Danıştay 12. Daire E.2019/6874 K.2024/1105

Dava konusu istem: ... Piyade Eğitim Tugayında astsubay olarak görev yapan davacının, son disiplin cezasının kesinleştiği 24.07.2015 tarihinden geriye doğru son bir yıl içerisinde on sekiz disiplin ceza puanını aşmış olması nedeniyle, 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu uyarınca "Silahlı Kuvvetlerden Ayırma" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Kara Kuvvetleri Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve E:... karar sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacıya isnat olunan fiiller nedeniyle üç ayrı disiplin amiri ve disiplin kurulunca verilen ve ceza puanına esas alınan disiplin cezalarında, yargı denetimi dışında bırakılan kınama ve hizmete kısa süreli devam cezalarının yok hükmünde sayılmasını gerektirecek bir hukuka aykırılığın bulunmadığı, yargı yolu açık 1/20 oranında aylıktan kesme ve hizmet yerini terk etmeme cezalarının ise davacı tarafından dava konusu edilmemek suretiyle kesinleştiği, son disiplin cezasının kesinleştiği 24 Temmuz 2015 tarihinden geriye doğru davacıya 12 disiplin cezası verilmiş olduğu,

son disiplin cezaları dahil bu disiplin cezalarının karşılığının 26 ceza puanına ulaştığı, bu disiplin durumu gözetilerek sıralı disiplin amirleri tarafından davacının silahlı kuvvetlerden ayırma disiplin cezası ile cezalandırılmasının teklif edilmesi üzerine toplanan Kara Kuvvetleri Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunca, davacıya gerekli süre tanınarak ve talebi üzerine kurul huzurunda sözlü savunma yapma imkanı sağladığı;

bu durumda, en son aldığı disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde, 18 disiplin ceza puanını aştığının tespit edildiğinden bahisle davacının 6413 sayılı TSK Disiplin Kanunu'nun 21. Maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve TSK Yüksek Disiplin Kurulları Yönetmeliğinin 10. Maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca disiplin ceza puanına bağlı olarak silahlı kuvvetlerden ayırma disiplin cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Kara Kuvvetleri Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve E:... karar sayılı kararında mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince; davacının, 11 ila 16 Haziran arasında gerçekleştirdiği belirtilen fiileri nedeniyle aynı gün içinde ( 26 Haziran 2015) toplam 9 defa cezalandırılması, 6413 sayılı Kanun'da öngörülen disiplin sisteminin etkinleştirilmesi amacına hizmet etmediği, zira davacıya bir kez ceza verildikten sonra düzelmesi için kendisine fırsat verilmediği, külliyen ve bir kerede ayırma işlemine sebep oluşturacak şekilde cezalandırılmak suretiyle kanunun amacı dışına çıkıldığı,

bu durumda, davacının, son disiplin cezasının kesinleştiği 24/07/2015 tarihinden geriye doğru son bir yıl içerisinde on sekiz disiplin ceza puanını aştığından bahisle "Silahlı Kuvvetlerden Ayırma" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararın kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

...

Piyade Eğitim Tugayında astsubay olarak görev yapan ve son disiplin cezasının kesinleştiği 24 Temmuz 2015 tarihinden geriye doğru son bir yıl içinde, üç disiplin amirinden disiplin kurulundan toplamda 12 defa disiplin cezası alan davacı hakkında, 18 disiplin cezası puanını aşmış olması nedeniyle "6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun 21. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca "Disiplin Ceza Puanına Bağlı Olarak Türk Silahlı Kuvvetlerinden Ayırma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Kara Kuvvetleri Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve E:... karar sayılı kararı alınmış,

anılan kararın Milli Savunma Bakanlığı tarafından 08/01/ 2016 tarihinde onaylanması sonucunda, davacının 26/01/2016 tarihinde Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu

'nun "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası" başlıklı 13. maddesinin birinci fıkrasında, "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası, personelin tabi olduğu mevzuat hükümlerine göre Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesi veya durumuna göre sözleşmesinin feshedilmesi sonucunu doğurur." hükmüne; ikinci fıkrasında, "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası; Milli Savunma Bakanlığı ve kuvvet komutanlıklarında oluşturulacak yüksek disiplin kurulları tarafından verilir. Kararlar, ilgisine göre Milli Savunma Bakanı veya ilgili kuvvet komutanı onayı ile yerine getirilir." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanun'un "Disiplin ceza puanına bağlı olarak ayırma cezası verilmesi'' başlıklı 21. maddesinin birinci fıkrasında, ''Aşağıda belirtilen durumlar disiplinsizliği alışkanlık hâline getirme olarak kabul edilir ve sözleşmeli subay ve astsubaylar hariç subaylar, astsubaylar ve uzman jandarmalar hakkında ayırma cezası verilir.

a) En son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde on sekiz disiplin cezası puanı veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam on iki defa veya daha fazla disiplin cezası almak.

b) En son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son beş yıl içinde otuz beş disiplin cezası puanı veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam yirmi beş defa veya daha fazla disiplin cezası almak.''

hükmü yer almakta iken.

08/03/2018 tarih ve 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7073 sayılı Kanun'un 91. maddesiyle, anılan 21. maddenin birinci fıkrası, ''Aşağıda belirtilen durumlar disiplinsizliği alışkanlık hâline getirme olarak kabul edilir ve bu durumlarda sözleşmeli subay ve astsubaylar hariç subaylar ve astsubaylar hakkında ayırma cezası verilebilir.'' şeklinde değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen üçüncü fıkra ile ''Disiplin ceza puanına bağlı olarak ayırma cezası verilmesi istemiyle gelen dosyaların incelenmesi sonucunda yüksek disiplin kurulunca,

cezaların usulüne uygun verilmediğine veya ceza tayininde objektiflikten uzaklaşıldığına kanaat getirilirse verilen cezaların tamamının veya bir kısmının kaldırılmasına yahut personelin görev yerinin değiştirilmesine ve durumunun bir yıllık deneme süresi sonunda yeniden incelenmesine karar verilir.” hükmü getirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, dava devam ederken, davacının fiillerine uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için öncelikle davacının işlediği fiile hangi mevzuat hükmünün uygulanması gerektiği hususunun karara bağlanması gerekmektedir.

Ceza hukuku kökenli bir ilke olan ancak zaman içinde hukukun tüm dallarında geçerli bir ilke olarak benimsenen lehe olan hükmün uygulanması ilkesi; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiilin sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunması veya sonradan yürürlüğe giren düzenleme, suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre failin lehine sonuçlar doğurması durumunda, failin lehine olan sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.

İdare hukuku alanında, kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. İdari işlem niteliğindeki disiplin cezasının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, ''lehe olan normun uygulanması ilkesi''nin disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.

Dolayısıyla, fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır. Ancak lehe hükmün uygulanması amacıyla verilecek bir iptal kararının lehe olan hükme uygun olarak yeni bir disiplin cezası verilmesine engel olmayacağı da tabiidir.

6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun 21. maddesinde disiplin cezası puanının doldurulması nedeniyle silahlı kuvvetlerden ayırma cezası verilmesi hususunda yüksek disiplin kurullarına herhangi bir takdir yetkisi verilmemiş iken, 08/03/2018 tarih ve 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7073 sayılı Kanun'un 91. maddesiyle, 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun 21. Maddesine eklenen üçüncü fıkra ile;

yüksek disiplin kurullarına, cezaların usulüne uygun olarak verilip verilmediğini inceleme ve denetleme yetkisi yanında ceza tayininde objektiflikten uzaklaşıldığına kanaat getirildiğinde cezaların kaldırılmasına ya da personelin görev yerinin değiştirilmesi yetkisi verilmiş olması karşısında, lehe kanun uygulaması ilkesi gereğince Yüksek Disiplin Kurulunca davacının almış olduğu disiplin cezalarının usulüne uygun olup olmadığı ve objektif bir şekilde tayin edilip edilmediğinin değerlendirilmesi ve buna göre işlem tesis edilmesi gerektiğinden,

davacının silahlı kuvvetlerden ayırma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu durumda, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesinde hukuki isabet bulunmamakta ise de karar sonucu itibarıyla yerinde görüldüğünden, bu husus anılan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.