Danıştay 12. Daire E.2020/1981 K.2024/544

Davanın konusu

... Üniversitesi Refahiye Meslek Yüksekokulu Posta Hizmetleri Programını bitiren davacı tarafından, Kamu Personel Seçme Sınavına girip yeterli puanı almasına rağmen otuz beş (35) yaşından gün alması nedeniyle ilgili kuruma başvuruda bulunamadığından bahisle 04/10/2013 tarih ve 28785 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “… otuz beş yaşından gün almamış olmak” ibaresinin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Davalı idare ile YÖK ve üniversiteler arasında yapılan protokoller uyarınca okula kayıt yaptırdığı, öğrenciyken bulunmayan bu düzenlemenin hukuki öngörülebilirlik ilkesini zedelediği, bu düzenlemenin Anayasa'nın 10., 49. ve 70. maddelerine aykırı olduğu, birçok kurumda yaş şartı aranmazken davalı idarenin yaş şartı aramasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI

6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nun 27. maddesinin birinci fıkrasına göre PTT personelinin, 657 sayılı Kanun ve diğer Kanunların sözleşmeli personel hakkındaki hükümlerine tabi olmaksızın idari hizmet sözleşmesi ile istihdam edildiği;

ikinci fıkrasında ise, bu personelin nitelik ve unvanlarının belirlenmesi hususunun Bakanlar Kurulunca çıkarılacak Yönetmelikle belirleneceği, anılan maddeye istinaden düzenlenerek 04/10/2013 tarihli ve 28785 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi'nde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesiyle de işe alınmada aranan genel şartların belirlendiği, konusu aynı olan başka bir davada Danıştay Onikinci Dairesinin 2016/3949 esas sayılı dosyasında davanın reddi yolunda verilen kararın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca onandığı,

iptali istenen düzenlemenin bu itibarla üst normlara ve hukuka uygun olduğu; ayrıca, uyuşmazlığa konu Yönetmeliğin 11/04/2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlükten kaldırıldığı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nun 27. maddesiyle, Kamu Personel Seçme Sınavına katılanlar arasından seçilecek olan sözleşmeli personelin; işe alma, unvan, sayı, atama, görevlendirme, eğitim, terfi, görevde yükselme, disiplin, izin, görevden alma, sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi veya sona erdirilmesine ilişkin hususların Bakanlar Kurulunca çıkarılacak Yönetmelikle belirleneceğinin hükme bağlandığı, bu Kanun hükmüne dayanarak hazırlanan Yönetmeliğin dava konusu edilen hükmüyle de sözleşmeli personelin on sekiz yaş ila otuz beş yaş arasında olanlar arasından seçileceği yolunda kural getirildiği, anılan Yönetmelik hükmünün bu itibarla normlar hiyerarşisine ve hukuka uygun olduğu, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : …

DÜŞÜNCESİ

Dava; ... Üniversitesi Refahiye Meslek Yüksekokulu Posta Hizmetleri Programını bitiren davacı tarafından, Kamu Personel Seçme Sınavına girip yeterli puanı almasına rağmen 35 yaşını geçmesi nedeniyle ilgili kuruma başvuruda bulunamadığından bahisle 04/10/2013 tarih ve 28785 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde yer alan “…otuz beş yaşından gün almamış olmak” ibaresinin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nun "Sözleşmeli personel" başlıklı 27. maddesinin birinci fıkrasında "PTT personeli, 657 sayılı Kanun ve diğer Kanunların sözleşmeli personel hakkındaki hükümlerine tabi olmaksızın idari hizmet sözleşmesi ile istihdam edilir." hükmüne, dava tarihinde yürürlükte bulunan ikinci fıkrasında ise, "Kamu Personel Seçme Sınavına katılanlar arasından seçilecek olan sözleşmeli personelin; işe alma, unvan, sayı, atama, görevlendirme, eğitim, terfi, görevde yükselme, disiplin, izin, görevden alma, sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi veya sona erdirilmesine ilişkin hususlar Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulan Yönetmelikle düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanun hükmü dayanak alınarak düzenlenen ve 04/10/2013 tarihli ve 28785 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin "İşe alınmada aranacak genel şartlar" başlıklı 9/1. maddesinde, pozisyon ve ihtiyaç durumuna göre personel alımının, KPSS'ye katılmış ve Yönetim Kurulunca belirlenen asgari puanı almış olanlar arasından yapılacağı belirtildikten sonra işe alınmada aranılacak genel şartlar sıralanmış, (b) bendinde, "Onsekiz yaşını tamamlamış ve otuzbeş yaşından gün almamış olmak" şartı getirilmiştir.

Mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; sözleşmeli personel alımlarında kurumların hizmetin özellikleri ve niteliğini dikkate alarak yaş konusunda üst sınırı belirlemelerinin mümkün olduğu, bu belirlemenin kurumun Kanununda veya Kanunun bu konuya dair düzenleme yetkisi öngördüğü tüzük ve yönetmeliklerinde belirtilmesi gerektiği açıktır.

Bakılan olayda, 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nun 27. maddesiyle Kamu Personel Seçme Sınavına katılanlar arasından seçilecek olan sözleşmeli personelin; işe alma, unvan, sayı, atama, görevlendirme, eğitim, terfi, görevde yükselme, disiplin, izin, görevden alma, sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi veya sona erdirilmesine ilişkin hususların Bakanlar Kurulunca çıkarılacak Yönetmelikle belirleneceğinin hükme bağlandığı, bu Kanun hükmüne dayanarak hazırlanan Yönetmeliğin dava konusu edilen hükmüyle de sözleşmeli personelin onsekiz yaş ila otuzbeş yaş arasında olanlar arasından seçileceği yolunda kural getirildiği, anılan Yönetmelik hükmünün bu itibarla normlar hiyerarşisine ve hukuka uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan; davacı tarafından, davalı idare ile, mezun olduğu Üniversite arasında imzalanan Protokol"e güvenerek tamamladığı eğitim programı sonrasında dava konusu Yönetmelik ile getirilen üst yaş sınırı nedeniyle iş başvurusunda bulunamadığı, bunun da hukuki güvenlik ilkesine ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

Haklı beklenti kavramı, yargı kararları ve öğretide idarenin ister bir taahhüt, isterse uzun süren bir uygulamasına güvenerek olsun, bireylerin çıkarlarına ya da lehlerine olan bir sonuca ulaşabileceklerini ümit etmeleri olarak tanımlanmakla birlikte; güvenin korunmasının, mevcut bir hukuki durumun dokunulmazlığı anlamında da değerlendirilmemesi gerekmektedir.

Anılan Protokol'ün, posta hizmetleri sektörünün nitelikli personel ihtiyacının karşılanması için verilecek ön lisans düzeyindeki eğitim programının içeriğine yönelik olduğu, bu programı bitiren kişilerin davalı idarede istihdamına yönelik zorlayıcı ve bağlayıcı bir kural içermediği görülmekte olup; bu haliyle davacı bakımından haklı beklentinin varlığından söz edilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Danıştay Onaltıncı Dairesinin 12/02/2015 tarih ve E:2015/13150, K:2015/74 sayılı, davanın süre yönünden reddi yolundaki kararının, davacı tarafından temyiz edilmesi sonucunda, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 27/03/2019 tarih ve E:2016/4696, K:2019/1355 sayılı kararı ile bozulması üzerine, Danıştay Beşinci Dairesinin 26/12/2019 tarih ve E:2019/5611, K:2019/6814 sayılı kararı ile Dairemize gönderilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

... Üniversitesi Refahiye Meslek Yüksekokulu Posta Hizmetleri Programından mezun olan ve KPSS Ön Lisans sınavına giren davacı, otuz beş (35) yaşından gün alması nedeniyle davalı kuruma işe giriş başvurusunda bulunamamıştır. Davacı tarafından, işe giriş başvurusunda bulunamamasının dayanağı 04/10/2013 tarih ve 28785 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “… otuz beş yaşından gün almamış olmak” ibaresinin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nun "Sözleşmeli personel" başlıklı 27. maddesinin birinci fıkrasında, "PTT personeli, 657 sayılı Kanun ve diğer Kanunların sözleşmeli personel hakkındaki hükümlerine tabi olmaksızın idari hizmet sözleşmesi ile istihdam edilir." hükmüne; dava tarihinde yürürlükte bulunan ikinci fıkrasında ise, "Kamu Personel Seçme Sınavına katılanlar arasından seçilecek olan sözleşmeli personelin; işe alma, unvan, sayı, atama, görevlendirme, eğitim, terfi, görevde yükselme, disiplin, izin, görevden alma, sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi veya sona erdirilmesine ilişkin hususlar Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulan Yönetmelikle düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanun hükmü dayanak alınarak düzenlenen ve 04/10/2013 tarih ve 28785 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin "İşe alınmada aranacak genel şartlar" başlıklı 9. maddesinin birinci fıkrasında, pozisyon ve ihtiyaç durumuna göre personel alımının, KPSS'ye katılmış ve Yönetim Kurulunca belirlenen asgari puanı almış olanlar arasından yapılacağı belirtildikten sonra, işe alınmada aranılacak genel şartlar sıralanmış, (b) bendinde, "On sekiz yaşını tamamlamış ve otuz beş yaşından gün almamış olmak" şartı getirilmiştir.

19/11/2019 tarih ve 30953 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve halen yürürlükte bulunan Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, “on sekiz yaşını tamamlamış ve giriş sınavının yapıldığı yılın ocak ayının birinci günü itibarıyla otuz altı yaşından gün almamış olmak” işe alınmada aranılacak genel şartlardan birisi olarak belirlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, sözleşmeli personel alımlarında kurumların hizmetin özellikleri ve niteliğini dikkate alarak yaş konusunda üst sınırı belirlemelerinin mümkün olduğu, bu belirlemenin kurumun Kanununda veya Kanunun bu konuya dair düzenleme yetkisi öngördüğü tüzük ve yönetmeliklerinde belirtilmesi gerektiği açıktır.

Bakılan olayda, 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nun 27. maddesiyle, Kamu Personel Seçme Sınavına katılanlar arasından seçilecek olan sözleşmeli personelin; işe alma, unvan, sayı, atama, görevlendirme, eğitim, terfi, görevde yükselme, disiplin, izin, görevden alma, sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi veya sona erdirilmesine ilişkin hususların Bakanlar Kurulunca çıkarılacak Yönetmelikle belirleneceğinin hükme bağlandığı, bu Kanun hükmüne dayanarak hazırlanan Yönetmeliğin dava konusu edilen hükmüyle de sözleşmeli personelin on sekiz yaş ila otuz beş yaş arasında olanlar arasından seçileceği yolunda kural getirildiği, anılan Yönetmelik hükmünün bu itibarla normlar hiyerarşisine ve hukuka uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, davacı tarafından, davalı idare ile mezun oldukları Hakkari Üniversitesi arasında imzalanan ''T.C. Hakkari Üniversitesi ile PTT Genel Müdürlüğü arasında düzenlenen İşbirliği Çerçevesinde Yüksekova Meslek Yüksekokulu Bünyesinde 'Posta Hizmetleri' Programına Ait Esasları Düzenleyen Protokol"e güvenerek tamamladığı eğitim programı sonrasında dava konusu Yönetmelik ile getirilen üst yaş sınırı nedeniyle işe başlayamadığı, bunun da hukuki güvenlik ve öngörülebilirlik ilkelerine ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

Haklı beklenti kavramı, yargı kararları ve öğretide idarenin ister bir taahhüt, isterse uzun süren bir uygulamasına güvenerek olsun, bireylerin çıkarlarına ya da lehlerine olan bir sonuca ulaşabileceklerini ümit etmeleri olarak tanımlanmakla birlikte; güvenin korunmasının, mevcut bir hukuki durumun dokunulmazlığı anlamında da değerlendirilmemesi gerekmektedir.

Anılan Protokol'ün, posta hizmetleri sektörünün nitelikli personel ihtiyacının karşılanması için verilecek ön lisans düzeyindeki eğitim programının içeriğine yönelik olduğu, bu programı bitiren kişilerin davalı idarede istihdamına yönelik zorlayıcı ve bağlayıcı bir kural içermediği görülmekte olup; bu haliyle davacılar bakımından haklı beklentinin varlığından söz edilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.