Danıştay 12. Daire E.2019/4742 K.2024/185

Dava konusu istem: Aydın ili, Didim … Lisesinde öğretmen olarak görev yapan davacının, İstanbul ili, Ümraniye ilçesi, … Lisesinde görev yaptığı dönemde işlediği fiileri nedeniyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı işleminin iptali ve yoksun kaldığı parasal hakları nedeniyle 10.000-TL maddi tazminat ile 20.000-TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile tanık ifadelerinin ve … tarih ve … sayılı soruşturma raporunun birlikte incelenmesinden; davacının öğrencisi olan D.B.'yi arşivde yanağından öpmesi gibi öğretmen-öğrenci ilişkisini aşar nitelikte tutum ve davranışlarının sabit olduğu, her ne kadar davacı hakkında Savcılık nezdinde yürütülen soruşturmanın neticelenmesinin beklenmesi gerektiği iddia edilmekte ise de, davacının memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunduğu fiilinin sübuta erdiği sonucuna varıldığından,

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendine istinaden tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan; hukuka uygun bulunan işlemden kaynaklı tazminat talebinin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Savunması alınmadan ve savunma süresi verilmeden Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırıldığı, soruşturma sürecinin ve tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğu, disipline konu eylem ile işlem arasında adil bir dengenin olmadığı, ceza soruşturmasının sonucu beklenilmeden dava konusu işlemin tesis edildiği, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

657 sayılı Kanun'un 131. maddesinde memurun, Ceza Kanununa göre mahkum olması veya olmaması halinin, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olmayacağının hükme bağlanmış olması karşısında; anılan hüküm kapsamında ceza mahkemesi kararlarının, disiplin cezalarına etkisinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Disiplin cezasının sebebini oluşturan eylemler, aynı zamanda ceza kanununda suç sayılabilir.

Bu durumda, disiplin cezası yaptırımı ile birlikte ceza yaptırımı da uygulanabilir. Bu iki yaptırım türünün hukuki dayanağı, amaç ve sonuçları birbirlerinden farklıdır.

Ceza yargılamasında suçun niteliği ve delillerin takdirinde uygulanan ilke ve kurallar ile disiplin hukuku açısından uygulanan ilke ve kurallar birbirinden farklı olduğundan, idarenin, kamu görevlisi hakkında disiplin cezası vermemesi, ceza mahkemelerince ceza verilmesine hukuki engel oluşturmayacağı gibi, aynı şekilde, ceza yargılaması sonucu beraat kararı verilmiş olmasının da, kuramsal olarak, disiplin cezası verilmesine engel teşkil etmeyeceği açıktır.

Ancak; ceza yargılaması neticesinde suçun unsurlarının oluşmadığı ya da suçun o kişi tarafından işlenmediği gerekçesiyle verilen beraat kararının, disiplin cezası bakımından da sadece aynı suç nev'i bakımından bağlayıcı olacağı; bir başka ifadeyle, ceza yargılamasının (beraat kararının) konusunu teşkil eden suç, disiplin hukuku yönünden de aynı suç kapsamında değerlendirilerek disiplin cezası verilemeyeceği kuşkusuzdur.

Öte yandan, ceza yargılaması neticesinde suçun unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle beraat eden memurun, eylem, tutum ve davranışlarının bir başka disiplin suçu kapsamına girmesi halinde, disiplin hukuku yönünden başka bir disiplin cezası ile cezalandırılmasına, delil yetersizliğinden dolayı beraat etmesi halinde ise aynı veya başka bir disiplin cezası ile cezalandırılmasına hukuki bir engel bulunmamaktadır.

Davacının, üzerine atılı bulunan ve disiplin soruşturmasına konu olan fiillin aynı zamanda Türk Ceza Kanunu kapsamında suç teşkil etmesi nedeniyle "Çocuğun cinsel istismarı" suçundan yargılandığı davada, İstanbul … Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih E:… , K:… sayılı kararı ile cinsel istismarda bulunduğu hususunun şüphe boyutunda kaldığı, üzerine atılı suçtan mahkumiyetine yeterli, kuşkudan uzak, kesin delil mevcut olmadığı gerekçesiyle beraatine karar verildiği, anılan karara karşı yapılan istinaf isteminin, … Bölge Adliye Mahkemesi … Ceza Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla esastan reddedildiği ve bu kararın Yargıtay … Ceza Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği anlaşılmıştır.

Davacının disiplin cezasına konu fiilleri nedeniyle "Çocuğun cinsel istismarı" suçundan yargılandığı davada mahkumiyetine yeterli, kuşkudan uzak, kesin delil mevcut olmadığı gerekçesiyle beraat etmiş olmasının, davacıya isnat edilen eylemin disiplin yönünden idarece ele alınmasına ve disiplin cezası verilmesine engel teşkil etmeyeceği; İdare Mahkemesince de, davacıya isnat edilen fiilin, hakkında yapılan disiplin soruşturması, dosyada bulunan bilgi ve belgeler ve tanık ifadeleri ile değerlendirildiği, bu fiilin, memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareket niteliğinde bulunduğu sonucuna varıldığı görülmüştür.