Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2025/312 K.2025/1890

Dava konusu istem: Çiğli Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesine istinaden sözleşmeli personel statüsünde "peyzaj mimarı" olarak görev yapan davacının, hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmadığından bahisle, sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin Çiğli Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı haklarının ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı ile imzalanan hizmet sözleşmesinin devamı yönünde karar alındığı ve davacıda haklı beklenti yaratıldığı, ancak bu işlemden kısa süre sonra peyzaj mimarına ihtiyaç kalmadığı ileri sürülerek davacının sözleşmesinin feshedilerek kadrosunun kaldırıldığı, bu haliyle idarece davacı açısından güvensiz ve belirsiz bir durum yaratıldığı, sözleşmesinin devam edeceği yolundaki haklı beklentisi hiçe sayılarak hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerine aykırı şekilde tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı;

öte yandan, dava konusu işlem hukuka aykırı bulunduğundan işlem nedeniyle yoksun kaldığı kayıpların tazmininin anayasal bir zorunluluk olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özet : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesinin 13/05/2024 tarih ve E:2021/6267, K:2024/2393 sayılı kararıyla;

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca, sözleşmeli personel çalıştırma, personelin sözleşmesini yenilememe konusunda belediyelerin takdir yetkisinin bulunduğu, idarenin bu konuda yargı kararı ile zorlanamayacağı, diğer bir ifadeyle idari işlem niteliğinde yargı kararı verilemeyeceği açık olmakla birlikte, idarelerin bu takdir yetkisinin de mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu ve takdire dayanan işlemlerin sebep ve maksat yönünden yargı denetimine tabi bulunduğu hususlarının idare hukukunun bilinen ilkelerinden olduğu,

Dosyanın incelenmesinden, davacının, Çiğli Belediyesinde ilk olarak 19/03/2019 tarihinde göreve başladığı, davacı ile 2020 yılı için sözleşme imzalanmadığı, 31/01/2020 tarihinde hizmetine ihtiyaç kalmadığından bahisle sözleşmesinin yenilenmediği, bu işlemden çok kısa bir süre sonra da Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararıyla davacının görev yaptığı 5. dereceli "peyzaj mimarı" kadrosunun 5. dereceli "mühendis" kadrosu olarak değiştirildiği,

Uyuşmazlıkta; İdare Mahkemesince, Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararına karşı dava açılıp açılmadığı ve "sağlık teknisyeni" unvanlı toplam dolu/boş kadro durumu araştırılmaksızın karar verildiğinin anlaşıldığı,

Bu durumda; eksik incelemeye dayalı olarak verilen, dava konusu işlemin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davacıya ödenmesine yönelik İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının hizmetine ihtiyaç bulunmadığı halde işe alındığı,... tarih ve ... sayılı Belediye Meclisi kararıyla peyzaj mimarı kadrosunun iptal edildiği, bu kadro yerine ihtiyaç duyulan mühendis kadrosunun ihdas edildiği, belediye personelini atamanın belediye başkanının yetkilerinden olduğu, dava konusu işlemin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Çiğli Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesine istinaden sözleşmeli personel statüsünde peyzaj mimarı olarak görev yapan davacının, hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmadığından bahisle, sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem tesis edilmiş, ... tarih ve ...sayılı Belediye Meclisi kararıyla da davacının görev yaptığı peyzaj mimarı kadrosunun da dahil olduğu on iki kadronun unvanının kaldırılmasına ve değiştirilmesine karar verilmiştir.

Bunun üzerine, davacı tarafından, sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin Çiğli Belediye Başkanlığının ...tarih ve ...sayılı işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinde; "Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir. Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) bendinde; sözleşmeli personel; "Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Bakanlar Kurulunca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde kurumun teklifi ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca vizelenen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir" şeklinde tanımlanmıştır.

06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 1. maddesinde; bu Esaslar'ın 14/07/1965 tarih ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanacağı belirtilmiş; "Sözleşmenin Feshi" başlıklı Ek 6. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise; "Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması" halinde, personelin sözleşmesinin tek taraflı feshedileceği düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun yukarıda metnine yer verilen 49. maddesinin üçüncü fıkrasındaki düzenleme ile kamu tüzel kişiliğine sahip olan belediyelerin asli ve sürekli görevlerini yürütmek üzere uzmanlık gerektiren işlerde statü hukuku kapsamında hizmet sözleşmesi ile personel çalıştırabilmesi mümkün kılınmıştır.

İdarelerin hizmetlerini ifa ederken, sözleşmeli personel çalıştırmasının amacının personel seçiminde esneklik sağlanması olduğu, idareye kendi personelini seçmesi ve sözleşme süresinin bitiminde ilgilisiyle sözleşmenin yenilenmesi hususlarında takdir yetkisi tanındığı, idarenin bu yetkiyi kadro ve ihtiyaç durumu ile personelin hizmete ilişkin eğitimi, bilgisi ve deneyimi gibi özelliklerini değerlendirerek kullanabileceği; öte yandan, idarelerin sözleşme süresi sona eren personel ile yeniden sözleşme imzalamaya yargı kararı ile zorlanamayacağı açıktır.

Dosyanın incelenmesinden, davacının Çiğli Belediyesinde 19/03/2019 tarihinde göreve başladığı, davacı ile 2020 yılı için sözleşme imzalanmadığı, 31/01/2020 tarihinde hizmetine ihtiyaç kalmadığından bahisle sözleşmesinin yenilenmeyeceğinin bildirildiği, bu işlemden sonra Belediye Meclisinin ...tarih ve ... sayılı kararıyla davacının görev yaptığı 5. dereceli "peyzaj mimarı" kadrosunun 5. dereceli "mühendis" kadrosu olarak değiştirildiği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlıkta, davacının sözleşmesinin yenilenmemesinden sonra görev yaptığı peyzaj mimarı kadrosunun Belediye Meclisi kararıyla mühendis olarak değiştirildiği ve idare tarafından peyzaj mimarı olarak istihdam edilmek üzere başka bir sözleşmeli personel alımı yapılmadığı hususları dikkate alındığında, davacının hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmadığından bahisle sözleşmesinin yenilenmemesi konusunda idarenin sahip olduğu takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanıldığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

GEREKÇEDE KARŞI OY

X- ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin temyize konu ...tarih ve E:..., K:...sayılı ısrar kararının, Danıştay Onikinci Dairesinin 13/05/2024 tarih ve E:2021/6267, K:2024/2393 sayılı kararında yer alan gerekçe doğrultusunda bozulması gerektiği oyuyla, karara gerekçe yönünden katılmıyoruz.