Danıştay 11. Daire E.2010/7261 K.2011/1478

Düşüncesi

… Eğitim ve Araştırma Hastanesine bağlı Ruh Sağlığı Merkezinin Psikiyatri Servisinde hemşire olarak görev yapan davacı tarafından, fiilen çalıştığı ve nöbet tuttuğu sürelerde verilen hizmetler nedeniyle ek ödemede riskli birimlerde çalışanlar için öngörülen katsayıdan yararlandırılması için yapılan başvurunun reddine ilişkin işlem iptali ile ek ödeme farklarının tazmini istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptaline, idareye başvuru tarihinden itibaren yoksun kalınan döner sermaye farklarının yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine hükmeden mahkeme kararının, davalı idarece temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

209 sayılı Kanunun 5471 sayılı Kanunla değişik 5. maddesinin 3. fıkrasında, personelin katkısıyla elde edilen döner sermaye gelirlerinden, döner sermayeli sağlık kurum ve kuruluşlarında görevli olan memurlar ile sözleşmeli olarak istihdam edilen sağlık personeline mesai içi veya mesai dışı ayrımı yapılmaksızın ek ödeme yapılabileceği, sağlık kurum ve kuruluşlarında Bakanlıkça belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle, bu ödemenin oranı ile esas ve usullerin personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, serbest çalışıp çalışmaması ile muayene, ameliyat, anestezi,

girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar esas alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği öngörülmüş, aynı maddenin anılan yasa ile değişik 4. fıkrasında da yukarıdaki fıkrada yer alan hükme göre personelin katkısıyla elde edilen döner sermaye gelirlerinden personele bir ayda yapılacak ek ödemenin tutarı, ilgili personelin bir ayda alacağı aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme ve her türlü tazminat (makam, temsil ve görev tazminatı hariç) toplamının;

pratisyen tabip ve diş tabiplerinden serbest çalışanlara yüzde 250'sini, serbest çalışmayanlara yüzde 500'ünü, uzman tabip, Tıpta Uzmanlık Tüzüğünde belirtilen dallarda bu Tüzük hükümlerine göre uzman olanlar ve uzman diş tabiplerinden serbest çalışanlara yüzde 350'sini, serbest çalışmayanlara yüzde 700'ünü, serbest çalışmayan klinik şef ve şef yardımcılarına yüzde 800'ünü, hastane müdürü ile eczacılara yüzde 250'sini ve başhemşirelere 200'ünü, diğer personele ise yüzde 150'sini geçemez.

İşin ve hizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane, kemik iliği nakil ünitesi ve acil servis gibi özellikli hizmetlerde çalışan personel için yüzde 150 oranı, yüzde 200 olarak uygulanır.

Sözleşmeli olarak istihdam edilen sağlık personeline yapılacak ek ödemenin tutarı ise, aynı birimde aynı unvanlı kadroda çalışan ve hizmet yılı aynı olan emsali sağlık personeli esas alınarak belirlenir ve bunlara yapılacak ek ödeme, hiçbir şekilde emsaline yapılabilecek ek ödeme üst sınırını geçemeyeceği hükmüne yer verilmiştir.

Belirtilen yasa hükmü uyarınca 12.5.2006 tarih ve 26166 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sağlık Bakanlığı'na Bağlı Sağlık Kurum ve Kuruluşlarında Görevli Personele Döner Sermaye Gelirlerinden Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik 1.4.2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe konularak döner sermayeden yapılacak ek ödemeye ilişkin oran, esas ve usulleri belirlenmiştir.25.8.2007 tarih ve 26624 sayılı Resmi Gazetede anılan Yönetmeliğin bazı maddelerinde değişiklik yapılması hakkında Yönetmelik yayımlanmış önceki yönetmeliğin 5.maddesinin (y) bendi ''Kurumlarda özellik arzeden riskli bölümler;

ameliyathane, yoğun bakım, doğumhane, yenidoğan, süt çocuğu, yanık, dializ, acil servis -poliklinik, ruh sağlığı ve hastalıkları hastanelerinin psikiyatri servisleri ve kemik iliği nakil üniteleridir. Özellik arzeden riskli birimlerde kısmi süreli çalışan personel, çalıştığı süre kadar riskli birimler için öngörülen katsayılar üzerinden değerlendirilir.'' şeklinde değiştirilmiştir.

Belirtilen Yasa ve Yönetmelik maddelerinde, işin ve hizmetin özelliği dikkate alınarak sayılmak suretiyle belirtilen özellik arzeden riskli birimlerde çalışan personel için ek ödemede uygulanacak katsayılar diğer birimlerde çalışanlardan farklı olarak belirlendiğinden riskli birimlerde çalışanlar için öngörülen katsayıdan sadece bu birimlerde görev yapan personelin yararlanabileceği açıktır.

Bu durumda hastanelerin psikiyatri servisleri özellik arzeden riskli birimler kapsamına girmediğinden bu birimlerde çalışan ve nöbet tutan personelin, bu serviste göev yaptığı sürelerde riskli birimlerde çalışanlar için öngörülen ek ödeme katsayısından yararlanmasına olanak olmadığından bu yönde tesis edilen işleme karşı açılan davada, dava konusu işlemin iptaline, tazminat isteminin kabulüne hükmeden mahkeme kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü: Dava, … Eğitim ve Araştırma Hastanesine bağlı Ruh Sağlığı Merkezi'nin Psikiyatri servisinde hemşire olarak görev yapan davacının, fiilen çalışarak ve nöbet tutarak yaptığı görevlere ilişkin döner sermaye ek ödeme katsayısının özellik arz eden riskli birimler için belirlenen ek ödeme katsayısı üzerinden hesaplanarak ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile idareye başvuru tarihinden itibaren yoksun kaldığı ek ödeme tutarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince, 06.05.2010 tarihinde verilen ara kararı üzerine idarece gönderilen cevabi yazı ve eklerinin incelenmesinden; davacının Ruh Sağlığı Merkezi'nde hemşire olarak psikiyatri servisinde görev yaptığı, kendisine döner sermaye ek ödemesinin riskli birim katsayısı üzerinden yapılmadığı, Ruh Sağlığı Merkezi'nin normal bir ruh sağlığı ve hastalıkları hastanesinden bir farkının bulunmadığı, her türlü tedavinin uygulandığının belirtildiği göz önüne alındığında;

davacının psikiyatri servisinde yaptığı hizmetin de riskli birimlerde yapılan hizmet olarak değerlendirilmesi gerektiği, 209 sayılı Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı'na Bağlı Sağlık Kurumlarıyla Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun'un 5. maddesinin 4. fıkrasının 30.01.2010 gün 27478 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5947 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle.

"İşin ve hizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane, enfeksiyon, özel bakım gerektiren ruh sağlığı, organ ve doku nakli, acil servis ve benzeri sağlık hizmetlerinde çalışan personel için yüzde 150 oranı yüzde 200 olarak uygulanır." şeklinde değiştirilerek ilk düzenlemede yer alan daraltıcı yorumun ortadan kaldırıldığı,

bu durumda döner sermaye ek ödemelerinin riskli birimler için öngörülen katsayı dikkate alınarak hesaplanması gerekirken, davacının bu yöndeki başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile idareye başvuru tarihinden itibaren hesaplanacak ek ödeme fark tutarının yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Davalı idare tarafından, Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.

Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun'un 5. maddesine 7.3.2006 gün ve 5471 sayılı Kanunun 1. maddesi ile eklenen 3. fıkranın ikinci cümlesinde, sağlık kurum ve kuruluşlarında Bakanlıkça belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle, bu ödemenin oranı ile esas ve usullerinin personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, serbest çalışıp çalışmaması ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar esas alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği kurala bağlanmıştır.

Anılan Yasa kuralı uyarınca çıkarılan Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurum ve Kuruluşlarında Görevli Personele Döner Sermaye Gelirlerinden Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 5. maddesinin 1. fıkrasının, 25.8.2007 tarih ve 26624 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelikle değişik (y) bendinde.

"Kurumlarda özellik arz eden riskli bölümler; ameliyathane, yoğun bakım, doğumhane, yenidoğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, acil servis-poliklinik, ruh sağlığı ve hastalıkları hastanelerinin psikiyatri servisleri ve kemik iliği nakil üniteleridir.Özellik arz eden riskli birimlerde kısmi süreli çalışan personel, çalıştığı süre kadar riskli birimler için öngörülen katsayılar üzerinden değerlendirilir." kuralına yer verilmiştir.

Keza Yönetmelik ekinde yer alan kurum personelinin hizmet alanı, kadro-unvan katsayılarını gösteren Ek - 3 sayılı tabloda ise özellik arz eden riskli birimlerde çalışan sağlık personeli için diğerlerine göre daha yüksek ek ödeme katsayıları belirlenmiştir.

Yönetmelikte yer alan bu düzenleme ile kurumlarda özellik arz eden riskli birimler tek tek sayılmak suretiyle sınırlandırılmış ve bu birimlerde çalışan sağlık personeli için ek ödeme katsayıları diğer birimlerde çalışanlara göre daha yüksek belirlenmiştir. Bu düzenlemede sağlık kurum ve kuruluşlarındaki tüm psikiyatri servisleri değil sadece ruh sağlığı ve hastalıkları hastanelerinin psikiyatri servisleri riskli birim olarak sayıldığından, ruh sağlığı ve hastalıkları hastaneleri dışındaki psikiyatri servislerinde çalışanların riskli birimler için öngörülen ek ödeme katsayısından yararlanamayacakları açıktır.

Dosyanın incelenmesinden, davacının hemşire olarak görev yaptığı Ruh Sağlığı Merkezi'nin ayrı bir ruh sağlığı ve hastalıkları hastanesi olmayıp … Eğitim ve Araştırma Hastanesine bağlı, psikiyatri hastalarına yatarak ve ayakta tedavi hizmeti vermekte olan bir sağlık merkezi olduğu anlaşılmaktadır.