Danıştay 12. Daire E.2018/5968 K.2021/5386

Dava konusu istem: 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu’na göre emekli aylığı almakta iken 31/03/2009 - 30/03/2014 tarihleri arasında seçimle belediye başkanlığı görevini yürüten davacı tarafından, anılan görevi nedeniyle makam tazminatı ve buna bağlı olarak temsil veya görev tazminatı tutarının emekli aylığına eklenmesi suretiyle emeklilik işlemlerinin yapılması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin 01/07/2014 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince.

5434 sayılı Kanun'un, 5393 sayılı Kanun'un 85. maddesiyle değişik 12. maddesi uyarınca davacının mevcut emekliliğinin sandıkla ilgilendirilmeye engel olmadığı açık ise de, ilgilendirilme hakkının olduğu belediye başkanlığı görevinde bulunduğu süre içerisinde ilgilendirilme konusunda seçimlik hakkını kullanmadığı, 21/01/2012 tarihli dilekçeyle, sözü geçen seçimlik hakkın kullanılma iradesinin gösterildiği düşünülse bile davacının görevi sırasında emekli aylığının kesilmesini talep ederek aktif sigortalı olması, belediye başkanlığı görevinden dolayı ilgi devamının sağlanması,

belediye başkanlığı görevinden doğan kesenek ve kurum karşılığı borcun yatırılıp tekrar emeklilik talebinde bulunulması şartlarını gerçekleştirmeden, görevinin bitiminden sonra yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İdare Mahkemesince eksik inceleme ve değerlendirme sonucu karar verildiği, davaya konu talebinin yeterince incelenmediği, dava konusu işlemin sebep ve amaç yönünden hukuka aykırı olduğu, idari işlemin sebep unsurunun belirsiz ve soyut kavramlara dayandırılamayacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı; ...Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğünde şube müdürü olarak görev yapmakta iken kendi isteğiyle 17/03/2008 tarihinde emekliye ayrılmış ve 5434 sayılı Kanun’a göre 15/04/2008 tarihinden itibaren emekli aylığı bağlanmıştır. Davacı, 31/03/2009 - 30/03/2014 tarihinde seçimle belde belediye başkanı olarak görev yapmıştır.

Davacı, 21/12/2011 tarihli dilekçesiyle idareye başvurarak emekli işlemlerinin belediye başkanı üzerinden yapılmasını istemiş; başvurusu 21/01/2012 tarihli işlem ile "emekli aylığı almakta iken, belediye başkanı olarak seçilenlerin istekleri üzerine emekli aylıkları kesilmek suretiyle yeniden aktif sigortalı olacakları ve bunlardan yeniden emekliliklerini isteyenlere ise ilk hizmetleri ile sonradan geçen hizmetlerinin toplamı üzerinden aylık bağlanacağının öngörüldüğü,

emekli aylığını kestirmek suretiyle belediye başkanlığı görevinden dolayı ilgi devamının sağlanıp (aktif sigortalı olup) kesenek ve kurum karşılığı borcunun yatırılıp tekrar emeklilik talebinde bulunulması halinde durumunun inceleneceği" gerekçesiyle reddedilmiştir.

Davacı, belediye başkanlığı görevinin sona ermesini müteakip 31/03/2014 tarihinde yeniden başvuruda bulunarak, belediye başkanı görevi nedeniyle makam tazminatı ve buna bağlı temsil veya görev tazminatı tutarının emekli aylığına eklenmesi suretiyle emeklilik işlemlerinin yapılmasını talep etmiştir.

Bu başvurusu, 01/07/2014 tarihli işlem ile, belediye başkanlığı yaptığı süre içerisinde aylığını kestirmek suretiyle yeniden aktif sigortalı olmadığı için belediye başkanlığı görevinden dolayı makam ve buna bağlı olarak temsil veya görev tazminatı verilmesinin kanunen mümkün bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir. Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 08/05/2008 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5754 sayılı Kanunun 68. maddesiyle eklenen "5434 sayılı Kanuna İlişkin Geçiş Hükümleri" başlıklı Geçici 4. maddesinin beşinci fıkrasında, "Bu madde kapsamına girenlerin aylıklarının bağlanması, artırılması, azaltılması, kesilmesi, yeniden bağlanması, toptan ödemeleri, ilgi devamı, ihya ve borçlanmaları, diğer ödemeler ve yardımlar ile emeklilik ikramiyeleri hakkında bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılır..." hükmüne yer verilmiştir.

5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun "Sandıktan Faydalanacaklar" başlıklı 12. Maddesinin (II) işaretli fıkrasının 03/07/2005 tarih ve 5393 sayılı Kanun'un 85. maddesi ile değişik (n) bendinde; sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi görevlerde bulunmadan veya bu kuruluşlara tabi olarak çalışmakta iken illerin daimi komisyon üyeliğine veya belediye başkanlığına seçilen ve atananlar ile Sandıktan veya diğer sosyal güvenlik kuruluşlarından emekli, yaşlılık veya malullük aylığı almakta iken belediye başkanlığına seçilen ve atananların,

istekleri üzerine istek dilekçelerinin Sandık kayıtlarına geçtiği tarihi takip eden ay başından itibaren emekli kesenekleri kendilerince, karşılıkları kurumlarca ödenmek ve emekli aylıkları Sandıkla ilgilendirildikleri tarihten itibaren kesilmek suretiyle 5434 sayılı Kanun ile tanınan haklardan yararlanacakları öngörülmüş.

Ek 68. maddesinde, "Makam tazminatı ile yüksek hakimlik tazminatı ödenmesini gerektiren görevlerde toplam iki yıl bulunduktan sonra emekliye ayrılanlara makam veya yüksek hakimlik ve temsil veya görev tazminatlarının bulundukları en üst görevleri esas alınarak ödenir.

Makam veya yüksek hakimlik tazminatı ödenmesini gerektiren görevlerde toplam en az iki yıl bulunmadan veya bu görevlerde hiç bulunmadan emekliye ayrılanlara ise, en az altı ay süreyle bulundukları en üst görevleri için belirlenen görev tazminatı veya hizmet yılları itibarıyla belirlenen görev tazminatından yüksek olanı ödenir." düzenlemesine yer verilmiş;

anılan Kanun'un 03/07/2005 tarih ve 5393 sayılı Kanun'un 85. maddesiyle değiştirilen dördüncü fıkrasında ise "Sandıkça emekli aylığı bağlanan büyükşehir belediye başkanlarına 7000, il belediye başkanlarına 6000, ilçe belediye başkanlarına 3000, diğer belediye başkanlarına 1500 gösterge rakamı üzerinden, bu maddede belirtilen usul ve esaslar dahilinde makam tazminatı, buna bağlı olarak temsil veya görev tazminatı ödenir" kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Belediyeler sosyal güvenlik yönünden 5434 sayılı Kanun'un 12.maddesinin (I) işaretli fıkrası uyarınca Emekli Sandığına tabi kurumlardan olup anılan maddenin (II) işaretli fıkrasının (n) bendi ile seçimle gelen belediye başkanlarına Emekli Sandığı ile ilgilendirme yönünden isteğe bağlı bir hak tanınmış olmakla birlikte, bu hakkın kullanılması için görev süresi içerisinde idareye ilgilendirilme istemiyle başvuru yapılması gerektiğine ilişkin kısıtlayıcı bir hüküm ve süre şartı bulunmamaktadır.

Aynı Kanun'un Ek 68. maddesinde ise; Sandıkça emekli aylığı bağlanan belediye başkanlarına maddede belirtilen gösterge rakamları üzerinden makam tazminatı ve buna bağlı olarak temsil veya görev tazminatı ödenmesi öngörülmüştür.

Yukarıda açıklandığı üzere; seçimle gelen belediye başkanlarına Emekli Sandığı ile ilgilendirme yönünden seçimlik hak tanındığı, bu hususa ilişkin herhangi bir zorunluluk bulunmadığı, davacının emekli sandığı iştirakçisi olduğu ve emekli aylığı almakta olduğu, 31/03/2009 - 30/03/2014 tarihleri arasında seçilerek belediye başkanlığı görevini yerine getirdiği dikkate alındığında, belediye başkanlığı görevi nedeniyle makam ve buna bağlı olarak görev tazminatı ödenmesi gerekmektedir.

Bu durumda; dava konusu işlemde hukuka uygunluk, İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen kararda ise hukuki isabet bulunmamaktadır.