Danıştay 12. Daire E.2020/12 K.2023/7037

Dava konusu istem: Karaman ili, Taşınabilir Hava Radar Kıta Komutanlığında uzman erbaş olarak görev yapan davacının, sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla.

6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun 11. maddesinde disiplin cezalarına yer verildiği; aynı Kanun'un 20. maddesinde ise, Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizliklerin sayıldığı, davacının, 10/10/2014 tarihinde borçlanmanın tamamen keyfi nedenlerle ve hesapsızca yapıldığından bahisle "hizmete kısmi süreli devam" cezasıyla cezalandırıldığı, 16/02/2016 tarihinde aynı nedenlerle yine aynı cezayla cezalandırıldığı, 18/04/2016 tarihinde aynı fiilden dolayı aynı cezayla cezalandırılmasıyla birlikte fiilin tekerrürü sebebi ile aylıktan kesme cezasıyla cezalandırıldığı.

05/05/2016 tarihinde üstlerine bilerek yalan söylemek fiili sebebiyle aylıktan kesme cezasıyla cezalandırıldığı, 18/05/2016 tarihinde yalan beyanda bulunmak fiilinden dolayı aylıktan kesme cezası ile cezalandırıldığı, sürekli olarak maaş kesintisi içerisinde olduğu, sicil notlarının 2012 yılında 75 , 2013 yılında 68, 2014 yılında 61, 2015 yılında 61, 2016 yılında 54 olduğu; davacının bir kimseyi fuhuşa teşvik etmek veya yaptırmak veya aracılık ettirmek veya yer temin etmek suçu sebebiyle.

Asliye Ceza Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında sanık olarak yargılandığı, suçun sabit olmadığından beraatine karar verildiği, yargılamada diğer sanıkların davacının kendisini komiser olarak tanıttığına ilişkin beyanlarının bulunduğu; davacının, borçlarını ödememesi yanında, ödeme veya bu davranışları tekrar etmeme gibi bir durumunun olmadığına kanaat getirildiği, yine bu hususta yapılan görüşmelerde, görüşmede bulunanları tehdit mahiyetinde cümleler sarf edip, agresif davranışlarda bulunduğu,

davacının kendisine yapılan tüm uyarılara, telkinlere rağmen kurallara ve yasal düzenlemelere uymamak hususunda ısrar ettiği, özellikle borçlanma hususunda zafiyet gösterdiği; yine bununla birlikte diğer başkaca fiilleri sebebiyle disiplinsiz davranışlar içerisine girdiği, sicil notlarının oldukça düşük olduğu, bağlı olduğu kurum ve yaptığı görev tahtında fiillerinin, görevin önem ve mahiyetine yakışmayacak derecede olduğu, tüm uyarılara veya cezalandırmalara rağmen aykırı fiilinde ısrarcı olduğu,

aşırı borçlanma ve borçlanmayı alışkanlık haline getirme ile disiplinsizliği alışkanlık haline getirme fiillerinin sabit olması sebebiyle idarenin takdir hakkı çerçevesinde davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin haksız ve hukuka aykırı olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, 2000 yılında uzman erbaş olarak göreve başlamış, 2014-2016 yılları arasında 6 adet disiplin cezası almış, aşırı borçlanma neticesinde borçları ile ilgili düzenli olarak uyarılmasına rağmen son iki yıllık süre zarfında borçlarını ödememiş, adına dört adet "Aşırı Borçlu Personel Takip Formu" düzenlenmiş, borcundan dolayı kolluk kuvvetlerince iki kez gözaltına alınarak hakkında yasal işlem yapılmış, yeni icra belgesi gelmesi sonrasında görüşmeye çağrılmış, bu görüşmede disiplinsiz ve agresif davranışlarda bulunmuş, son yıllarda aldığı sicillerin düşük olması, 2016 yılı uzman erbaş sicil döneminde yeterli sicil puanı alamaması, aşırı borçlanma ve disiplinsiz fillerinden dolayı 14/06/2016 tarihi itibarıyla sözleşmesinin feshedilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu’nun, "Başarı gösteremeyenler ve ceza alanlar" başlıklı 12. maddesinde, sözleşmeli uzman erbaşların sözleşmelerinin feshedilmesini gerektiren haller hüküm altına alınmıştır.

6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun "Silahlı kuvvetlerden ayırma" başlıklı 13. maddesinin birinci fıkrasında, "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası, personelin tabi olduğu mevzuat hükümlerine göre Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesi veya durumuna göre sözleşmesinin feshedilmesi sonucunu doğurur. Bu cezayı alanlar, seferberlik ve savaş hâlleri haricinde Türk Silahlı Kuvvetlerinde herhangi bir şekilde görev alamazlar.

Yükümlülük veya sözleşme süresi sona ermeden Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası alan personel, kalan yükümlülük veya sözleşme süresince Milli Savunma Bakanlığı ve/veya Türk Silahlı Kuvvetleri nam ve hesabına verilen eğitimler, kurslar ve seminerler sonucunda elde ettikleri diploma, sertifika, uzmanlık belgesi, kurs bitirme belgesini kullanamazlar ve bunlara bağlı olarak herhangi bir meslek icra edemezler." hükmüne.

"Silahlı Kuvvetlerden Ayırma Cezasını Gerektiren Disiplinsizlikler" başlıklı 20. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, "Aşırı borçlanmak ve borçlarını ödeyememek: Nafaka, trafik kazası, doğal afet, personelin öngöremeyeceği şekilde ülke genelinde yaşanan olağanüstü ekonomik dalgalanmalar, ani devalüasyonlar, sağlık ve tedavi giderleri ile kefillik ve benzeri zorunluluk hâlleri hariç olmak üzere, aşırı derecede borçlanmaya düşkün olmak ve bu borçlarını ödememeyi alışkanlık hâline getirmektir." hükmüne;

(f) bendinde, "Disiplinsizliği alışkanlık hâline getirmek: Disiplini bozucu tavır ve davranışlarda bulunmayı alışkanlık hâline getirmek veya aldığı disiplin cezalarına rağmen ıslah olmamaktır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; sözleşmeli uzman çavuş olarak görev yapan davacının, 13/06/2016 tarihli terhis belgesinde belirtildiği üzere, terhis sebebi olarak disiplinsiz fiilleri ve aşırı borçlanmadan dolayı 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu gereğince sözleşmesinin feshedildiği anlaşılmaktadır.

Bakılan uyuşmazlıkta, İdare Mahkemesince, 3269 sayılı Kanuna tabi uzman erbaş olan davacı hakkında 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu hükümlerine göre değerlendirme yapıldığı görülmekte ise de; dava konusu işlemin yargısal denetiminin 3269 sayılı Yasa hükümlerine göre yapılması ve ayrıca, davacıya isnat olunan fiillerle ilgili ceza yargılamasında verilen karar ve bu kararın kesinleşip kesinleşmediği açıklığa kavuşturulduktan sonra bir karar verilmesi gerekirken, bu hususlar gözardı edilerek, eksik inceleme ve değerlendirme sonucu verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.