Danıştay 12. Daire E.2019/7818 K.2023/6042

Dava konusu istem: .. ili, ...Ana Jet Üs Komutanlığı'nda astsubay olarak görev yapmaktayken Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun 20. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde düzenlenen hizmete engel davranışta bulunması nedeniyle Hava Kuvvetleri Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunca silahlı kuvvetlerden ayırma cezası verilen davacı tarafından, 04/05/2016 tarihli yazıyla bildirilen re'sen silahlı kuvvetlerden ayırılmasına dair 29/04/2016 tarihinde onaylanan işlemin iptali ve statü dışında geçirdiği sürelere ilişkin aylıklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; davacıya, üç uçağa yönelik olarak gerçekleştirdiği isnat edilen fiillerle ilgili Yüksek Disiplin Kurulu kararı ekindeki ifadelerde olay yerine ait kamera görüntülerinin izlendiği belirtildiğinden, Mahkemenin 01/03/2018 tarihli ara kararıyla uçaklara zarar verilmesine yönelik kamera kayıtlarının istenilmesi üzerine davalı idarece kamera görüntüleri olmadığının bildirildiği,

davalı idarece yapılan disiplin soruşturması sonucunda … -… nolu uçakların arızalanmasına yol açan durumların davacıdan kaynaklandığının her türlü şüpheden uzak somut verilerle ortaya konulamadığı bu hususta eldeki tanık beyanlarının doğrudan görgüye dayalı olmayarak "davacının bu yönde beyanda bulunduğu" şeklinde olması karşısında, davacının … - … uçaklara yönelik eylemleri gerçekleştirdiği sabit olmadığından,

tesis edilen işlemde bu yönden hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, dava konusu işlem nedeniyle ilişik kesme tarihinden itibaren davcıya ödenmeyen özlük haklarının, her birinin tahakkuk tarihinden işleyecek yasal faiziyle davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının birlikte çalıştığı mesai arkadaşları tarafından verilen ifadeler sonucunda davacı tarafından gerçekleştirildiği sabit olan eylemler nedeniyle tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Ana Jet Üssü Komutanlığı ... Filo Uçuş Hat Bakım Komutanlığında 2015-2016 uçuş eğitim yılında aviyonik arızalarının arttığının tespit edilmesi üzerine, ... olarak görev yapan davacının 10/02/2016 tarihinde "… kuyruk numaralı uçağın konektörünü yuvasından ayırdığı, 05/02/2016 tarihinde … nolu uçakta meydana gelen arızanın, uçağın kablosunu kesmesinden kaynaklandığı, … kuyruk numaralı uçağın VHF sigortasını çektiği, yaptıklarından çok pişman olduğu,

üniformasının kefeni olacağı yönünde itirafta bulunduğu yönünde 11/02/2016 tarihinde davacının bağlı olduğu 1. disiplin amiri Hv.Slh.Müht.Kd.Bçvş. ... ve 2. disiplin amiri Hv.Uçk.Bkm.Ütğm. … tarafından tutanak düzenlenerek davacının hizmete engel davranışta bulunduğu için Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma cezası verilmesi gerektiği yönünde yapılan bildirim üzerine başlatılan disiplin soruşturması sonucunda, davacının alınan ifadesinde sadece psikolojik sorunlarının getirdiği anlık sinirle … kuyruk numaralı uçağın kablosuna asılması nedeniyle konektörünün gevşediği,

diğer uçaklardaki arızanın ise kendisinden kaynaklanmadığı yönündeki savunması yerinde görülmeyerek, Hava Kuvvetleri Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunca davacının mesai arkadaşlarınca verilen ifadeler, davacının Askeri Savcılık ifadesinde söz konusu üç eylemi gerçekleştirdiğini kabul etmesi, 1. HİBM K.lığı Metalürji Laboratuvarınca hazırlanan, … nolu uçakta meydana gelen arızanın uçağın kablosunun demir krom esaslı malzeme ile harici mekanik yük uygulanmasından kaynaklandığı yönündeki 12/02/2016 tarihli raporu ve davacının psikolojik durumu bakımından Tbp.

Bnb tarafından düzenlenen sağlık raporunda kişinin psikolojik olarak tedavi altında olduğu bir dönem antidepresan kullandığı, ancak cezai ehliyetinin tam olduğu yönündeki beyanlar da değerlendirilerek davacının Türk Silahlı Kuvvetlerden ayırılmasına karar verilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası" başlıklı 13. maddesinde " (1)Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası, personelin tabi olduğu mevzuat hükümlerine göre Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesi veya durumuna göre sözleşmesinin feshedilmesi sonucunu doğurur. Bu cezayı alanlar, seferberlik ve savaş hâlleri haricinde Türk Silahlı Kuvvetlerinde herhangi bir şekilde görev alamazlar.

(Ek cümle: 1/2/2018-7073/90 md.) Yükümlülük veya sözleşme süresi sona ermeden Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası alan personel, kalan yükümlülük veya sözleşme süresince Milli Savunma Bakanlığı ve/veya Türk Silahlı Kuvvetleri nam ve hesabına verilen eğitimler, kurslar ve seminerler sonucunda elde ettikleri diploma, sertifika, uzmanlık belgesi, kurs bitirme belgesini kullanamazlar ve bunlara bağlı olarak herhangi bir meslek icra edemezler.

(2) Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası; Milli Savunma Bakanlığı ve kuvvet komutanlıklarında oluşturulacak yüksek disiplin kurulları tarafından verilir. Kararlar, ilgisine göre Milli Savunma Bakanı veya ilgili kuvvet komutanı onayı ile yerine getirilir. General ve amiraller hakkında ise Genelkurmay Başkanlığında teşkil edilecek yüksek disiplin kurulu tarafından verilir ve yerine getirilir.

(3) Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası; disiplin amirlerinden en az ikisinin teklifi üzerine yüksek disiplin kurulları tarafından verilebileceği gibi, eldeki bilgi ve belgelere göre yüksek disiplin kurulları tarafından resen de verilebilir. Genelkurmay Başkanı veya Milli Savunma Bakanının eldeki bilgi ve belgelere ya da gerekli görmesi üzerine yaptırdığı disiplin soruşturması sonucuna göre hakkında bu cezanın verilmesine kanaat getirdiği personelin dosyaları bir karar verilmek üzere doğrudan yetkili yüksek disiplin kuruluna sevk edilir." hükmüne; "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizlikler" başlıklı 20. maddesinde, " Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizlikler şunlardır:

...c) Hizmete engel davranışlarda bulunmak: Devletin ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarına zarar verecek nitelikte tutum ve davranışlarda veya ağır suç veya disiplinsizlik teşkil eden fiillerde bulunmaktır..." hükmüne yer verilmiştir.

Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu'nun 39. maddesi, "Silahlı Kuvvetlerde askeri eğitim ile beraber ahlak ve maneviyatın yükseltilmesine ve milli duyguların kuvvetlendirilmesine bilhassa itina olunur. Cumhuriyete sadakat, vatanını sevmek, iyi ahlaklı olmak, üste itaat, hizmetin yapılmasında sebat ve gayret, cesaret ve atılganlık, icabında hayatını hiçe saymak, bütün silah arkadaşları ile iyi geçinmek, birbirlerine yardım, intizam severlik, yapılması men edilen şeylerden kaçınmak, sıhhatini korumak, sır saklamak her askerin vazifesidir." hükmünü amirdir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacıya isnat edilen ve disiplin soruşturmasına konu olan, ... Ana Jet Üssü Komutanlığı ... Filo Uçuş Hat Bakım Komutanlığında bulunan … kuyruk numaralı uçağın konektörünü yuvasından ayırdığı, … nolu uçakta meydana gelen arızanın uçağın kablosunu kesmesinden kaynaklandığı, … kuyruk numaralı uçağın VHF sigortasını çektiği yönündeki fiillerin, aynı zamanda Askeri Ceza Kanunu kapsamında da suç teşkil etmesi nedeniyle davacının yargılandığı davada verilen, ...

Ağır Ceza Mahkemesinin E:… ve K:… sayılı kararının incelenmesinden; davacının Hv.Slh.Muh.Kd.Bçvş. olarak Ankara-Akıncı 4. Ana Jet Üs K.lığı Uçk.Bkm.Tb.K.lığında görevli olduğu sırada zincirleme askeri hava ulaşım araçlarını tahrip etmek suçunu işlediğinin sabit olması nedeniyle verilen 9 ay 10 gün hapis cezasının 5600TL adli para cezasına çevrildiği, mahkeme kararının istinaf edilmeden 20/09/2019 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

Davacının eylemleri ile ilgili yapılan disiplin soruşturmasında davacının (sanık olarak) ve tanıkların ifadelerinden, "davacının 10/02/2016 tarihinde … kuyruk numaralı uçağın konektörünü yuvasından ayırdığı, 05/02/2016 tarihinde … nolu uçakta meydana gelen arızanın uçağın kablosunu kesmesinden kaynaklandığı, … kuyruk numaralı uçağın VHF sigortasını çektiği", tüm bu eylemlerin davacının ikrarı ve tanıkların beyanlarıyla da sübuta erdiğinin anlaşıldığı, davacı her ne kadar psikolojik sorunlarından dolayı bu eylemleri gerçekleştirdiğini beyan etmiş ise de, psikolojik sorunlarının olması durumunda bile bu eylemlerin vahim olduğu;

öte yandan, adı geçenin, Hv.K.K.lığı Askeri Mahkemesindeki yargılaması sırasında bilirkişi psikiyatri uzmanına muayene ettirildiği, bilirkişinin yeminli mütalaasında, özetle; "...ruhsal muayenesi nevrotik kişilik özellikleri ve depresif bozuklukluk ile uyumlu olarak değerlendirildiği ve yargılama yeteneğini azaltacak nitelikte bir bulguya rastlanmadığı, dolayısıyla cezai ehliyetinin tam olduğu, TCK'nun 32/1-2. maddelerinden faydalanamayacağı, suç tarihinde sınıfı görevini yapabileceği ve adli müşahadesine gerek olmadığı" beyanında bulunulduğu,

tüm bu hususlarla birlikte davacının konumunun, yaptığı görev ve gerçekleştirdiği eylemlerin vehameti göz önüne alındığında, davacının Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkartılmasının uygun olduğu sonucuna ulaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.