Danıştay 12. Daire E.2018/9383 K.2023/1947

Dava konusu istem: … İl ... Müdürlüğünde veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak görev yapan davacının, T.C. Devletini, hükümet ve güvenlik güçlerini tahkir ve tezyif edici mahiyette sosyal medya paylaşımlar yaptığından bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (b) alt bendi uyarınca 2 (iki) kez Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve …sayılı kararının, facebook sayfasında bir başkası tarafından etiketlenme yoluyla yapılan paylaşımlara ilişkin birinci bölümünün iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının kendisine ait facebook hesabında yapmış olduğu paylaşımların; terör örgütü mensuplarının yakalanması, terör olayları nedeniyle halkın can ve mal güvenliğinin sağlanması, sokak aralarındaki barikatların kaldırılması,

hendeklerin kapatılması ve kurulan bombalı düzeneklerin imhası çalışmaları esnasında sivil vatandaşların can ve mal güvenliğinin temin edilmesi gibi meşru gerekçelerle alınan "sokağa çıkma yasağı" kararlarına karşı şiddete teşvik eden, bazı terör eylemlerini haklı gösterme niyetiyle paylaşıldığı açık olan, devlet memurundan beklenen sadakat ve tarafsızlık ile bağdaşmayan paylaşımlar niteliğinde olduğu dikkate alındığında ifade özgürlüğünün sınırları aşıldığı, bir başka ifadeyle, davacının disiplin cezasına konu paylaşımları bütünüyle değerlendirildiğinde şiddete, silahlı direnişe veya isyana teşvik içerikli olduğu,

yalnızca eleştiri niteliğinde olmadığı; terör fikrinin desteklendiği ve yüceltildiği, davacıya söz konusu sosyal medya paylaşımlarında dile getirdiği ifadeler nedeniyle verilen disiplin cezasının ağırlığının ve ciddiyetinin davacı ve diğer kamu görevlileri üzerinde ifade özgürlüğü bağlamında caydırıcı bir etkiye neden olmayacağı, bu nedenle, 657 sayılı Kanun'un 125.maddesinin dördüncü fıkrasından hareketle, davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Sosyal paylaşımlar ile ilgili soruşturma dahi açılmadığı, amacının bazı uygulamaları eleştirmek olduğu, hakaret etme amacının bulunmadığı, disiplin cezasında aşırıya kaçılarak ağır ceza verildiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olmadığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

. İl ...

Müdürlüğünde veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak görev yapan ve memuriyeti sırasında gazetecilik faaliyetinde bulunan davacının, basın ve sosyal medya aracılığı ile siyasi ve ideolojik paylaşımları olduğu iddialarına yönelik olarak yapılan soruşturma sonucu düzenlenen raporun; birinci bölümde, kendi sayfasında başkası tarafından etiketlenme yoluyla yapılan paylaşımların; ikinci bölümde bizzat kendisi tarafından yapılan paylaşımların siyasi ve ideolojik amaçlı olduğu kanaatine varılarak iki kez Devlet memurluğundan çıkarılmasının teklif edilmesi üzerine, Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih … sayılı kararı ile,

1. ve 2. bölümünde sayılan paylaşımların farklı tarihli ve farklı fiiller olmasına rağmen aynı kategoride ve mahiyette olduğundan bahisle tek bir eylem olarak değerlendirildiği ve davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (b) alt bendi gereğince iki kez "Devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile cezalandırıldığı görülmüştür.

Davacı tarafından, Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih … sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada; … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla iki kez devlet memurluğundan çıkarma işlemine karşı ayrı ayrı dava açılması gerektiği gerekçesiyle dilekçenin reddine karar verilmesi üzerine, davacının Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı işleminin, facebook sayfasında bir başka kişi tarafından etiketlenme yoluyla yapılan paylaşımlar nedeniyle Devlet memurluğundan çıkarılmasına ilişkin birinci bölümünde sayılan eylem nedeniyle hakkında tesis edilen işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen iş bu dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasasının 25. maddesinde, herkesin, düşünce ve kanaat hürriyetine sahip olduğu, her ne sebep ve amaçla olursa olsun kimsenin, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamayacağı, düşünce ve kanaatleri sebebiyle kınanamayacağı ve suçlanamayacağı.

26. maddesinde; herkesin, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahip olduğu, bu hürriyetin resmi makamların müdahalesi olmaksızın haber veya fikir almak ya da vermek serbestliğini de kapsadığı hükmüne yer verildiği ve devamında hürriyetin kullanılmasının hangi amaçlarla sınırlanabileceğinin kurala bağlandığı.

90. maddesinin son fıkrasında ise; usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası andlaşmaların Kanun hükmünde olduğu, usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümlerinin esas alınacağı düzenlenmiştir.

İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşmenin (Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi) ''ifade özgürlüğü'' başlığını taşıyan 10. maddesinde, '' 1. Herkes ifade özgürlüğü hakkına sahiptir. Bu hak, kamu makamları tarafından müdahale olmaksızın ve ulusal sınırlar dikkate alınmaksızın, görüşlere sahip olma ve bilgi ve düşünceleri edinme ve bunları yayma özgürlüğünü içerecektir.

Bu madde, Devletlerin, radyo televizyon ya da sinema işletmeciliğinin izne/ruhsata bağlanması isteminde bulunmalarını engellemeyecektir.

2. Bu özgürlüklerin kullanımı, ödevler ve sorumluluklar ile yürütüleceğinden, ulusal güvenliğin, ülke bütünlüğünün ya da kamu emniyetinin yararı, düzensizliğin ya da suçun önlenmesi için, sağlığın ya da ahlakın korunması için, başkalarının şöhret ve haklarının korunması için, gizli bilginin edinilerek açığa çıkmasının önlenmesi için, yahut yargılama organlarının yetki ve tarafsızlığının muhafaza edilmesi için, hukukun öngördüğü ve demokratik bir toplumda gerekli bulunan türdeki formalitelere, koşullara, kayıtlamalara ya da cezalara tabi tutulabilir.'' hükmüne yer verilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (b) alt bendinde, "Yasaklanmış her türlü yayını veya siyasi veya ideolojik amaçlı bildiri, afiş, pankart, bant ve benzerlerini basmak, çoğaltmak, dağıtmak veya bunları kurumların herhangi bir yerine asmak veya teşhir etmek" fiili, devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu işlemin dayanağı soruşturma raporu incelendiğinde, raporun birinci bölümünde; davacının, kendisine ait olmayan, internet ortamındaki diğer kişilerce oluşturulan yazıların, kendi ismi başkası tarafından etiketlenmek suretiyle facebook isimli sosyal paylaşım sitesindeki sayfasında paylaşıldığı, ikinci bölümünde ise, facebook adlı sosyal medya hesabında birtakım düşüncelerini ve tespitlerini içeren kendisine ait paylaşımların bulunduğu, soruşturma raporunun her iki bölümünde belirtilen fiiller nedeniyle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (b) alt bendi gereğince ayrı ayrı iki kez Devlet memurluğundan çıkarma cezasının verildiği anlaşılmaktadır.

Bakılan uyuşmazlıkta, soruşturma raporunun birinci bölümünde yer alan paylaşımlarının dava konusu edildiği ve söz konusu paylaşımların, internet ortamındaki diğer kişilerce oluşturulan yazıların kendi adının etiketlenmesi suretiyle gerçekleştiği; davacının üzerine atılı bulunan ve soruşturma raporunun ikinci bölümünde yer alan paylaşımların ise ayrıca değerlendirildiği ve bu paylaşımlar nedeniyle Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırıldığı göz önüne alındığında;

davacının üzerine atılı bulunan ve soruşturma raporunun birinci bölümünde yer alan facebook paylaşımlarının bir başka kişi tarafından yapılmış ve davacının hesabında etiketlenmiş olması hususları Anayasa ile güvence altına alınan ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde açıkça belirtilen ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi sonucu hakkında ulaşılacak sonuca göre bir işlem tesis edilmesi gerekirken, bu hususlar gözardı edilerek idarece tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddine dair idare mahkemesi kararına karşı yapılan davacının itiraz isteminin reddine ilişkin ...

Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

(X)KARŞI OY

Davacının temyiz isteminin reddi ile dava konusu işlemin reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının onanması gerektiği görüşüyle, bozma kararına katılmıyorum.