık kurum ve kuruluşu bulunan bina ve bahçesi ile müştemilatında satış merkezi açılamayacağı yönündeki Yönetmelik maddesinin uygulanması açısından, sağlık kuruluşu ile satış merkezi arasında aidiyet algısı oluşup oluşmadığı yönünden yapılacak değerlendirmede taşınmazların farklı parsellerde yer almasının tek başına yeterli kriter olamayacağı açıktır.

Nitekim, Efeler Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünce dosyaya sunulan ... tarih ve ... sayılı yazıda, öğrenci yaşam merkezi ve ... Üniversitesi Hastanesinin ayrı parsellerde yer aldığı, öğrenci yaşam merkezinin hastane bahçesi ve müştemilatında yer almadığı bilgisine yer verilmiş ise de, dosyada yer alan bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu adresin içinde yer aldığı öğrenci yaşam merkezinin bulunduğu ... parselin, ...

Üniversitesi Hastanesinin yer aldığı ... parsele bitişik konumda olduğu, öğrenci yaşam merkeziyle ...

Üniversitesi Hastanesinin Polikliniklerinin arka kapısı arasında 50 metre mesafe bulunduğu, yine hastane ile öğrenci yaşam merkezini ayıran açık ve belirleyici bir ayrımın bulunmadığı, hayatın olağan akışı içerisinde tıbbi cihaz ihtiyacı olan hastaların hastaneden çıkıp ihtiyaçlarını en yakın tıbbi cihaz satış merkezi olan davaya konu yerden temin etme olasılıklarının yüksek olduğu, bu durumun sağlık kuruluşu ile satış merkezi arasında aidiyet algısı oluşturduğu, bunun da eczaneler ve diğer tıbbi cihaz satış merkezleri aleyhine haksız rekabete sebebiyet verebileceği anlaşıldığından,

dava konusu edilen işlemde dayanak Yönetmelik hükmüne aykırı bir yön bulunmamaktadır.

Ayrıca, davaya konu yer ile ilgili olarak tıbbi cihaz satış merkezi yetki belgesi verilmesi işleminin iptali istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddi işlemi ile söz konusu tıbbi cihaz satış merkezi yetki belgesinin iptali istemiyle açılan davada; ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih, E: ..., K: ... sayılı kararla, -özetle- bahse konu işyerinin hastane ile aynı idari birim bünyesinde yer aldığı, hastane ve bahçesi ile işyerinin içinde bulunduğu Öğrenci Yaşam Merkezinin bir bütün olarak düşünülmesi gerektiği gerekçesine de yer verilerek davanın reddine karar verildiği, söz konusu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddedilerek kararın kesinleştiği göz önünde bulundurulduğunda; anılan yargı kararının verildiği tarihten sonra davaya konu yer ile ilgili olarak fiziki herhangi bir değişikliğin olmadığı,

söz konusu alana ilişkin olarak sadece parsel numarası değişikliğinin gerçekleştirildiği, bu durumun ise kesinleşen yargı kararındaki tespitin aksi yönünde değerlendirme yapılabilmesi açısından tek başına yeterli olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulüne, İdare Mahkemesin kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X)-KARŞI OY

Davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulü, İdare Mahkemesin kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı hukuka ve usule uygun olup, anılan kararın onanması gerektiği oyuyla aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.