Danıştay 12. Daire E.2020/2228 K.2024/1548

Davanın konusu

Davacı hakkında verilen mahkeme kararı uyarınca Form A belgesi düzenlenerek öğrenim durumuna uygun bir kadroya atamasının yapılmasına dair başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin ve bu işlemin dayanağı olan 12/06/2014 tarih ve 29028 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Sosyal Hizmetler Kanunu Kapsamında Tanınan İstihdam Hakkının Kullanımına İlişkin Yönetmeliğin 16. maddesinin ikinci fıkrasının iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Hatay Sevim Demirkol Kız Yetiştirme Yurdunda bakım ve koruma altında kalması nedeniyle 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun Ek 1. maddesi uyarınca işe yerleştirilme istemiyle yapmış olduğu başvurunun reddine dair işlemin mahkeme kararıyla iptal edilmesi üzerine, iptal kararı uyarınca Form A belgesi düzenlenerek öğrenim durumuna uygun olan bir kadroya atama işlemi yapılmasına dair yapılan başvurunun reddi yolunda tesis edilen işlemin ve dayanağı "Sosyal Hizmetler Kanunu Kapsamında Tanınan İstihdam Hakkının Kullanımına İlişkin Yönetmeliğin" 16. maddesinin 2. fıkrasının; kanunla getirilen bir hakkın yönetmelik hükmüyle kısıtlanamayacağı gerekçesiyle iptali gerektiği ileri sürülmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI

2828 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesi kapsamında hak sahibi olanların kamu kurum ve kuruluşlarında istihdamının merkezi yerleştirme ile yapılmasının öngörüldüğü, bu madde ile tanınan istihdam hakkından bir kez yararlanma şartı getirildiği, davacının Nisan 2018 itibarıyla davalı idare nezdinde sürekli işçi (4D) statüsünde çalıştığının tespit edildiği, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun Ek 1. maddesi uyarınca işe yerleştirilme istemiyle yapılan başvurularda istihdam hakkından yalnızca bir kez yararlanabileceğinin düzenlendiği, davalı idarede hali hazırda işçi statüsünde çalışan davacının öğrenimine uygun olan bir kadroya atanması isteminin reddine ilişkin dava konusu işlemde ve dayanağı olan yönetmelikte hukuka aykırılık bulunmadığı düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...

DÜŞÜNCESİ

Davacının vekili tarafından, müvekkilinin Hatay Sevim Demirkol Kız Yetiştirme Yurdunda bakım ve koruma altında kalması nedeniyle 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun Ek 1. maddesi uyarınca hakkında Form A belgesi düzenlenerek atama işlemi yapılmasına dair başvurunun; "Sosyal Hizmetler Kanunu Kapsamında Tanınan İstihdam Hakkının Kullanımına İlişkin Yönetmeliğin" 16. maddesi uyarınca reddi yolunda tesis edilen işlemin iptali ile bu işlemin dayanağı olan anılan Yönetmeliğin" 16. maddesinin 2. fıkrasının iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu'nun Ek 1. maddesinde;

"Bu Kanun veya 5395 sayılı Kanun uyarınca haklarında korunma veya bakım tedbir kararı alınmış olup fasılalı olarak geçen yararlanma süreleri dâhil iki yıldan az olmamak üzere, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının sosyal hizmet modellerinden yararlanan çocuklardan reşit olduğu tarih itibarıyla bu hizmetlerden yararlanmaya devam edenlerin işe yerleştirilmeleri aşağıdaki usul ve esaslar çerçevesinde yapılır:

a) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından hangi statüde olursa olsun serbest kadro ve pozisyonları toplamının binde biri, bu madde kapsamında istihdam edilecekler için ayrılır ve her yıl belirtilen oranda kişi istihdam edilir. Serbest kadro ve pozisyon toplamının binden az olması hâlinde dahi kamu kurum ve kuruluşlarında en az bir hak sahibi istihdam edilir....

.......

ç) Yerleştirme yapılacak kadro sayısı 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kurumların serbest memur kadroları ile sözleşmeli personel pozisyonları ve işçi kadro sayısının toplamının binde biridir. Toplam kadro ve pozisyon sayısının belirlenmesinde yerleştirme yapılacak yılın başındaki veriler esas alınır.

Devlet Personel Başkanlığınca bu madde kapsamında hak sahiplerinin istihdam edileceği toplam kadro sayıları her kurum için tespit edilerek kurumlara bildirilir. Kurumlar, bildirilen bu kadroları merkez ve taşra teşkilatları itibarıyla dağıtımını yaparak yerleştirme dönemlerinde Devlet Personel Başkanlığına bildirir.

Bu madde kapsamına girenlerin yerleştirilmeleri; ortaöğretim ve daha üst öğrenim mezunları için kurumların talepleri doğrultusunda öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki cetvellerde yer alması şartıyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunları için memur unvanlı kadro ve pozisyonlara, diğer öğrenim mezunları için ise yardımcı hizmetler sınıfında yer alan kadro ve pozisyonlara yılda üç defadan az olmamak üzere Devlet Personel Başkanlığınca yapılır veya yaptırılır.

Ek 1 inci madde kapsamında yerleştirme yapılacak kurumlarca teşkilat bazında dağıtımın bildirilmemesi hâlinde Devlet Personel Başkanlığınca belirlenecek usul ve esaslar dâhilinde resen yerleştirme yapılır.

d) Kamu kurum ve kuruluşları, bu maddede belirtilen haktan yararlanarak yerleştirilen ancak herhangi bir nedenle işten ayrılan personele ilişkin belirlenecek bilgileri işten ayrılmayı takip eden bir ay içinde, hâlen çalışmakta olanların bilgilerini ise yönetmelikte belirlenecek zamanda Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Devlet Personel Başkanlığına bildirir.

Birinci fıkra ile sağlanan istihdam hakkından sadece bir kez yararlanılabilir. Kamu kurum ve kuruluşlarına ait kadro ve pozisyonlara her ne surette olursa olsun yerleştirilenler bu maddede verilen hakkı kullanmış sayılır.

...................

İşe yerleştirme yükümlülüğünün takip ve denetimi, yerleştirme yapılacak kadro ve pozisyonların belirlenmesi, yerleştirme ve kuraya ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususlar, Maliye Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının olumlu görüşleri üzerine Devlet Personel Başkanlığı tarafından bu Kanunun yayımını takip eden üç ay içinde yürürlüğe konulacak yönetmelikle düzenlenir." hükümlerine yer verilmiştir.

Anılan Yasa maddesine dayanılarak "Sosyal Hizmetler Kanunu Kapsamında Tanınan İstihdam Hakkının Kullanımına İlişkin Yönetmelik hazırlanmış, 12/06/2014 tarih ve 29028 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe konulmuş, "Yerleştirme ve atama yapılmayacak haller" başlıklı 16. maddesinde,"(1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre atanan hak sahipleri daha sonra bu kapsamda yapılacak yerleştirme işlemlerine hiçbir surette katılamazlar.

(2) Kamu kurum ve kuruluşlarına ait kadro veya pozisyonlara bu Yönetmelik hükümleri dışında yer alsa dahi her ne surette olursa olsun atananlar Kanun kapsamında istihdam hakkını kullanmış sayılırlar.

(3) Bu hükümlere aykırı olarak yerleştirilenlerin atamaları yapılmaz, yapılmış ise iptal edilir." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Anayasa'nın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabileceği hüküm altına alınmıştır.

2828 sayılı yasanın Ek 1. maddesinde, bu kapsamda bulunanların istihdam hakkından sadece bir kez yararlanmaları öngörüldüğünden Sosyal Hizmetler Kanunu Kapsamında Tanınan İstihdam Hakkının Kullanımına İlişkin Yönetmeliğin 16. maddesinin iptali istenilen 2. fıkrasındaki düzenlemenin anılan Yasa hükümleri doğrultusunda olduğu, üst hukuk normuyla çelişmediği anlaşıldığından hukuka aykırılık görülmemiştir.

Davanın davacının 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun Ek 1. maddesi uyarınca hakkında Form A belgesi düzenlenerek atama işlemi yapılması için yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemine ilişkin kısmına gelince;

Dosyanın incelenmesinden, davacının daha önce Hatay Sevim Demirkol Kız Yetiştirme yurdunda bakım ve koruma altında kalması nedeniyle işe yerleştirme hakkından yararlanmak için yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açtığı davada, ....

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla Danıştay 10. Dairesinin bozma kararına uymak suretiyle dava konusu işlemin iptaline hükmedilmesi ve temyiz aşamasında bu kararın anılan Dairenin ... tarih ve E:... , K:... sayılı karara onanması üzerine 11/11/2019 tarihli dilekçe ile yargı kararına istinaden kendisine Form (A) belgesinin düzenlenerek 657 sayılı Yasa kapsamında Sosyoloji bölümü (lisans) mezunu olduğu gözetilerek atamasının yapılması için Hatay Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler il Müdürlüğüne başvurulduğu,

daha sonra 25/03/2020 tarihli dilekçe ile önceki başvurusundan bahsederek adına düzenlenen Form A ile atamasının yapılıp yapılmayacağına dair bilgi verilmesi için davalı Bakanlığa başvurduğu, davalı idarece verilen cevapta, yargı kararı üzerine hakkında Form A belgesi düzenlendiği ve sistem onay numarası alarak kayda alınarak mahkeme kararı gereğinin yerine getirildiği,

bununla birlikte SGK sorgulamasında Nisan 2018 tarihi itibarıyla Bakanlığa bağlı kuruluşta sürekli işçi (4D) statüsünde çalıştığının tespit edilmesi nedeniyle atamaya esas hak sahipleri listesinde adına yer verilmediğinin bildirilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

2828 sayılı Yasanın anılan maddesinde, haklarında korunma veya bakım tedbir kararı alınan ve fasılalı olarak geçen yararlanma süreleri de dahil olmak üzere iki yıldan az olmamak üzere sosyal hizmet modellerinden yararlanan çocuklardan reşit olduğu tarih itibariyla bu hizmetlerden yararlanmaya devam edenlerin işe yerleştirilmeleri, ortaöğretim ve yükseköğretim mezunları için memur unvanlı kadro ve pozisyonlara atanmaları öngörülmüştür.

Bu durumda daha önce kız yetiştirme yurdunda bakım ve koruma altında kalması nedeniyle işe yerleştirme hakkı bulunan yükseköğrenim mezunu davacının 2828 sayılı Yasa uyarınca öğrenimine uygun memur unvanlı kadro veya pozisyona yerleştirilmesi gerekirken, Bakanlığa bağlı kuruluşta sürekli işçi (4D) statüsünde çalışıyor olması gerekçe gösterilerek işe yerleştirme hakkından yararlandırılması için yapılan başvurunun reddedilmesine ilişkin davaya konu bireysel işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Belirtilen nedenlerle davaya konu Yönetmeliğin 16. maddesinin 2. fıkrasının iptali isteminin reddi, bireysel işlemin ise iptali gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, Hatay Sevim Demirkol Kız Yetiştirme Yurdunda bakım ve koruma altında kalması nedeniyle 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun Ek 1. maddesi uyarınca hakkında Form A belgesi düzenlenerek atama işlemi yapılmasına dair yapılan başvurunun; "Sosyal Hizmetler Kanunu Kapsamında Tanınan İstihdam Hakkının Kullanımına İlişkin Yönetmeliğin" 16. maddesi uyarınca reddi yolunda tesis edilen işlemin yürütülmesinin durdurulması ve iptali ile bu işlemin dayanağı olan "Sosyal Hizmetler Kanunu Kapsamında Tanınan İstihdam Hakkının Kullanılmasına İlişkin Yönetmeliğin" 16. maddesinin 2. fıkrasının yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu'nun Ek 1. maddesinde;

"Bu Kanun veya 5395 sayılı Kanun uyarınca haklarında korunma veya bakım tedbir kararı alınmış olup fasılalı olarak geçen yararlanma süreleri dâhil iki yıldan az olmamak üzere, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının sosyal hizmet modellerinden yararlanan çocuklardan reşit olduğu tarih itibarıyla bu hizmetlerden yararlanmaya devam edenlerin işe yerleştirilmeleri aşağıdaki usul ve esaslar çerçevesinde yapılır:

a) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından hangi statüde olursa olsun serbest kadro ve pozisyonları toplamının binde biri, bu madde kapsamında istihdam edilecekler için ayrılır ve her yıl belirtilen oranda kişi istihdam edilir. Serbest kadro ve pozisyon toplamının binden az olması hâlinde dahi kamu kurum ve kuruluşlarında en az bir hak sahibi istihdam edilir...

...

ç) Yerleştirme yapılacak kadro sayısı 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kurumların serbest memur kadroları ile sözleşmeli personel pozisyonları ve işçi kadro sayısının toplamının binde biridir. Toplam kadro ve pozisyon sayısının belirlenmesinde yerleştirme yapılacak yılın başındaki veriler esas alınır.

Devlet Personel Başkanlığınca bu madde kapsamında hak sahiplerinin istihdam edileceği toplam kadro sayıları her kurum için tespit edilerek kurumlara bildirilir. Kurumlar, bildirilen bu kadroları merkez ve taşra teşkilatları itibarıyla dağıtımını yaparak yerleştirme dönemlerinde Devlet Personel Başkanlığına bildirir.

Bu madde kapsamına girenlerin yerleştirilmeleri; ortaöğretim ve daha üst öğrenim mezunları için kurumların talepleri doğrultusunda öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki cetvellerde yer alması şartıyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunları için memur unvanlı kadro ve pozisyonlara, diğer öğrenim mezunları için ise yardımcı hizmetler sınıfında yer alan kadro ve pozisyonlara yılda üç defadan az olmamak üzere Devlet Personel Başkanlığınca yapılır veya yaptırılır.

Ek 1 inci madde kapsamında yerleştirme yapılacak kurumlarca teşkilat bazında dağıtımın bildirilmemesi hâlinde Devlet Personel Başkanlığınca belirlenecek usul ve esaslar dâhilinde resen yerleştirme yapılır.

d) Kamu kurum ve kuruluşları, bu maddede belirtilen haktan yararlanarak yerleştirilen ancak herhangi bir nedenle işten ayrılan personele ilişkin belirlenecek bilgileri işten ayrılmayı takip eden bir ay içinde, hâlen çalışmakta olanların bilgilerini ise yönetmelikte belirlenecek zamanda Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Devlet Personel Başkanlığına bildirir.

Birinci fıkra ile sağlanan istihdam hakkından sadece bir kez yararlanılabilir. Kamu kurum ve kuruluşlarına ait kadro ve pozisyonlara her ne surette olursa olsun yerleştirilenler bu maddede verilen hakkı kullanmış sayılır." hükmü öngörülmüştür.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (D) fıkrasında:

"D) İşçiler:

(A), (B) ve (C) fıkralarında belirtilenler dışında kalan ve ilgili mevzuatı gereğince tahsis edilen sürekli işçi kadrolarında belirsiz süreli iş sözleşmeleriyle çalıştırılan sürekli işçiler ile mevsimlik veya kampanya işlerinde ya da orman yangınıyla mücadele hizmetlerinde ilgili mevzuatına göre geçici iş pozisyonlarında altı aydan az olmak üzere belirli süreli iş sözleşmeleriyle çalıştırılan geçici işçilerdir.Bunlar hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz." kuralına yer verilmiştir.

Anayasa'nın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabileceği düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun Ek 1. maddesinde haklarında korunma veya bakım tedbir kararı alınan ve fasılalı olarak geçen yararlanma süreleri de dahil olmak üzere iki yıldan az olmamak üzere sosyal hizmet modellerinden yararlanan çocuklardan reşit olduğu tarih itibariyla bu hizmetlerden yararlanmaya devam edenlerin işe yerleştirilmeleri düzenlenmiş ve aynı maddenin (d) bendinde birinci fıkra ile sağlanan istihdam hakkından bir kez yararlanılabileceği, kamu kurum ve kuruluşlarına ait kadro ve pozisyonlara her ne surette olursa olsun yerleştirilenlerin bu maddede verilen hakkı kullanmış sayılacağı belirtilmiştir.

2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun Ek 1. maddesi kapsamına girenlerin istihdamına ilişkin usul ve esasları düzenleyen ve 12/06/2014 tarih ve 29028 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan "Sosyal Hizmetler Kanunu Kapsamında Tanınan İstihdam Hakkının Kullanımına İlişkin Yönetmeliğin" 16. maddesinin ikinci fıkrasında kanun metni doğrultusunda düzenleme yapıldığı görülmekte olup, dava konusu düzenleyici işlem yönünden hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

2828 sayılı yasanın Ek 1. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinde; bu kanun kapsamındaki atamalar yapılırken ortaöğretim ve yükseköğretim mezunları için memur unvanlı kadro ve pozisyonlara atama öngörülmüş olup, davacının yükseköğretim mezunu olduğu ve atanması gereken kadro memur unvanlı kadro olduğu, ancak davacının halen davalı idare bünyesinde İstanbul Bakırköy Şiddeti Önleme ve İzleme Merkezi Müdürlüğünde sürekli işçi (4D) statüsünde istihdam edildiği ve 4875 sayılı İş Kanunu kapsamında çalıştığı, dolayısıyla memur unvanlı öğrenimine uygun kadro ve pozisyonda çalışmadığı, bu unvan kapsamında herhangi bir işe yerleştirilmediği açıktır.

Bu itibarla, davacının atamasının yapılmasına dair başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

(X)KARŞI OY

2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu'nun Ek 1. maddesinde, "Bu Kanun veya 5395 sayılı Kanun uyarınca haklarında korunma veya bakım tedbir kararı alınmış olup fasılalı olarak geçen yararlanma süreleri dâhil iki yıldan az olmamak üzere, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının sosyal hizmet modellerinden yararlanan çocuklardan reşit olduğu tarih itibarıyla bu hizmetlerden yararlanmaya devam edenlerin işe yerleştirilmeleri aşağıdaki usul ve esaslar çerçevesinde yapılır:...

d) Kamu kurum ve kuruluşları, bu maddede belirtilen haktan yararlanarak yerleştirilen ancak herhangi bir nedenle işten ayrılan personele ilişkin belirlenecek bilgileri işten ayrılmayı takip eden bir ay içinde, hâlen çalışmakta olanların bilgilerini ise yönetmelikte belirlenecek zamanda Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Devlet Personel Başkanlığına bildirir.

Birinci fıkra ile sağlanan istihdam hakkından sadece bir kez yararlanılabilir. Kamu kurum ve kuruluşlarına ait kadro ve pozisyonlara her ne surette olursa olsun yerleştirilenler bu maddede verilen hakkı kullanmış sayılır." hükmüne yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; davacının, hakkında Form (A) belgesi düzenlenerek atamasının yapılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açtığı davada ... İdare Mahkemesince ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, yargı kararının uygulanması kapsamında davacı tarafından yapılan 05/11/2019 tarihli başvuru üzerine davalı idarece Form (A) belgesi düzenlenmiş ve sistem onay numarasıyla kayda alındığı, ancak davacı hakkında yapılan SGK sorgulamasında Nisan/2018 dönemi itibarıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı Bakırköy Şiddeti Önleme ve İzleme Merkezi Müdürlüğü emrinde sürekli işçi pozisyonunda çalıştığının tespiti üzerine atamaya esas hak sahipleri listesinde adına yer verilmediği anlaşılmıştır.

Yukarıda metnine yer verilen 2828 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarına ait kadro ve pozisyonlara her ne surette olursa olsun yerleştirilenlerin bu maddede verilen haktan yararlanmış sayılacaklarının belirtildiği, madde metninde kadro ve pozisyon ayrımı yapılmadığı ve ne surette yerleşmiş olursa olsun halihazırda çalışanların tamamını kapsadığı düşünüldüğünde dava konusu işlem tarihinde sürekli işçi pozisyonunda çalıştığı tespit edilen davacının bu haktan yararlanmış sayılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı bireysel işlem yönünden de davanın reddi gerektiği oyuyla, Daire kararının iptale ilişkin kısmına katılmıyoruz.